वैशेष्यात् तु तद्-वादस् तद्-वादः
vaiśeṣyāt tu tad-vādas tad-vādaḥ
По преобладанию же [стихии] — то прозвание, то прозвание. [Конец второй адхьяи.]
ननु सर्वं चेद् भूत-भौतिकं त्रि-रूपं तर्हि किं निमित्तोऽयं व्यपदेशः इदं तेज इमा आप इयं पृथिवीति तैजसम् आप्यं पार्थिवं च शरीरम् इति । तत्राह—
वैशेष्यात् तु तद्-वादस् तद्-वादः ॥
शङ्काच्छेदाय तु-शब्दः । सत्य् अपि सर्वत्र त्रैरूप्ये क्वचित् कस्यचिद् भूतस्य वैशेष्याद् आधिक्यात् तद्-वाद इत्य् अर्थः । पदाभ्यासोऽध्याय-पूर्तये ॥22॥
वर्धस्व कल्पाग समं समन्तात्
कुरुष्व ताप-क्षतिम् आश्रितानाम् ।
त्वद्-अङ्ग-सङ्कीर्णिकराः परास् ता
हिंस्रा लसद्-युक्ति-कुठारिकाभिः ॥
nanu sarvaṁ ced bhūta-bhautikaṁ tri-rūpaṁ tarhi kiṁ nimitto'yaṁ vyapadeśaḥ idaṁ teja imā āpa iyaṁ pṛthivīti taijasam āpyaṁ pārthivaṁ ca śarīram iti | tatrāha—
vaiśeṣyāt tu tad-vādas tad-vādaḥ ||
śaṅkācchedāya tu-śabdaḥ | saty api sarvatra trairūpye kvacit kasyacid bhūtasya vaiśeṣyād ādhikyāt tad-vāda ity arthaḥ | padābhyāso'dhyāya-pūrtaye ||22||
vardhasva kalpāga samaṁ samantāt
kuruṣva tāpa-kṣatim āśritānām |
tvad-aṅga-saṅkīrṇikarāḥ parās tā
hiṁsrā lasad-yukti-kuṭhārikābhiḥ ||
47f6b99a0e6d · publicado 27 jul 2026, 4:55:20 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Но если всё трёхобразно — на каком основании «это огонь, это во́ды, это земля»? На это говорит:
«По преобладанию же — то прозвание, то прозвание».
И при всеобщей трёхобразности — по преобладанию-перевесу какой-то стихии то [и] прозвание. Повтор слова — во исполнение адхьяи.
«Расти, древо желаний, ровно во все стороны; утоли жар прибегших [под сень]; а те чужие [лозы], хищно теснящие твои ветви, — [ссечены] сверкающими топориками доводов».