Rāmāyaṇa
Кайкейи велит Сумантре привести Раму2.12.8-16
364 / 2464
Rāmāyaṇa · 2.12.8-16
Devanāgarī

एवं प्रचोदितो राजा कैकेय्या निर्विशङ्कया । नाशकत् पाशम् उन्मोक्तुं बलिर् इन्द्रकृतं यथा ॥
उद्भ्रान्तहृदयश् चापि विवर्णवनदो ऽभवत् । स धुर्यो वै परिस्पन्दन् युगचक्रान्तरं यथा ॥
विह्वलाभ्यां च नेत्राभ्याम् अपश्यन्न् इव भूमिपः । कृच्छ्राद् धैर्येण संस्तभ्य कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् ॥
यस् ते मन्त्रकृतः पाणिर् अग्नौ पापे मया धृतः । तं त्यजामि स्वजं चैव तव पुत्रं सह त्वया ॥
ततः पापसमाचारा कैकेयी पार्थिवं पुनः । उवाच परुषं वाक्यं वाक्यज्ञा रोषमूर्छिता ॥
किम् इदं भाषसे राजन् वाक्यं गररुजोपमम् । आनाययितुम् अक्लिष्टं पुत्रं रामम् इहार्हसि ॥
स्थाप्य राज्ये मम सुतं कृत्वा रामं वनेचरम् । निःसपत्नां च मां कृत्वा कृतकृत्यो भविष्यसि ॥
स नुन्न इव तीक्षेण प्रतोदेन हयोत्तमः । राजा प्रदोचितो ऽभीक्ष्णं कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् ॥
धर्मबन्धेन बद्धो ऽस्मि नष्टा च मम चेतना । ज्येष्ठं पुत्रं प्रियं रामं द्रष्टुम् इच्छामि धार्मिकम् ॥

Transliteración (IAST)

