Rāmāyaṇa
Дадхимукха отправляется к Сугриве5.60.14-27
1581 / 2464
Rāmāyaṇa · 5.60.14-27
Devanāgarī

जानुभिश् च प्रकृष्टाश् च देवमार्गं च दर्शिताः । अब्रुवन् परमोद्विग्ना गत्वा दधिमुखं वचः ॥
हनूमता दत्तवरैर् हतं मधुवनं बलात् । वयं च जानुभिः कृष्टा देवमार्गं च दर्शिताः ॥
ततो दधिमुखः क्रुद्धो वनपस् तत्र वानरः । हतं मधुवनं श्रुत्वा सान्त्वयाम् आस तान् हरीन् ॥
एतागच्छत गच्छामो वानरान् अतिदर्पितान् । बलेनावारयिष्यामो मधु भक्षयतो वयम् ॥
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं वानरर्षभाः । पुनर् वीरा मधुवनं तेनैव सहिता ययुः ॥
मध्ये चैषां दधिमुखः प्रगृह्य सुमहातरुम् । समभ्यधावद् वेगेना ते च सर्वे प्लवंगमाः ॥
ते शिलाः पादपांश् चापि पाषाणांश् चापि वानराः । गृहीत्वाभ्यागमन् क्रुद्धा यत्र ते कपिकुञ्जराः ॥
ते स्वामिवचनं वीरा हृदयेष्व् अवसज्य तत् । त्वरया ह्य् अभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥
वृक्षस्थांश् च तलस्थांश् च वानरान् बलदर्पितान् । अभ्यक्रामन्त ते वीराः पालास् तत्र सहस्रशः ॥
अथ दृष्ट्वा दधिमुखं क्रुद्धं वानरपुंगवाः । अभ्यधावन्त वेगेन हनूमत्प्रमुखास् तदा ॥
तं सवृक्षं महाबाहुम् आपतन्तं महाबलम् । आर्यकं प्राहरत् तत्र बाहुभ्यां कुपितो ऽङ्गदः ॥
मदान्धश् अ न वेदैनम् आर्यको ऽयं ममेति सः । अथैनं निष्पिपेषाशु वेगवद् वसुधातले ॥
स भग्नबाहुर् विमुखो विह्वलः शोणितोक्षितः । मुमोह सहसा वीरो मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ॥
स कथं चिद् विमुक्तस् तैर् वानरैर् वानरर्षभः । उवाचैकान्तम् आगम्य भृत्यांस् तान् समुपागतान् ॥

Transliteración (IAST)

