भरतस् तु महीपालो वयं त्व् आदेशवर्तिनः । त्वं च धर्माद् अतिक्रान्तः कथं शक्यम् उपेक्षितुम् ॥
गुरुधर्मव्यतिक्रान्तं प्राज्ञो धर्मेण पालयन् । भरतः कामवृत्तानां निग्रहे पर्यवस्थितः ॥
वयं तु भरतादेशं विधिं कृत्वा हरीश्वर । त्वद्विधान् भिन्नमर्यादान् नियन्तुं पर्यवस्थिताः ॥
सुग्रीवेण च मे सख्यं लक्ष्मणेन यथा तथा । दारराज्यनिमित्तं च निःश्रेयसि रतः स मे ॥
प्रतिज्ञा च मया दत्ता तदा वानरसंनिधौ । प्रतिज्ञा च कथं शक्या मद्विधेनानवेक्षितुम् ॥
तद् एभिः कारणैः सर्वैर् महद्भिर् धर्मसंहितैः । शासनं तव यद् युक्तं तद् भवान् अनुमन्यताम् ॥
सर्वथा धर्म इत्य् एव द्रष्टव्यस् तव निग्रहः । वयस्यस्योपकर्तव्यं धर्मम् एवानुपश्यता ॥
राजभिर् धृतदण्डास् तु कृत्वा पापानि मानवाः । निर्मलाः स्वर्गम् आयान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा ॥
आर्येण मम मान्धात्रा व्यसनं घोरम् ईप्सितम् । श्रमणेन कृते पापे यथा पापं कृतं त्वया ॥
अन्यैर् अपि कृतं पापं प्रमत्तैर् वसुधाधिपैः । प्रायश्चित्तं च कुर्वन्ति तेन तच् छाम्यते रजः ॥
तद् अलं परितापेन धर्मतः परिकल्पितः । वधो वानरशार्दूल न वयं स्ववशे स्थिताः ॥
bharatas tu mahīpālo vayaṃ tv ādeśavartinaḥ | tvaṃ ca dharmād atikrāntaḥ kathaṃ śakyam upekṣitum ||
gurudharmavyatikrāntaṃ prājño dharmeṇa pālayan | bharataḥ kāmavṛttānāṃ nigrahe paryavasthitaḥ ||
vayaṃ tu bharatādeśaṃ vidhiṃ kṛtvā harīśvara | tvadvidhān bhinnamaryādān niyantuṃ paryavasthitāḥ ||
sugrīveṇa ca me sakhyaṃ lakṣmaṇena yathā tathā | dārarājyanimittaṃ ca niḥśreyasi rataḥ sa me ||
pratijñā ca mayā dattā tadā vānarasaṃnidhau | pratijñā ca kathaṃ śakyā madvidhenānavekṣitum ||
tad ebhiḥ kāraṇaiḥ sarvair mahadbhir dharmasaṃhitaiḥ | śāsanaṃ tava yad yuktaṃ tad bhavān anumanyatām ||
sarvathā dharma ity eva draṣṭavyas tava nigrahaḥ | vayasyasyopakartavyaṃ dharmam evānupaśyatā ||
rājabhir dhṛtadaṇḍās tu kṛtvā pāpāni mānavāḥ | nirmalāḥ svargam āyānti santaḥ sukṛtino yathā ||
āryeṇa mama māndhātrā vyasanaṃ ghoram īpsitam | śramaṇena kṛte pāpe yathā pāpaṃ kṛtaṃ tvayā ||
anyair api kṛtaṃ pāpaṃ pramattair vasudhādhipaiḥ | prāyaścittaṃ ca kurvanti tena tac chāmyate rajaḥ ||
tad alaṃ paritāpena dharmataḥ parikalpitaḥ | vadho vānaraśārdūla na vayaṃ svavaśe sthitāḥ ||
«Бхарата — защитник земли, а мы следуем его приказу. Ты же преступил дхарму: как можно было оставить это без внимания? Мудрый Бхарата, защищая дхармой, стоит на обуздании тех, кто живёт по желанию и преступает обязанность старшего. Мы, владыка обезьян, сделали приказ Бхараты правилом и поставлены удерживать подобных тебе, нарушивших границы. С Сугривой у меня дружба такая же, как с Лакшманой; ради жены и царства он обратился ко мне, стремясь к высшему благу. Я дал обещание в присутствии ванаров. Как может такой, как я, пренебречь обещанием? Поэтому по всем этим великим причинам, связанным с дхармой, признай должным назначенное тебе наказание. Твоё обуздание во всех отношениях следует видеть именно как дхарму; тот, кто видит дхарму, должен помочь другу. Люди, совершившие грехи и наказанные царями, очищаются и идут на небо, как добрые и благочестивые. Мой благородный предок Мандхатар назначил страшное наказание шрамане, совершившему грех, подобный твоему. Даже другие неосмотрительные владыки земли, совершив грех, совершают искупление, и этим скверна утихает. Поэтому довольно сожалеть, тигр ванаров: твоя смерть установлена по дхарме, а мы не действуем по собственной прихоти».
03c1eedbbd3c · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Рама соединяет три основания: царский долг, личное обещание и очищающую силу законного наказания. Наказание здесь не месть, а способ вернуть нарушенный порядок и снять грех с виновного.