ततः सृजन्तं बाणौघान् प्रहस्तं स्यन्दने स्थितम् । ददर्श तरसा नीलो विनिघ्नन्तं प्लवंगमान् ॥
स तं परमदुर्धर्षम् आपतन्तं महाकपिः । प्रहस्तं ताडयाम् आस वृक्षम् उत्पाट्य वीर्यवान् ॥
स तेनाभिहतः क्रुद्धो नदन् राक्षसपुंगवः । ववर्ष शरवर्षाणि प्लवगानां चमूपतौ ॥
अपारयन् वारयितुं प्रत्यगृह्णान् निमीलितः । यथैव गोवृषो वर्षं शारदं शीघ्रम् आगतम् ॥
एवम् एव प्रहस्तस्य शरवर्षं दुरासदम् । निमीलिताक्षः सहसा नीलः सेहे सुदारुणम् ॥
रोषितः शरवर्षेण सालेन महता महान् । प्रजघान हयान् नीलः प्रहस्तस्य मनोजवान् ॥
विधनुस् तु कृतस् तेन प्रहस्तो वाहिनीपतिः । प्रगृह्य मुसलं घोरं स्यन्दनाद् अवपुप्लुवे ॥
ताव् उभौ वाहिनीमुख्यौ जातरोषौ तरस्विनौ । स्थितौ क्षतजदिग्धाङ्गौ प्रभिन्नाव् इव कुञ्जरौ ॥
उल्लिखन्तौ सुतीक्ष्णाभिर् दंष्ट्राभिर् इतरेतरम् । सिंहशार्दूलसदृशौ सिंहशार्दूलचेष्टितौ ॥
विक्रान्तविजयौ वीरौ समरेष्व् अनिवर्तिनौ । काङ्क्षमाणौ यशः प्राप्तुं वृत्रवासवयोः समौ ॥
आजघान तदा नीलं ललाटे मुसलेन सः । प्रहस्तः परमायस्तस् तस्य सुस्राव शोणितम् ॥
ततः शोणितदिग्धाङ्गः प्रगृह्य सुमहातरुम् । प्रहस्तस्योरसि क्रुद्धो विससर्ज महाकपिः ॥
तम् अचिन्त्यप्रहारं स प्रगृह्य मुसलं महत् । अभिदुद्राव बलिनं बली नीलं प्लवंगमम् ॥
तम् उग्रवेगं संरब्धम् आपतन्तं महाकपिः । ततः संप्रेक्ष्य जग्राह महावेगो महाशिलाम् ॥
तस्य युद्धाभिकामस्य मृधे मुसलयोधिनः । प्रहस्तस्य शिलां नीलो मूर्ध्नि तूर्णम् अपातयत् ॥
सा तेन कपिमुख्येन विमुक्ता महती शिला । बिभेद बहुधा घोरा प्रहस्तस्य शिरस् तदा ॥
स गतासुर् गतश्रीको गतसत्त्वो गतेन्द्रियः । पपात सहसा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥
विभिन्नशिरसस् तस्य बहु सुस्रावशोणितम् । शरीराद् अपि सुस्राव गिरेः प्रस्रवणं यथा ॥
हते प्रहस्ते नीलेन तद् अकम्प्यं महद् बलम् । रक्षसाम् अप्रहृष्टानां लङ्काम् अभिजगाम ह ॥
न शेकुः समवस्थातुं निहते वाहिनीपतौ । सेतुबन्धं समासाद्य विशीर्णं सलिलं यथा ॥
हते तस्मिंश् चमूमुख्ये राक्षसस् ते निरुद्यमाः । रक्षःपतिगृहं गत्वा ध्यानमूकत्वम् आगताः ॥
ततस् तु नीलो विजयी महाबलः; प्रशस्यमानः स्वकृतेन कर्मणा । समेत्य रामेण सलक्ष्मणेन; प्रहृष्टरूपस् तु बभूव यूथपः ॥
tataḥ sṛjantaṃ bāṇaughān prahastaṃ syandane sthitam | dadarśa tarasā nīlo vinighnantaṃ plavaṃgamān ||
sa taṃ paramadurdharṣam āpatantaṃ mahākapiḥ | prahastaṃ tāḍayām āsa vṛkṣam utpāṭya vīryavān ||
sa tenābhihataḥ kruddho nadan rākṣasapuṃgavaḥ | vavarṣa śaravarṣāṇi plavagānāṃ camūpatau ||
apārayan vārayituṃ pratyagṛhṇān nimīlitaḥ | yathaiva govṛṣo varṣaṃ śāradaṃ śīghram āgatam ||
evam eva prahastasya śaravarṣaṃ durāsadam | nimīlitākṣaḥ sahasā nīlaḥ sehe sudāruṇam ||
roṣitaḥ śaravarṣeṇa sālena mahatā mahān | prajaghāna hayān nīlaḥ prahastasya manojavān ||
vidhanus tu kṛtas tena prahasto vāhinīpatiḥ | pragṛhya musalaṃ ghoraṃ syandanād avapupluve ||
tāv ubhau vāhinīmukhyau jātaroṣau tarasvinau | sthitau kṣatajadigdhāṅgau prabhinnāv iva kuñjarau ||
ullikhantau sutīkṣṇābhir daṃṣṭrābhir itaretaram | siṃhaśārdūlasadṛśau siṃhaśārdūlaceṣṭitau ||
vikrāntavijayau vīrau samareṣv anivartinau | kāṅkṣamāṇau yaśaḥ prāptuṃ vṛtravāsavayoḥ samau ||
ājaghāna tadā nīlaṃ lalāṭe musalena saḥ | prahastaḥ paramāyastas tasya susrāva śoṇitam ||
tataḥ śoṇitadigdhāṅgaḥ pragṛhya sumahātarum | prahastasyorasi kruddho visasarja mahākapiḥ ||
tam acintyaprahāraṃ sa pragṛhya musalaṃ mahat | abhidudrāva balinaṃ balī nīlaṃ plavaṃgamam ||
tam ugravegaṃ saṃrabdham āpatantaṃ mahākapiḥ | tataḥ saṃprekṣya jagrāha mahāvego mahāśilām ||
tasya yuddhābhikāmasya mṛdhe musalayodhinaḥ | prahastasya śilāṃ nīlo mūrdhni tūrṇam apātayat ||