evaṃ pracodito rājā kaikeyyā nirviśaṅkayā | nāśakat pāśam unmoktuṃ balir indrakṛtaṃ yathā ||
udbhrāntahṛdayaś cāpi vivarṇavanado 'bhavat | sa dhuryo vai parispandan yugacakrāntaraṃ yathā ||
vihvalābhyāṃ ca netrābhyām apaśyann iva bhūmipaḥ | kṛcchrād dhairyeṇa saṃstabhya kaikeyīm idam abravīt ||
yas te mantrakṛtaḥ pāṇir agnau pāpe mayā dhṛtaḥ | taṃ tyajāmi svajaṃ caiva tava putraṃ saha tvayā ||
tataḥ pāpasamācārā kaikeyī pārthivaṃ punaḥ | uvāca paruṣaṃ vākyaṃ vākyajñā roṣamūrchitā ||
kim idaṃ bhāṣase rājan vākyaṃ gararujopamam | ānāyayitum akliṣṭaṃ putraṃ rāmam ihārhasi ||
sthāpya rājye mama sutaṃ kṛtvā rāmaṃ vanecaram | niḥsapatnāṃ ca māṃ kṛtvā kṛtakṛtyo bhaviṣyasi ||
sa nunna iva tīkṣeṇa pratodena hayottamaḥ | rājā pradocito 'bhīkṣṇaṃ kaikeyīm idam abravīt ||
dharmabandhena baddho 'smi naṣṭā ca mama cetanā | jyeṣṭhaṃ putraṃ priyaṃ rāmaṃ draṣṭum icchāmi dhārmikam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
एवम्evamтак; таким образом
प्रचोदितःpracoditaḥпобуждённый; подгоняемый
राजाrājāцарь; Дашаратха
कैकेय्याkaikeyyāКайкейи; царицей Кайкейи
निर्विशङ्कयाnirviśaṅkayāбез сомнения; бесстрашной
न अशकत्na aśakatне смог; не был способен
पाशम्pāśamпетлю; узу
उन्मोक्तुम्unmoktumосвободить; развязать
बलिः इवbaliḥ ivaкак Бали; словно Бали
इन्द्रकृतम्indrakṛtamсделанную Индрой; наложенную Индрой
उद्भ्रान्तहृदयःudbhrāntahṛdayaḥс потрясённым сердцем; с обезумевшим сердцем
च अपिca apiи также; даже
विवर्णवदनःvivarṇavadanaḥс побледневшим лицом; потерявший цвет лица
अभवत्abhavatстал; сделался
सःsaḥон; тот
धुर्यःdhuryaḥупряжной бык; тягловое животное
वैvaiименно; ведь
परिस्पन्दन्parispandanдрожащий; содрогающийся
युगचक्रान्तरम्yugacakrāntaramмежду ярмом и колесом; в промежутке ярма и колеса
यथाyathāкак; словно
विह्वलाभ्याम्vihvalābhyāmсмятёнными; помрачёнными
caи; же
नेत्राभ्याम्netrābhyāmдвумя глазами; очами
अपश्यन् इवapaśyan ivaсловно не видя; как будто ослепнув
भूमिपःbhūmipaḥцарь; владыка земли
कृच्छ्रात्kṛcchrātс трудом; мучительно
धैर्येणdhairyeṇaмужеством; самообладанием
संस्तभ्यsaṃstabhyaудержавшись; укрепив себя
कैकेयीम्kaikeyīmКайкейи; к Кайкейи
इदम्idamэто; такое
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
यःyaḥкоторый; тот
तेteтвою; тебе
मन्त्रकृतःmantrakṛtaḥосвящённую мантрами; соединённую обрядами
पाणिःpāṇiḥруку; ладонь
अग्नौagnauу огня; перед огнём
पापेpāpeо грешная; злая
मयाmayāмною; я
धृतःdhṛtaḥдержал; взял
तम्tamту; её
त्यजामिtyajāmiоставляю; отрекаюсь
स्वजम्svajamродных; своих близких
च एवca evaи также; именно и
तवtavaтвоих; тебя
पुत्रम्putramсына; Бхарату
सह त्वयाsaha tvayāвместе с тобой; с тобою вместе
ततःtataḥзатем; после этого
पापसमाचाराpāpasamācārāзлая в поступках; дурного поведения
कैकेयीkaikeyīКайкейи; царица Кайкейи
पार्थिवम्pārthivamцарю; правителю
पुनःpunaḥснова; ещё раз
उवाचuvācaсказала; произнесла
परुषम्paruṣamжёсткое; грубое
वाक्यम्vākyamслово; речь
वाक्यज्ञाvākyajñāумеющая говорить; знающая силу слов
रोषमूर्छिताroṣamūrchitāопьянённая гневом; ослеплённая яростью
किम्kimчто; почему
इदम्idamэто; такое
भाषसेbhāṣaseговоришь; произносишь
राजन्rājanо царь; государь
वाक्यम्vākyamслово; речь
गररुजोपमम्gararujopamamподобное ядовитой боли; словно мука от яда
आनाययितुम्ānāyayitumпривести; велеть привести
अक्लिष्टम्akliṣṭamбезупречного; неизмученного
पुत्रम्putramсына; царевича
रामम्rāmamРаму; Раму
इहihaсюда; здесь
अर्हसिarhasiдолжен; тебе подобает
स्थाप्यsthāpyaпоставив; утвердив
राज्येrājyeна царстве; в царстве
ममmamaмоего; мой
सुतम्sutamсына; Бхарату
कृत्वाkṛtvāсделав; превратив
रामम्rāmamРаму; Раму
वनेचरम्vanecaramлесным жителем; скитальцем в лесу
निःसपत्नाम्niḥsapatnāmбез соперниц; свободной от соперницы
caи; же
माम्māmменя; мне
कृत्वाkṛtvāсделав; поставив
कृतकृत्यःkṛtakṛtyaḥисполнивший дело; сделавший всё нужное
भविष्यसिbhaviṣyasiстанешь; будешь
सःsaḥон; тот
नुन्नः इवnunnaḥ ivaсловно подгоняемый; как пронзённый
तीक्षेणtīkṣeṇaострым; жёстким
प्रतोदेनpratodenaстрекалом; погонялом
हयोत्तमःhayottamaḥлучший конь; превосходный конь
राजाrājāцарь; Дашаратха
प्रचोदितःpracoditaḥподгоняемый; побуждаемый
अभीक्ष्णम्abhīkṣṇamпостоянно; снова и снова
कैकेयीम्kaikeyīmКайкейи; к Кайкейи
इदम्idamэто; такое
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
धर्मबन्धेनdharmabandhenaузой дхармы; связью долга
बद्धः अस्मिbaddhaḥ asmiя связан; я скован
नष्टाnaṣṭāпогибла; утрачена
caи; же
ममmamaмоя; у меня
चेतनाcetanāсознание; память
ज्येष्ठम्jyeṣṭhamстаршего; первенца
पुत्रम्putramсына; царевича
प्रियम्priyamдорогого; любимого
रामम्rāmamРаму; Раму
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; созерцать
इच्छामिicchāmiжелаю; хочу
धार्मिकम्dhārmikamправедного; верного дхарме
Traducción

Так побуждаемый бесстрашной Кайкейи, царь не мог освободиться от петли, как Бали от уз Индры. Сердце его было потрясено, лицо побледнело, и он дрожал, словно тягловое животное между ярмом и колесом. С глазами, помрачёнными так, будто он уже не видел, владыка земли с трудом собрал самообладание и сказал Кайкейи: «О грешная, ту руку, которую я взял у огня, освятив мантрами, я оставляю; отрекаюсь и от твоих родных, и от твоего сына вместе с тобой». Тогда Кайкейи, злая в поступках и опьянённая гневом, снова сказала царю жёсткие слова: «О царь, зачем ты произносишь речь, подобную ядовитой боли? Ты должен привести сюда своего безупречного сына Раму. Утвердив моего сына на царстве, сделав Раму лесным жителем и меня свободной от соперницы, ты исполнишь всё, что должен». Царь, словно лучший конь, снова и снова подгоняемый острым стрекалом, сказал Кайкейи: «Я связан узой дхармы, и сознание моё утрачено. Я хочу увидеть моего старшего, дорогого, праведного сына Раму».

Versión

ee655bdce949 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con