Rāmāyaṇa
Васиштха рассказывает родословную Икшваку2.102.1-10
744 / 2464
Rāmāyaṇa · 2.102.1-10
Devanāgarī

क्रुद्धम् आज्ञाय राम तु वसिष्ठः प्रत्युवाच ह । जाबालिर् अपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् । निवर्तयितु कामस् तु त्वाम् एतद् वाक्यम् अब्रवीत् ॥
इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे । सर्वं सलिलम् एवासीत् पृथिवी यत्र निर्मिता । ततः समभवद् ब्रह्मा स्वयम्भूर् दैवतैः सह ॥
स वराहस् ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुंधराम् । असृजच् च जगत् सर्वं सह पुत्रैः कृतात्मभिः ॥
आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः । तस्मान् मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः ॥
विवस्वान् कश्यपाज् जज्ञे मनुर् वैवस्तवः स्मृतः । स तु प्रजापतिः पूर्वम् इक्ष्वाकुस् तु मनोः सुतः ॥
यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही । तम् इक्ष्वाकुम् अयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥
इक्ष्वाकोस् तु सुतः श्रीमान् कुक्षिर् एवेति विश्रुतः । कुक्षेर् अथात्मजो वीरो विकुक्षिर् उदपद्यत ॥
विकुक्षेस् तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् । बाणस्य तु महाबाहुर् अनरण्यो महायशाः ॥
नाना वृष्टिर् बभूवास्मिन् न दुर्भिक्षं सतां वरे । अनरण्ये महाराजे तस्करो वापि कश् चन ॥
अनरण्यान् महाबाहुः पृथू राजा बभूव ह । तस्मात् पृथोर् महाराजस् त्रिशङ्कुर् उदपद्यत । स सत्यवचनाद् वीरः सशरीरो दिवं गतः ॥

Transliteración (IAST)