sā tena kapimukhyena vimuktā mahatī śilā | bibheda bahudhā ghorā prahastasya śiras tadā ||
sa gatāsur gataśrīko gatasattvo gatendriyaḥ | papāta sahasā bhūmau chinnamūla iva drumaḥ ||
vibhinnaśirasas tasya bahu susrāvaśoṇitam | śarīrād api susrāva gireḥ prasravaṇaṃ yathā ||
hate prahaste nīlena tad akampyaṃ mahad balam | rakṣasām aprahṛṣṭānāṃ laṅkām abhijagāma ha ||
na śekuḥ samavasthātuṃ nihate vāhinīpatau | setubandhaṃ samāsādya viśīrṇaṃ salilaṃ yathā ||
hate tasmiṃś camūmukhye rākṣasas te nirudyamāḥ | rakṣaḥpatigṛhaṃ gatvā dhyānamūkatvam āgatāḥ ||
tatas tu nīlo vijayī mahābalaḥ; praśasyamānaḥ svakṛtena karmaṇā | sametya rāmeṇa salakṣmaṇena; prahṛṣṭarūpas tu babhūva yūthapaḥ ||
Затем Нила стремительно увидел Прахасту, стоящего на колеснице, выпускающего потоки стрел и убивающего ванаров. Доблестный великий ванар вырвал дерево и ударил этого крайне неодолимого Прахасту, который шёл на него. Поражённый им, лучший из ракшасов разгневался, заревел и пролил дожди стрел на предводителя войска прыгунов. Не будучи в состоянии отразить их, Нила с закрытыми глазами принял этот удар, как бык принимает внезапно пришедший осенний дождь. Так же Нила с закрытыми глазами сразу выдержал труднопереносимый и страшный дождь стрел Прахасты. Разъярённый этим дождём стрел, великий Нила большим саловым деревом поразил коней Прахасты, быстрых как мысль. Лишённый им лука, Прахаста, повелитель войска, схватил страшный пест и спрыгнул с колесницы. Два главы войск, стремительные и разгневанные, стояли с телами, покрытыми кровью, словно два истекающих соком слона. Они царапали друг друга острыми клыками, были подобны льву и тигру и двигались как лев и тигр. Два героя, победоносные в доблести, не отступающие в сражениях и желающие славы, были равны Вритре и Индре. Тогда крайне напряжённый Прахаста ударил Нилу пестом в лоб, и у Нилы потекла кровь. Затем великий ванар, с телом, обмазанным кровью, разгневанно схватил огромное дерево и метнул его в грудь Прахасты. Сильный Прахаста, держа большой пест, с непостижимым ударом бросился на сильного Нилу, ванара. Увидев, как тот разъярённый воин с яростной скоростью налетает на него, стремительный великий ванар схватил большую скалу. В сражении Нила быстро обрушил эту скалу на голову Прахасты, жаждавшего битвы и сражавшегося пестом. Брошенная главным ванаром, большая и страшная скала расколола голову Прахасты на многие части. Он, с ушедшей жизнью, славой, силой духа и чувствами, внезапно упал на землю, как дерево, срубленное у корня. Из его расколотой головы вытекло много крови, и из тела она тоже текла, как поток из горы. Когда Прахаста был убит Нилой, великое и прежде непоколебимое войско безрадостных ракшасов направилось в Ланку. После гибели повелителя войска они не смогли устоять, как вода, рассыпавшаяся, достигнув дамбы. Когда этот глава войска был убит, ракшасы, лишённые порыва, пришли к дому владыки ракшасов и погрузились в молчаливую задумчивость. А победоносный могучий Нила, восхваляемый за совершённое им деяние, встретился с Рамой и Лакшманой и стал радостным предводителем отряда.
29458d002eea · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Прахаста падает не просто как военачальник, а как опора системы Раваны. Нила же возвращается к Раме: победа получает смысл только тогда, когда она снова приносится к стопам Господа.