jānubhiś ca prakṛṣṭāś ca devamārgaṃ ca darśitāḥ | abruvan paramodvignā gatvā dadhimukhaṃ vacaḥ ||
hanūmatā dattavarair hataṃ madhuvanaṃ balāt | vayaṃ ca jānubhiḥ kṛṣṭā devamārgaṃ ca darśitāḥ ||
tato dadhimukhaḥ kruddho vanapas tatra vānaraḥ | hataṃ madhuvanaṃ śrutvā sāntvayām āsa tān harīn ||
etāgacchata gacchāmo vānarān atidarpitān | balenāvārayiṣyāmo madhu bhakṣayato vayam ||
śrutvā dadhimukhasyedaṃ vacanaṃ vānararṣabhāḥ | punar vīrā madhuvanaṃ tenaiva sahitā yayuḥ ||
madhye caiṣāṃ dadhimukhaḥ pragṛhya sumahātarum | samabhyadhāvad vegenā te ca sarve plavaṃgamāḥ ||
te śilāḥ pādapāṃś cāpi pāṣāṇāṃś cāpi vānarāḥ | gṛhītvābhyāgaman kruddhā yatra te kapikuñjarāḥ ||
te svāmivacanaṃ vīrā hṛdayeṣv avasajya tat | tvarayā hy abhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ ||
vṛkṣasthāṃś ca talasthāṃś ca vānarān baladarpitān | abhyakrāmanta te vīrāḥ pālās tatra sahasraśaḥ ||
atha dṛṣṭvā dadhimukhaṃ kruddhaṃ vānarapuṃgavāḥ | abhyadhāvanta vegena hanūmatpramukhās tadā ||
taṃ savṛkṣaṃ mahābāhum āpatantaṃ mahābalam | āryakaṃ prāharat tatra bāhubhyāṃ kupito 'ṅgadaḥ ||
madāndhaś a na vedainam āryako 'yaṃ mameti saḥ | athainaṃ niṣpipeṣāśu vegavad vasudhātale ||
sa bhagnabāhur vimukho vihvalaḥ śoṇitokṣitaḥ | mumoha sahasā vīro muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ ||
sa kathaṃ cid vimuktas tair vānarair vānararṣabhaḥ | uvācaikāntam āgamya bhṛtyāṃs tān samupāgatān ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
जानुभिः चjānubhiḥ caи коленями
प्रकृष्टाः चprakṛṣṭāḥ caи протащенные
देवमार्गम् चdevamārgam caи путь богов
दर्शिताःdarśitāḥпоказанный
अब्रुवन्abruvanсказали
परमोद्विग्नाःparamodvignāḥкрайне встревоженные
गत्वाgatvāпойдя
दधिमुखम्dadhimukhamк Дадхимукхе
वचःvacaḥслово
हनूमताhanūmatāХануманом
दत्तवरैःdattavaraiḥполучившими разрешение
हतम्hatamразрушена
मधुवनम्madhuvanamМадхувана
बलात्balātсилой
वयम् चvayam caи мы
जानुभिः कृष्टाःjānubhiḥ kṛṣṭāḥколенями протащены
देवमार्गम् चdevamārgam caи путь богов
दर्शिताःdarśitāḥнам показан
ततःtataḥзатем
दधिमुखःdadhimukhaḥДадхимукха
क्रुद्धःkruddhaḥразгневанный
वनपःvanapaḥстраж леса
तत्रtatraтам
वानरःvānaraḥванара
हतम् मधुवनम्hatam madhuvanamМадхувана разрушена
श्रुत्वाśrutvāуслышав
सान्त्वयाम् आसsāntvayām āsaутешил
तान् हरीन्tān harīnтех хари
एत आगच्छतeta āgacchataсюда идите
गच्छामःgacchāmaḥпойдём
वानरान् अतिदर्पितान्vānarān atidarpitānк чрезмерно дерзким ванарам
बलेनbalenaсилой
अवारयिष्यामःavārayiṣyāmaḥудержим
मधु भक्षयतःmadhu bhakṣayataḥмёд поедающих
वयम्vayamмы
श्रुत्वाśrutvāуслышав
दधिमुखस्य इदम्dadhimukhasya idamэто Дадхимукхи
वचनम्vacanamслово
वानरर्षभाःvānararṣabhāḥбыки среди ванаров
पुनःpunaḥснова
वीराःvīrāḥгерои
मधुवनम्madhuvanamв Мадхувану
तेन एव सहिताःtena eva sahitāḥвместе с ним именно
ययुःyayuḥпошли
मध्ये च एषाम्madhye ca eṣāmи посреди них
दधिमुखःdadhimukhaḥДадхимукха
प्रगृह्यpragṛhyaсхватив
सुमहातरुम्sumahātarumочень большое дерево
समभ्यधावत्samabhyadhāvatпобежал
वेगेनvegenaсо скоростью
ते च सर्वेte ca sarveи они все
प्लवंगमाःplavaṃgamāḥпрыгуны
ते वानराःte vānarāḥте ванары
शिलाःśilāḥскалы
पादपान् च अपिpādapān ca apiи деревья также
पाषाणान् च अपिpāṣāṇān ca apiи камни также
गृहीत्वाgṛhītvāсхватив
अभ्यागमन्abhyāgamanподошли
क्रुद्धाःkruddhāḥразгневанные
यत्रyatraтуда где
ते कपिकुञ्जराःte kapikuñjarāḥте слоны среди капи
ते वीराःte vīrāḥте герои
स्वामिवचनम्svāmivacanamслово господина
हृदयेषुhṛdayeṣuв сердцах
अवसज्यavasajyaутвердив
तत्tatто
त्वरया हिtvarayā hiведь поспешно
अभ्यधावन्तabhyadhāvantaпобежали
सालतालशिलायुधाःsālatālaśilāyudhāḥс салами, талами и скалами как оружием
वृक्षस्थान् चvṛkṣasthān caи находящихся на деревьях
तलस्थान् चtalasthān caи находящихся внизу
वानरान्vānarānванаров
बलदर्पितान्baladarpitānгордящихся силой
अभ्यक्रामन्तabhyakrāmantaатаковали
ते वीराःte vīrāḥте герои
पालाःpālāḥстражи
तत्रtatraтам
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами
अथ दृष्ट्वाatha dṛṣṭvāзатем увидев
दधिमुखम्dadhimukhamДадхимукху
क्रुद्धम्kruddhamразгневанного
वानरपुंगवाःvānarapuṃgavāḥлучшие ванары
अभ्यधावन्तabhyadhāvantaпобежали навстречу
वेगेनvegenaсо скоростью
हनूमत्प्रमुखाःhanūmatpramukhāḥс Хануманом во главе
तदाtadāтогда
तम्tamего
सवृक्षम्savṛkṣamс деревом
महाबाहुम्mahābāhumмогучерукого
आपतन्तम्āpatantamнападающего
महाबलम्mahābalamвеликосильного
आर्यकम्āryakamстаршего родича
प्राहरत्prāharatударил
तत्रtatraтам
बाहुभ्याम्bāhubhyāmдвумя руками
कुपितः अङ्गदःkupitaḥ aṅgadaḥразгневанный Ангада
मदान्धः चmadāndhaḥ caи ослеплённый опьянением
न वेद एनम्na veda enamне узнал его
आर्यकः अयम् मम इतिāryakaḥ ayam mama itiэто мой старший родич — так
सःsaḥон
अथ एनम्atha enamзатем его
निष्पिपेष आशुniṣpipeṣa āśuбыстро раздавил
वेगवत्vegavatстремительно
वसुधातलेvasudhātaleна поверхности земли
सःsaḥон
भग्नबाहुःbhagnabāhuḥсо сломанными руками
विमुखःvimukhaḥотвернувшийся
विह्वलःvihvalaḥошеломлённый
शोणितोक्षितःśoṇitokṣitaḥоблитый кровью
मुमोहmumohaлишился сознания
सहसाsahasāвнезапно
वीरःvīraḥгерой
मुहूर्तम्muhūrtamна мгновение
कपिकुञ्जरःkapikuñjaraḥслон среди капи
सः कथं चित्saḥ kathaṃ citон как-то
विमुक्तःvimuktaḥосвободившийся
तैः वानरैःtaiḥ vānaraiḥтеми ванарами
वानरर्षभःvānararṣabhaḥбык среди ванаров
उवाचuvācaсказал
एकान्तम् आगम्यekāntam āgamyaотойдя в сторону
भृत्यान् तान्bhṛtyān tānтем слугам
समुपागतान्samupāgatānсобравшимся
Traducción

