जनमेजय उवाच
कथं वैकारिको गच्छेत् पुरुषः पुरुषोत्तमम् ॥
वैशंपायन उवाच
सुसूक्ष्मसत्त्वसंयुक्तं संयुक्तं त्रिभिर् अक्षरैः ॥
पुरुषः पुरुषं गच्छेन् निष्क्रियः पञ्चविंशकम् ॥
एवम् एकं सांख्ययोगं वेदारण्यकम् एव च ॥
परस्पराङ्गान्य् एतानि पञ्चरात्रं च कथ्यते ॥
एष एकान्तिनां धर्मो नारायणपरात्मकः ॥
यथा समुद्रात् प्रसृता जलौघास्; तम् एव राजन् पुनर् आविशन्ति ॥
इमे तथा ज्ञानमहाजलौघा; नारायणं वै पुनर् आविशन्ति ॥
एष ते कथितो धर्मः सात्वतो यदुबान्धव ॥
कुरुष्वैनं यथान्यायं यदि शक्नोषि भारत ॥
एवं हि सुमहाभागो नारदो गुरवे मम ॥
श्वेतानां यतिनाम् आह एकान्तगतिम् अव्ययाम् ॥
व्यासश् चाकथयत् प्रीत्या धर्मपुत्राय धीमते ॥
स एवायं मया तुभ्यम् आख्यातः प्रसृतो गुरोः ॥
इत्थं हि दुश्चरो धर्म एष पार्थिवसत्तम ॥
यथैव त्वं तथैवान्ये न भजन्ति विमोहिताः ॥
कृष्ण एव हि लोकानां भावनो मोहनस् तथा ॥
संहारकारकश् चैव कारणं च विशां पते ॥
janamejaya uvāca
kathaṃ vaikāriko gacchet puruṣaḥ puruṣottamam ||
vaiśaṃpāyana uvāca
susūkṣmasattvasaṃyuktaṃ saṃyuktaṃ tribhir akṣaraiḥ ||
puruṣaḥ puruṣaṃ gacchen niṣkriyaḥ pañcaviṃśakam ||
evam ekaṃ sāṃkhyayogaṃ vedāraṇyakam eva ca ||
parasparāṅgāny etāni pañcarātraṃ ca kathyate ||
eṣa ekāntināṃ dharmo nārāyaṇaparātmakaḥ ||
yathā samudrāt prasṛtā jalaughās; tam eva rājan punar āviśanti ||
ime tathā jñānamahājalaughā; nārāyaṇaṃ vai punar āviśanti ||
eṣa te kathito dharmaḥ sātvato yadubāndhava ||
kuruṣvainaṃ yathānyāyaṃ yadi śaknoṣi bhārata ||
evaṃ hi sumahābhāgo nārado gurave mama ||
śvetānāṃ yatinām āha ekāntagatim avyayām ||
vyāsaś cākathayat prītyā dharmaputrāya dhīmate ||
sa evāyaṃ mayā tubhyam ākhyātaḥ prasṛto guroḥ ||
itthaṃ hi duścaro dharma eṣa pārthivasattama ||
yathaiva tvaṃ tathaivānye na bhajanti vimohitāḥ ||
kṛṣṇa eva hi lokānāṃ bhāvano mohanas tathā ||
saṃhārakārakaś caiva kāraṇaṃ ca viśāṃ pate ||
Джанамеджая спросил: «Как же вайкарический человек может прийти к Пурушоттаме?» Вайшампаяна ответил: «Соединившись с очень тонкой саттвой и с тремя слогами, недеятельный человек приходит к Пуруше, двадцать пятому принципу. Так санкхья, йога, ведийское араньяка и панчаратра являются одним целым и взаимными членами. Это дхарма эка́нтинов, имеющая Нараяну высшим Атманом. Как потоки воды, истекшие из океана, снова входят в тот же океан, так и эти великие потоки знания снова входят в Нараяну. Эта сатватская дхарма рассказана тебе, родственник Яду; исполняй её как положено, если можешь, Бхарата. Так благословенный Нарада рассказал моему учителю о непреходящей цели белых яти и эка́нтинов; Вьяса с любовью рассказал это мудрому сыну Дхармы, а я теперь рассказал тебе то же, исходящее от учителя. Эта дхарма действительно трудна для исполнения, лучший царей; поэтому, как ты, так и другие, будучи омрачены, не служат ей. Ведь Кришна Сам является для миров творцом, вводящим в заблуждение, причиной свёртывания и самой причиной всего, владыка людей».
7eafcf8ba30a · publicado 21 jun 2026, 8:58:30 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Финал объединяет санкхью, йогу, араньяку и панчаратру как потоки знания, возвращающиеся в Нараяну. Трудность пути объясняется не слабостью доктрины, а глубиной зависимости живого существа от Кришны - источника творения, заблуждения и освобождения.