kruddham ājñāya rāma tu vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha | jābālir api jānīte lokasyāsya gatāgatim | nivartayitu kāmas tu tvām etad vākyam abravīt ||
imāṃ lokasamutpattiṃ lokanātha nibodha me | sarvaṃ salilam evāsīt pṛthivī yatra nirmitā | tataḥ samabhavad brahmā svayambhūr daivataiḥ saha ||
sa varāhas tato bhūtvā projjahāra vasuṃdharām | asṛjac ca jagat sarvaṃ saha putraiḥ kṛtātmabhiḥ ||
ākāśaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ | tasmān marīciḥ saṃjajñe marīceḥ kaśyapaḥ sutaḥ ||
vivasvān kaśyapāj jajñe manur vaivastavaḥ smṛtaḥ | sa tu prajāpatiḥ pūrvam ikṣvākus tu manoḥ sutaḥ ||
yasyeyaṃ prathamaṃ dattā samṛddhā manunā mahī | tam ikṣvākum ayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam ||
ikṣvākos tu sutaḥ śrīmān kukṣir eveti viśrutaḥ | kukṣer athātmajo vīro vikukṣir udapadyata ||
vikukṣes tu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān | bāṇasya tu mahābāhur anaraṇyo mahāyaśāḥ ||
nānā vṛṣṭir babhūvāsmin na durbhikṣaṃ satāṃ vare | anaraṇye mahārāje taskaro vāpi kaś cana ||
anaraṇyān mahābāhuḥ pṛthū rājā babhūva ha | tasmāt pṛthor mahārājas triśaṅkur udapadyata | sa satyavacanād vīraḥ saśarīro divaṃ gataḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
क्रुद्धम्kruddhamразгневанного; возмущённого
आज्ञायājñāyaузнав; поняв
रामंrāmaṃРаму; царевича Раму
तुtuже; но
वसिष्ठःvasiṣṭhaḥВасиштха; мудрец Васиштха
प्रत्युवाचpratyuvācaответил; сказал в ответ
haже; поистине
जाबालिः अपिjābāliḥ apiи Джабали; Джабали тоже
जानीतेjānīteзнает; понимает
लोकस्यlokasyaмира; этого мира
अस्यasyaэтого; данного
गत-आगतिम्gata-āgatimуход и приход; путь рождения и смерти
निवर्तयितु कामःnivartayitu kāmaḥжелая вернуть; хотя вернуть желал
तुtuже; но
त्वाम्tvāmтебя; самого тебя
एतत्etatэто; такое
वाक्यम्vākyamслово; речь
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
इमांimāṃэто; такую
लोक-समुत्पत्तिंloka-samutpattiṃвозникновение мира; происхождение вселенной
लोक-नाथloka-nāthaвладыка мира; о защитник мира
निबोधnibodhaузнай; выслушай
मेmeот меня; моё
सर्वंsarvaṃвсё; целиком
सलिलम् एवsalilam evaтолько вода; одна вода
आसीत्āsītбыла; существовала
पृथिवीpṛthivīземля; земля же
यत्रyatraгде; из которой
निर्मिताnirmitāсоздана; устроена
ततःtataḥзатем; после этого
समभवत्samabhavatвозник; явился
ब्रह्माbrahmāБрахма; творец Брахма
स्वयम्भूःsvayambhūḥсаморождённый; самосущий
दैवतैः सहdaivataiḥ sahaвместе с божествами; с богами
सःsaḥон; тот
वराहःvarāhaḥвепрем; Варахой
ततःtataḥзатем; после этого
भूत्वाbhūtvāстав; сделавшись
प्रोज्जहारprojjahāraподнял; извлёк
वसुंधराम्vasuṃdharāmземлю; носительницу богатств
असृजत् चasṛjat caи сотворил; создал также
जगत्jagatмир; вселенную
सर्वंsarvaṃвесь; целиком
सहsahaвместе; совместно
पुत्रैःputraiḥс сыновьями; потомками
कृत-आत्मभिःkṛta-ātmabhiḥобуздавшими себя; совершенными духом
आकाश-प्रभवःākāśa-prabhavaḥпроисходящий из пространства; рождённый из эфира
ब्रह्माbrahmāБрахма; творец Брахма
शाश्वतःśāśvataḥвечный; неизменный
नित्यःnityaḥпостоянный; всегда сущий
अव्ययःavyayaḥнеистощимый; нетленный
तस्मात्tasmātот него; из него
मरीचिःmarīciḥМаричи; риши Маричи
संजज्ञेsaṃjajñeродился; возник
मरीचेःmarīceḥот Маричи; Маричи
कश्यपःkaśyapaḥКашьяпа; риши Кашьяпа
सुतःsutaḥсын; потомок
विवस्वान्vivasvānВивасван; бог Солнца
कश्यपात्kaśyapātот Кашьяпы; Кашьяпы
जज्ञेjajñeродился; возник
मनुःmanuḥМану; прародитель Ману
वैवस्वतःvaivasvataḥВайвасвата; сын Вивасвана
स्मृतःsmṛtaḥизвестен; помнится
सः तुsaḥ tuон же; тот же
प्रजापतिःprajāpatiḥПраджапати; владыка существ
पूर्वम्pūrvamпрежде; в древности
इक्ष्वाकुः तुikṣvākuḥ tuа Икшваку; Икшваку же
मनोःmanoḥМану; от Ману
सुतःsutaḥсын; потомок
यस्यyasyaкоторому; чьему
इयंiyaṃэта; вот эта
प्रथमंprathamaṃсначала; первой
दत्ताdattāдана; передана
समृद्धाsamṛddhāпроцветающая; богатая
मनुनाmanunāМану; через Ману
महीmahīземля; вся земля
तम्tamтого; его
इक्ष्वाकुम्ikṣvākumИкшваку; царя Икшваку
अयोध्यायांayodhyāyāṃв Айодхье; над Айодхьей
राजानंrājānaṃцарём; правителем
विद्धिviddhiзнай; пойми
पूर्वकम्pūrvakamпервым; древнейшим
इक्ष्वाकोः तुikṣvākoḥ tuот Икшваку же; у Икшваку
सुतःsutaḥсын; потомок
श्रीमान्śrīmānславный; сияющий
कुक्षिःkukṣiḥКукши; царь Кукши
एव इतिeva itiименно так; так именно
विश्रुतःviśrutaḥизвестен; прославлен
कुक्षेःkukṣeḥот Кукши; Кукши
अथathaзатем; после этого
आत्मजःātmajaḥсын; рождённый им
वीरःvīraḥгерой; доблестный
विकुक्षिःvikukṣiḥВикукши; царь Викукши
उदपद्यतudapadyataродился; возник
विकुक्षेः तुvikukṣeḥ tuот Викукши же; у Викукши
महा-तेजाःmahā-tejāḥвеликосияющий; могучего блеска
बाणःbāṇaḥБана; царь Бана
पुत्रःputraḥсын; потомок
प्रतापवान्pratāpavānмогущественный; исполненный величия
बाणस्य तुbāṇasya tuу Баны же; от Баны
महा-बाहुःmahā-bāhuḥмогучерукий; сильнорукий
अनरण्यःanaraṇyaḥАнаранья; царь Анаранья
महा-यशाःmahā-yaśāḥвеликославный; обладающий великой славой
naне; никогда не
अना-वृष्टिःanā-vṛṣṭiḥзасуха; без дождя
बभूवbabhūvaбыла; случалась
अस्मिन्asminпри нём; в его царстве
naне; никогда не
दुर्भिक्षंdurbhikṣaṃголод; неурожай
सतां वरेsatāṃ vareо лучший из добрых; лучший праведных
अनरण्येanaraṇyeпри Анаранье; в Анаранье
महा-राजेmahā-rājeвеликом царе; в великом правителе
तस्करःtaskaraḥвор; разбойник
वा अपिvā apiили даже; также
कश् चनkaś canaкто-либо; какой-либо
अनरण्यात्anaraṇyātот Анараньи; у Анараньи
महा-बाहुःmahā-bāhuḥмогучерукий; сильнорукий
पृथूpṛthūПритху; царь Притху
राजाrājāцарь; правитель
बभूवbabhūvaбыл; родился
haже; поистине
तस्मात्tasmātот него; из него
पृथोःpṛthoḥот Притху; Притху
महा-राजःmahā-rājaḥвеликий царь; великий правитель
त्रिशङ्कुःtriśaṅkuḥТришанку; царь Тришанку
उदपद्यतudapadyataродился; возник
सःsaḥон; тот
सत्य-वचनात्satya-vacanātсилой правдивого слова; благодаря истинной речи
वीरःvīraḥгерой; доблестный
स-शरीरःsa-śarīraḥс телом; телесно
दिवंdivaṃна небо; в рай
गतःgataḥушёл; достиг
Traducción

