वसून् एव महातेजा भीष्मः प्राप महाद्युतिः ॥
अष्टाव् एव हि दृश्यन्ते वसवो भरतर्षभ ॥
बृहस्पतिं विवेशाथ द्रोणो ह्य् अङ्गिरसां वरम् ॥
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः प्रविवेश मरुद्गणम् ॥
सनत्कुमारं प्रद्युम्नः प्रविवेश यथागतम् ॥
धृतराष्ट्रो धनेशस्य लोकान् प्राप दुरासदान् ॥
धृतराष्ट्रेण सहिता गान्धारी च यशस्विनी ॥
पत्नीभ्यां सहितः पाण्डुर् महेन्द्रसदनं ययौ ॥
विराटद्रुपदौ चोभौ धृष्टकेतुश् च पार्थिवः ॥
निशठाक्रूरसाम्बाश् च भानुः कम्पो विडूरथः ॥
भूरिश्रवाः शलश् चैव भूरिश् च पृथिवीपतिः ॥
उग्रसेनस् तथा कंसो वसुदेवश् च वीर्यवान् ॥
उत्तरश् च सह भ्रात्रा शङ्खेन नरपुंगवः ॥
विश्वेषां देवतानां ते विविशुर् नरसत्तमाः ॥
वर्चा नाम महातेजाः सोमपुत्रः प्रतापवान् ॥
सो ऽभिमन्युर् नृसिंहस्य फल्गुनस्य सुतो ऽभवत् ॥
स युद्ध्वा क्षत्रधर्मेण यथा नान्यः पुमान् क्व चित् ॥
विवेश सोमं धर्मात्मा कर्मणो ऽन्ते महारथः ॥
आविवेश रविं कर्णः पितरं पुरुषर्षभ ॥
द्वापरं शकुनिः प्राप धृष्टद्युम्नस् तु पावकम् ॥
धृतराष्ट्रात्मजाः सर्वे यातुधाना बलोत्कटाः ॥
ऋद्धिमन्तो महात्मानः शस्त्रपूता दिवं गताः ॥
धर्मम् एवाविशत् क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः ॥
अनन्तो भगवान् देवः प्रविवेश रसातलम् ॥
पितामहनियोगाद् धि यो योगाद् गाम् अधारयत् ॥
षोडशस्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहः ॥
न्यमज्जन्त सरस्वत्यां कालेन जनमेजय ॥
ताश् चाप्य् अप्सरसो भूत्वा वासुदेवम् उपागमन् ॥
हतास् तस्मिन् महायुद्धे ये वीरास् तु महारथाः ॥
घटोत्कचादयः सर्वे देवान् यक्षांश् च भेजिरे ॥
दुर्योधनसहायाश् च राक्षसाः परिकीर्तिताः ॥
प्राप्तास् ते क्रमशो राजन् सर्वलोकान् अनुत्तमान् ॥
भवनं च महेन्द्रस्य कुबेरस्य च धीमतः ॥
वरुणस्य तथा लोकान् विविशुः पुरुषर्षभाः ॥
एतत् ते सर्वम् आख्यातं विस्तरेण महाद्युते ॥
कुरूणां चरितं कृत्स्नं पाण्डवानां च भारत ॥
vasūn eva mahātejā bhīṣmaḥ prāpa mahādyutiḥ ||
aṣṭāv eva hi dṛśyante vasavo bharatarṣabha ||
bṛhaspatiṃ viveśātha droṇo hy aṅgirasāṃ varam ||
kṛtavarmā tu hārdikyaḥ praviveśa marudgaṇam ||
sanatkumāraṃ pradyumnaḥ praviveśa yathāgatam ||
dhṛtarāṣṭro dhaneśasya lokān prāpa durāsadān ||
dhṛtarāṣṭreṇa sahitā gāndhārī ca yaśasvinī ||
patnībhyāṃ sahitaḥ pāṇḍur mahendrasadanaṃ yayau ||
virāṭadrupadau cobhau dhṛṣṭaketuś ca pārthivaḥ ||
niśaṭhākrūrasāmbāś ca bhānuḥ kampo viḍūrathaḥ ||
bhūriśravāḥ śalaś caiva bhūriś ca pṛthivīpatiḥ ||
ugrasenas tathā kaṃso vasudevaś ca vīryavān ||
uttaraś ca saha bhrātrā śaṅkhena narapuṃgavaḥ ||
viśveṣāṃ devatānāṃ te viviśur narasattamāḥ ||
varcā nāma mahātejāḥ somaputraḥ pratāpavān ||
so 'bhimanyur nṛsiṃhasya phalgunasya suto 'bhavat ||
sa yuddhvā kṣatradharmeṇa yathā nānyaḥ pumān kva cit ||
viveśa somaṃ dharmātmā karmaṇo 'nte mahārathaḥ ||
āviveśa raviṃ karṇaḥ pitaraṃ puruṣarṣabha ||
dvāparaṃ śakuniḥ prāpa dhṛṣṭadyumnas tu pāvakam ||
dhṛtarāṣṭrātmajāḥ sarve yātudhānā balotkaṭāḥ ||
ṛddhimanto mahātmānaḥ śastrapūtā divaṃ gatāḥ ||
dharmam evāviśat kṣattā rājā caiva yudhiṣṭhiraḥ ||
ananto bhagavān devaḥ praviveśa rasātalam ||
pitāmahaniyogād dhi yo yogād gām adhārayat ||
