Шримад-Бхагаватам
Питон, море и песнь Пингалы11.8.9-16
4894 / 5136
LinuxЛистать
Шримад-Бхагаватам · 11.8.9-16
Деванагари

स्तोकं स्तोकं ग्रसेद् ग्रासं देहो वर्तेत यावता
गृहान् अहिंसन्न् आतिष्ठेद् वृत्तिं माधुकरीं मुनिः
अणुभ्यश् च महद्भ्यश् च शास्त्रेभ्यः कुशलो नरः
सर्वतः सारम् आदद्यात् पुष्पेभ्य इव षट्पदः
सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षितम्
पाणि-पात्रोदरामत्रो मक्षिकेव न सङ्ग्रही
सायन्तनं श्वस्तनं वा न सङ्गृह्णीत भिक्षुकः
मक्षिका इव सङ्गृह्णन् सह तेन विनश्यति
पदापि युवतीं भिक्षुर् न स्पृशेद् दारवीम् अपि
स्पृशन् करीव बध्येत करिण्या अङ्ग-सङ्गतः
नाधिगच्छेत् स्त्रियं प्राज्ञः कर्हिचिन् मृत्युम् आत्मनः
बलाधिकैः स हन्येत गजैर् अन्यैर् गजो यथा
न देयं नोपभोग्यं च लुब्धैर् यद् दुःख-सञ्चितम्
भुङ्क्ते तद् अपि तच् चान्यो मधु-हेवार्थविन् मधु
सु-दुःखोपार्जितैर् वित्तैर् आशासानां गृहाशिषः
मधु-हेवाग्रतो भुङ्क्ते यतिर् वै गृह-मेधिनाम्

Транслитерация (IAST)

stokaṃ stokaṃ grased grāsaṃ deho varteta yāvatā
gṛhān ahiṃsann ātiṣṭhed vṛttiṃ mādhukarīṃ muniḥ
aṇubhyaś ca mahadbhyaś ca śāstrebhyaḥ kuśalo naraḥ
sarvataḥ sāram ādadyāt puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣitam
pāṇi-pātrodarāmatro makṣikeva na saṅgrahī
sāyantanaṃ śvastanaṃ vā na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ
makṣikā iva saṅgṛhṇan saha tena vinaśyati
padāpi yuvatīṃ bhikṣur na spṛśed dāravīm api
spṛśan karīva badhyeta kariṇyā aṅga-saṅgataḥ
nādhigacchet striyaṃ prājñaḥ karhicin mṛtyum ātmanaḥ
balādhikaiḥ sa hanyeta gajair anyair gajo yathā
na deyaṃ nopabhogyaṃ ca lubdhair yad duḥkha-sañcitam
bhuṅkte tad api tac cānyo madhu-hevārthavin madhu
su-duḥkhopārjitair vittair āśāsānāṃ gṛhāśiṣaḥ
madhu-hevāgrato bhuṅkte yatir vai gṛha-medhinām