Крайне встревоженные стражи, протащенные коленями и отправленные, как говорится, на путь богов, пошли к Дадхимукхе и сказали: «Мадхувана силой разрушена теми, кому Хануман дал разрешение; и нас протащили коленями и показали нам путь богов». Тогда разгневанный ванара Дадхимукха, страж леса, услышав, что Мадхувана разрушена, утешил тех хари: «Идите сюда, пойдём. Мы силой удержим этих чрезмерно дерзких ванаров, поедающих мёд». Услышав это слово Дадхимукхи, герои, быки среди ванаров, снова пошли вместе с ним в Мадхувану. Посреди них Дадхимукха, схватив очень большое дерево, быстро побежал, и все прыгуны вместе с ним. Разгневанные, те ванары схватили скалы, деревья и камни и подошли туда, где были те слоны среди капи. Утвердив в сердцах слово своего господина, герои поспешно побежали с салами, талами и скалами как оружием. Тысячами эти стражи-герои атаковали ванаров, гордящихся силой, и тех, кто был на деревьях, и тех, кто был внизу. Тогда лучшие ванары во главе с Хануманом, увидев разгневанного Дадхимукху, быстро бросились навстречу. Разгневанный Ангада двумя руками ударил могучерукого и великосильного Дадхимукху, нападавшего с деревом, хотя тот был его старшим родичем. Ослеплённый опьянением, он не узнал: «Это мой старший родич», и затем стремительно повалил его на землю. Сломав руки, отвернувшись, ошеломлённый и облитый кровью, этот герой, слон среди капи, внезапно на мгновение лишился сознания. Как-то освободившись от тех ванаров, бык среди ванаров Дадхимукха отошёл в сторону и сказал собравшимся слугам.

Versión

595ad02df7ab · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con