ṣoḍaśastrīsahasrāṇi vāsudevaparigrahaḥ ||
nyamajjanta sarasvatyāṃ kālena janamejaya ||
tāś cāpy apsaraso bhūtvā vāsudevam upāgaman ||
hatās tasmin mahāyuddhe ye vīrās tu mahārathāḥ ||
ghaṭotkacādayaḥ sarve devān yakṣāṃś ca bhejire ||
duryodhanasahāyāś ca rākṣasāḥ parikīrtitāḥ ||
prāptās te kramaśo rājan sarvalokān anuttamān ||
bhavanaṃ ca mahendrasya kuberasya ca dhīmataḥ ||
varuṇasya tathā lokān viviśuḥ puruṣarṣabhāḥ ||
etat te sarvam ākhyātaṃ vistareṇa mahādyute ||
kurūṇāṃ caritaṃ kṛtsnaṃ pāṇḍavānāṃ ca bhārata ||
Великосияющий Бхишма, великого блеска, вошёл именно в Васу; ведь восемь Васу видны, о бык Бхаратов. Затем Дрона вошёл в Брихаспати, лучшего из Ангирасов, а Критаварман Хардикья вошёл в сонм Марутов. Прадьюмна вошёл в Санаткумару, как и пришёл; Дхритараштра достиг труднодоступных миров Владыки богатства. С Дхритараштрой была славная Гандхари; Панду вместе с двумя жёнами пошёл в обитель Махендры. Вирата и Друпада, оба, и царь Дхриштакету, Нишатха, Акрура, Самба, Бхану, Кампа, Видурадха, Бхуришравас, Шала, Бхури, земной владыка, Уграсена, Камса и доблестный Васудева, Уттара с братом Шанкхой, эти лучшие мужи вошли в сонмы всех божеств. Варча, великий сиянием, могучий сын Сомы, стал Абхиманью, сыном львиного Фалгуны. Сражаясь по кшатрийской дхарме, как никто другой, этот праведный великий колесничий в конце деяния вошёл в Сому. Карна вошёл в Солнце, своего отца, о бык среди людей; Шакуни достиг Двапары, а Дхриштадьюмна — Паваки. Все сыновья Дхритараштры, мощные, сильные ракшасы, богатые могуществом, великодушные, очищенные оружием, ушли на небо. Кшатта Видура вошёл в саму Дхарму, и царь Юдхиштхира тоже. Ананта, Бхагаван, бог, вошёл в Расаталу, тот, кто по назначению Прародителя поддерживал землю йогой. Шестнадцать тысяч женщин, жён Васудевы, в своё время погрузились в Сарасвати, о Джанамеджая; и они, став апсарами, пришли к Васудеве. Герои и великие колесничие, убитые в той великой войне, все, начиная с Гхатоткачи, обрели богов и якшей. Помощники Дурьодханы, названные ракшасами, постепенно достигли, о царь, всех непревзойдённых миров. Эти быки среди людей вошли в обитель Махендры, мудрого Куберы, а также в миры Варуны. Всё это тебе подробно рассказано, о великосияющий: вся история Куру и Пандавов, о Бхарата».
21d2dc0b7afe · publicado 21 jun 2026, 15:51:55 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Перечень возвращений показывает, что земные герои были проявлениями более широких сил. Бхишма возвращается к Васу, Карна к Солнцу, Абхиманью к Соме, Видура и Юдхиштхира к Дхарме. Даже противники находят соответствующие им пути. Так эпос закрывает вражду космическим распределением: всё возвращается к своему источнику. Стихи учат, что Господний порядок не сводится к человеческой симпатии; он видит происхождение, поступок, жертву и внутреннюю природу каждого.