देवल उवाच
यथा बाल्यं गतं तात यौवनं च समागतम् । यास्यत्यदोऽपि च तथा जराप्येष्यति निश्चितम्
जरसोऽनन्तरं मृत्युः पुरुषस्य न संशयः । मृत्युं गते मयि ब्रह्मन्विना तनयसम्भवम्
कस्येदं जगतीराज्यं भविष्यति गुरो वद । तस्मादपत्यहीनस्य राज्ये नास्ति रतिर्मम
ममत्वं विद्यते नात्र पुरस्तात्तदभावतः । वर्गत्रयस्य वै सम्यक्संवेत्ता त्वं गुरो मम
केन दोषेण मे पुत्रो जायते न तपोनिधे । ध्यानेन दोषमालोक्य तं गुरो कथयाशु मे । तस्य प्रतिक्रियां कुर्यां श्रुत्वा सन्तानलब्धये
इत्याकर्ण्य वसिष्ठस्तु वचस्तस्य महीपतेः । उवाच सन्ततिस्तम्भहेतुं वीक्ष्य समाधिना
त्वं पुरा राजशार्दूल संसेव्य सुरनायकम् । स्नातामिमां वधूं स्मृत्वा चलितो निजमन्दिरम्
गच्छतस्त्वरया तात सन्तानोत्कण्ठितस्य ते । आसीत्सुरतरोर्मूले कामधेनुः स्थिता पथि
उत्पादिता त्वया तस्याः पूज्याङ्घ्रिरजसोऽतिरुट् । प्रदक्षिणनमस्कारसदाचारमकुर्वता
साशपत्त्वामतिक्रोधात्पुत्रो नोत्पत्स्यते तव । मम सन्तानशुश्रूषां यावत्त्वं न करिष्यसि
yathā bālyaṃ gataṃ tāta yauvanaṃ ca samāgatam | yāsyatyado'pi ca tathā jarāpyeṣyati niścitam
jaraso'nantaraṃ mṛtyuḥ puruṣasya na saṃśayaḥ | mṛtyuṃ gate mayi brahmanvinā tanayasambhavam
kasyedaṃ jagatīrājyaṃ bhaviṣyati guro vada | tasmādapatyahīnasya rājye nāsti ratirmama
mamatvaṃ vidyate nātra purastāttadabhāvataḥ | vargatrayasya vai samyaksaṃvettā tvaṃ guro mama
kena doṣeṇa me putro jāyate na taponidhe | dhyānena doṣamālokya taṃ guro kathayāśu me | tasya pratikriyāṃ kuryāṃ śrutvā santānalabdhaye
ityākarṇya vasiṣṭhastu vacastasya mahīpateḥ | uvāca santatistambhahetuṃ vīkṣya samādhinā
tvaṃ purā rājaśārdūla saṃsevya suranāyakam | snātāmimāṃ vadhūṃ smṛtvā calito nijamandiram
gacchatastvarayā tāta santānotkaṇṭhitasya te | āsītsuratarormūle kāmadhenuḥ sthitā pathi
utpāditā tvayā tasyāḥ pūjyāṅghrirajaso'tiruṭ | pradakṣiṇanamaskārasadācāramakurvatā
sāśapattvāmatikrodhātputro notpatsyate tava | mama santānaśuśrūṣāṃ yāvattvaṃ na kariṣyasi
Как ушло детство, сын, и пришла юность, так уйдёт и она, и непременно придёт старость; а вслед за старостью у человека смерть, нет сомнения. Когда я умру, о брахман, без рождения сына, чьим станет это земное царство? Скажи, о наставник. Потому у меня, бездетного, нет влечения к царству, и чувства «моё» здесь впредь не будет — от его отсутствия. Ты, о наставник, вполне знаток трёх целей моих. Каким пороком не рождается у меня сын, о сокровищница подвижничества? Увидев тот порок созерцанием, скажи мне скорее, и, услышав, я исправлю его ради обретения потомства». Услышав это слово владыки земли, Васиштха, увидев сосредоточением причину преграды к потомству, сказал: «Некогда, о тигр среди царей, послужив вождю богов, ты вспомнил эту омывшуюся супругу и двинулся в свой дворец. И у тебя, спешащего, томимого жаждой потомства, была на пути, у корня небесного древа, стоящая корова желаний. Ты вызвал в ней, чья пыль стоп достойна почитания, сильную ярость, не совершив доброго обычая — обхождения посолонь и поклона. И она в великом гневе прокляла тебя: «Не родится у тебя сын, пока не совершишь служения моему потомству».
c1a2efc85656 · publicado 3 sept 2026, 4:14:04 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Причина оказывается не в упущенном обряде и не в грехе, а в спешке: он торопился именно за сыном и потому не поклонился. Проклятие точно отвечает проступку — не запрет, а условие: послужи её дочери.