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स्तोकम् स्तोकम् ग्रसेत् ग्रासम् देहः वर्तेत यावताstokam stokam graset grāsam dehaḥ varteta yāvatā«понемногу, понемногу пусть глотает кусок — лишь столько, чтобы тело держалось;; понемногу понемногу глотал бы кусок тело держалось бы сколькими
गृहान् अ-हिंसन् आतिष्ठेत् वृत्तिम् माधुकरीम् मुनिःgṛhān a-hiṃsan ātiṣṭhet vṛttim mādhukarīm muniḥне отягощая домов, пусть держится мудрец пчелиного промысла; дома неотягощающий держался бы промысла пчелиного мудрец
अणुभ्यः च महद्भ्यः च शास्त्रेभ्यः कुशलः नरःaṇubhyaḥ ca mahadbhyaḥ ca śāstrebhyaḥ kuśalaḥ naraḥ«из малых и из великих писаний умелый человек; малых же великих же писаний умелый человек
सर्वतः सारम् आदद्यात् पुष्पेभ्यः इव षट्-पदःsarvataḥ sāram ādadyāt puṣpebhyaḥ iva ṣaṭ-padaḥотовсюду пусть берёт суть, как шестиногая из цветов; отовсюду суть брал бы цветов как шестиногая
सायन्तनम् श्वस्तनम् वा न सङ्गृह्णीत भिक्षितम्sāyantanam śvastanam vā na saṅgṛhṇīta bhikṣitam«ни на вечер, ни на завтра пусть не запасает выпрошенного,; вечернее завтрашнее или не запасал бы выпрошенное
पाणि-पात्र-उदर-अमत्रः मक्षिका इव न सङ्ग्रहीpāṇi-pātra-udara-amatraḥ makṣikā iva na saṅgrahīчья чаша — ладонь, чей сосуд — чрево, не собиратель, в отличие от пчелы; ладоньчашачревососуд пчела как не собиратель
सायन्तनम् श्वस्तनम् वा न सङ्गृह्णीत भिक्षुकःsāyantanam śvastanam vā na saṅgṛhṇīta bhikṣukaḥ«ни на вечер, ни на завтра пусть не запасает нищенствующий:; вечернее завтрашнее или не запасал бы нищенствующий
मक्षिका इव सङ्गृह्णन् सह तेन विनश्यतिmakṣikā iva saṅgṛhṇan saha tena vinaśyatiсобирающий, как пчела, гибнет вместе с собранным; пчела как собирающий вместе с тем гибнет
पदा अपि युवतीम् भिक्षुः न स्पृशेत् दारवीम् अपिpadā api yuvatīm bhikṣuḥ na spṛśet dāravīm api«даже ногою нищенствующий пусть не касается юной жены, даже деревянной:; ногою даже юную нищенствующий не коснулся бы деревянную даже
स्पृशन् करी इव बध्येत करिण्या अङ्ग-सङ्गतःspṛśan karī iva badhyeta kariṇyā aṅga-saṅgataḥкоснувшись, будет пойман, как слон, сошедшийся телом со слонихою; касающийся слон как связался бы слонихою телосошедшийся
न अधिगच्छेत् स्त्रियम् प्राज्ञः कर्हिचित् मृत्युम् आत्मनःna adhigacchet striyam prājñaḥ karhicit mṛtyum ātmanaḥ«пусть мудрый никогда не сходится с женою — [она] смерть его;; не сходился бы женою мудрый когдалибо смерть свою
बल-अधिकैः सः हन्येत गजैः अन्यैः गजः यथाbala-adhikaiḥ saḥ hanyeta gajaiḥ anyaiḥ gajaḥ yathāпревосходящими силою он будет убит, как слон другими слонами; силойпревосходящими он был бы убит слонами другими слон как
न देयम् न उपभोग्यम् च लुब्धैः यत् दुःख-सञ्चितम्na deyam na upabhogyam ca lubdhaiḥ yat duḥkha-sañcitam«скупыми с мукою скопленное не отдаётся и не вкушается;; не даваемое не вкушаемое же скупыми что мукойскопленное
भुङ्क्ते तत् अपि तत् च अन्यः मधु-हा इव अर्थ-वित् मधुbhuṅkte tat api tat ca anyaḥ madhu-hā iva artha-vit madhuвкушает его иной, как знающий дело похититель — мёд; вкушает то также то же другой мёдоубийца как делознающий мёд
सु-दुःख-उपार्जितैः वित्तैः आशासानाम् गृह-आशिषःsu-duḥkha-upārjitaiḥ vittaiḥ āśāsānām gṛha-āśiṣaḥ«из богатств, добытых великой мукою, у чающих домашних благ; великоймукойдобытыми богатствами чающих домашниеблага
मधु-हा इव अग्रतः भुङ्क्ते यतिः वै गृह-मेधिनाम्madhu-hā iva agrataḥ bhuṅkte yatiḥ vai gṛha-medhināmподвижник вкушает первым, как похититель мёда — [у пчёл]; мёдоубийца как впереди вкушает подвижник ведь домохозяев
Литературный перевод

«Понемногу пусть глотает кусок — лишь столько, чтобы тело держалось; не отягощая домов, пусть держится мудрец пчелиного промысла. Из малых и из великих писаний умелый человек отовсюду пусть берёт суть, как шестиногая — из цветов. Ни на вечер, ни на завтра пусть не запасает выпрошенного: чаша его — ладонь, сосуд — чрево, и он не собиратель, в отличие от пчелы. Ни на вечер, ни на завтра пусть не запасает нищенствующий: собирающий, как пчела, гибнет вместе с собранным. Даже ногою пусть не касается он юной жены — даже деревянной: коснувшись, будет пойман, как слон, сошедшийся телом со слонихою. Пусть мудрый никогда не сходится с женою — она смерть его: превосходящими силою он будет убит, как слон — другими слонами. Скопленное скупыми с мукою не отдаётся и не вкушается ими: вкушает его иной, как знающий своё дело похититель — мёд. Из богатств, добытых великой мукою у чающих домашних благ, подвижник вкушает первым — как похититель мёда».

Версия

a6e42c5ee937 · опубликовано 16 авг. 2026 г., 05:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами