नारद उवाच
पूर्वमासीद्धरिश्चन्द्रस्त्रैलोक्ये सत्यपालकः । रोहितस्तस्य पुत्रोऽभूदेको विष्णुपरायणः
तस्यापि च वृकः पुत्रो धर्मिष्ठः सत्पथे स्थितः । तस्य पुत्रः सुबाहुश्च जातोऽस्मिन्वै कुले तदा
तस्य पुत्रो गरो नाम नात्यन्तं धार्मिकोऽभवत् । कदाचित्कालयोगेन दुःखी जातोऽत्र कारणात्
राजा प्रच्यावितो राज्याल्लोकैश्चाधर्मकारणात् । स्वकुटुम्बं गृहीत्वा तु गतोऽसौ भार्गवाश्रमे
रक्षितो भार्गवेणाथ कृपया तत्र वै तदा । तत्र पुत्रो ह्यभूत्तस्य सगरो नाम वै द्विज
ववृधे चाश्रमे पुण्ये भार्गवेणाभिरक्षितः । उपवीतादिकं सर्वं क्षत्रियस्य तदा कृतम्
शस्त्राणां च तथाभ्यासो वेदानां तु तथैव च । आग्नेयास्त्रं ततो लब्ध्वा भार्गवात्सगरो नृपः
जघान पृथिवीं गत्वा तालजङ्घान्सहैहयान् । सशकान्पारदांश्चैव जघान स महातपाः
माहात्म्यं सगरस्याथ वद शङ्कर विस्तरात् । सूर्यवंशी महाराजो विख्यातः स महाबली
गरस्य व्यसने तात हतं राज्यमभूत्किल । हैहयैस्तालजङ्घाद्यैः शकैः सार्धं च नारद
यवनाः पारदाश्चैव काम्बोजाः पह्लवास्तथा । एते पञ्चगणा ब्रह्मन्हैहयार्थे पराक्रमन्
हतराज्यस्ततो राजा सगरोऽथ वनं ययौ । पत्न्या चानुगतो दुःखी स वै प्राणानवासृजत्
तस्य पत्नी तु कल्याणी सगर्भा च व्रतान्विता । सपत्न्या भार्गवस्तस्य वृतः पूर्वं सुतेप्सया
सा तु भर्तुश्चितां कृत्वा वने तं प्ररुरोद ह । और्वस्तां वारयित्वा च गरपत्नीं तु नारद
न्यवेदयत तत्पुत्रं धर्मिष्ठं सात्त्विकप्रियम् । निवेदिते ततो गर्भे मरणात्सा न्यवर्तत
pūrvamāsīddhariścandrastrailokye satyapālakaḥ | rohitastasya putro'bhūdeko viṣṇuparāyaṇaḥ
tasyāpi ca vṛkaḥ putro dharmiṣṭhaḥ satpathe sthitaḥ | tasya putraḥ subāhuśca jāto'sminvai kule tadā
tasya putro garo nāma nātyantaṃ dhārmiko'bhavat | kadācitkālayogena duḥkhī jāto'tra kāraṇāt
rājā pracyāvito rājyāllokaiścādharmakāraṇāt | svakuṭumbaṃ gṛhītvā tu gato'sau bhārgavāśrame
rakṣito bhārgaveṇātha kṛpayā tatra vai tadā | tatra putro hyabhūttasya sagaro nāma vai dvija
vavṛdhe cāśrame puṇye bhārgaveṇābhirakṣitaḥ | upavītādikaṃ sarvaṃ kṣatriyasya tadā kṛtam
śastrāṇāṃ ca tathābhyāso vedānāṃ tu tathaiva ca | āgneyāstraṃ tato labdhvā bhārgavātsagaro nṛpaḥ
jaghāna pṛthivīṃ gatvā tālajaṅghānsahaihayān | saśakānpāradāṃścaiva jaghāna sa mahātapāḥ
māhātmyaṃ sagarasyātha vada śaṅkara vistarāt | sūryavaṃśī mahārājo vikhyātaḥ sa mahābalī
garasya vyasane tāta hataṃ rājyamabhūtkila | haihayaistālajaṅghādyaiḥ śakaiḥ sārdhaṃ ca nārada
yavanāḥ pāradāścaiva kāmbojāḥ pahlavāstathā | ete pañcagaṇā brahmanhaihayārthe parākraman
hatarājyastato rājā sagaro'tha vanaṃ yayau | patnyā cānugato duḥkhī sa vai prāṇānavāsṛjat
tasya patnī tu kalyāṇī sagarbhā ca vratānvitā | sapatnyā bhārgavastasya vṛtaḥ pūrvaṃ sutepsayā
sā tu bhartuścitāṃ kṛtvā vane taṃ praruroda ha | aurvastāṃ vārayitvā ca garapatnīṃ tu nārada
nyavedayata tatputraṃ dharmiṣṭhaṃ sāttvikapriyam | nivedite tato garbhe maraṇātsā nyavartata
«Прежде был Харишчандра, хранитель правды в трёх мирах; сын его был один — Рохита, устремлённый к Вишну. И у него был сын Врика, весьма праведный, стоящий на пути праведных; сын его — Субаху; и тогда родился в этом роду сын его по имени Гара, не весьма праведный. Однажды с ходом времени стал он здесь по этой причине несчастен: царь был низвергнут людьми с царства по причине беззакония. Взяв свою семью, ушёл он в обитель Бхаргавы и был там сохранён Бхаргавой по милости. Там родился у него сын по имени Сагара, о дваждырождённый. Он возрос в святой обители, оберегаемый Бхаргавой; и всё, что положено кшатрию, — священный шнур и прочее — было совершено. Так же было упражнение в оружии и в Ведах; и, получив затем от Бхаргавы огненное оружие, царь Сагара, пройдя по земле, сокрушил таладжангхов вместе с хайхаями, а также шаков и парадов, тот великий подвижник». — «Скажи подробно, о Шанкара, величие Сагары». — «Из рода Солнца великий царь, прославленный и весьма сильный. В бедствии Гары, о родной, царство было отнято хайхаями с Таладжангхой во главе вместе с шаками, о Нарада; яваны, парады, камбоджи и пахлавы — эти пять родов, о брахман, выступили ради хайхаев. Лишившись царства, царь ушёл затем в лес; сопровождаемый женою, несчастный, он оставил там жизнь. Жена же его была благая, беременная, хранящая обет; ради желания сына Бхаргава был прежде избран им с супругою. Сложив в лесу костёр мужа, она зарыдала о нём; но Аурва удержал жену Гары и возвестил ей о её сыне — весьма праведном, любезном благим. И когда возвещено ей было о плоде, отвратилась она от смерти».
7f04691b5447 · publicado 3 sept 2026, 4:13:53 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Родословие идёт от Харишчандры, «хранителя правды», к Гаре, о котором сказано коротко: не весьма праведен. И низвергают его не боги и не враги, а собственные люди — «по причине беззакония». Вдову же удерживает от костра одна весть: у тебя будет сын. Не запрет и не проповедь, а то, ради чего стоит жить дальше.