Поняв, что Рама разгневан, Васиштха ответил: «Джабали тоже знает путь ухода и прихода этого мира; он сказал эти слова, лишь желая вернуть тебя. Теперь, о владыка мира, выслушай от меня происхождение мира. Всё было одной водой, из которой была устроена земля. Затем явился саморождённый Брахма вместе с божествами. Став Варахой, он поднял землю, носительницу богатств, и вместе со своими обуздавшими себя сыновьями сотворил весь мир. Вечный, постоянный и нетленный Брахма возник из пространства; от него родился Маричи, от Маричи — сын Кашьяпа, от Кашьяпы — Вивасван, а Ману, сын Вивасвана, известен как Вайвасвата. Прежде он был Праджапати; Икшваку был сыном Ману. Знай, что именно Икшваку был первым царём Айодхьи: ему Ману первой дал эту процветающую землю. У Икшваку был славный сын Кукши; от Кукши родился герой Викукши. У Викукши был великосияющий и могущественный сын Бана, а у Баны — могучерукий и великославный Анаранья. При великом царе Анаранье, о лучший из добрых, не было ни засухи, ни голода, ни даже какого-либо разбойника. От Анараньи родился могучерукий царь Притху, от Притху — великий царь Тришанку; этот герой силой правдивого слова достиг неба вместе с телом».

Versión

a065103b41ee · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con