स एवम् उक्त्वा बहुधा क्षिपन् नारायणं रणे वाग्भिर् अप्रतिरूपाभिर् युद्धम् एवाभ्यरोचयत् ॥
क्षिप्यमाणो ऽसुरेन्द्रेण य चुकोप गदाधरः क्षमाबलेन मनसा सस्मितं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
अलं दर्पबलं दैत्य स्थिरं मत्क्रोधजं बलम् हतस् त्वं दर्पजैर् दोषैः क्षमां यो ऽतीत्य भाषसे ॥
अधमस् त्वं मम मतो धिग् एतत् तव वाग्बलम् न तत्र पुरुषाः सन्ति यत्र गर्जन्ति योषितः ॥
अहं त्वां दैत्य पश्यामि पूर्वेषां मार्गगामिनम् प्रजापतिकृतं सेतुं को भित्त्वा स्वस्तिमान् व्रजेत् ॥
अद्य त्वां नाशयिष्यामि देवव्याघातकारिणम् स्वेषु स्वेषु च स्थानेषु स्थापयिष्यामि देवताः ॥
एवं ब्रुवति वाक्यं तु मृधे श्रीवत्सधारिणि जहास दानवः क्रोधाद् धस्तांश् चक्रे च सायुधान् ॥
स बाहुशतम् उद्यम्य सर्वास्त्रग्रहणं रणे क्रोधाद् रुधिररक्ताक्षो विष्णोर् वक्षस्य् अताडयत् ॥
दानवाश् चापि समरे मयतारपुरोगमाः उद्यतायुधनिस्त्रिंशाः सर्वे विष्णुम् अभिद्रवन् ॥
स ताड्यमानो ऽतिबलैर् दैत्यैः सर्वायुधोद्यतैः न चचाल हरिर् युद्धे ऽकम्प्यमान इवाचलः ॥
संसक्तश् च सुपर्णेन कालनेमिर् महासुरः सर्वप्राणेन महतीं गदाम् उद्यम्य बाहुभिः मुमोच ज्वलितां घोरां संरब्धो गरुडोपरि ॥
कर्मणा तेन दैत्यस्य विष्णुर् विस्मयम् आगमत् येन तस्य सुपर्णस्य पतिता मूर्ध्नि सा गदा ॥
sa evam uktvā bahudhā kṣipan nārāyaṇaṃ raṇe vāgbhir apratirūpābhir yuddham evābhyarocayat ||
kṣipyamāṇo 'surendreṇa ya cukopa gadādharaḥ kṣamābalena manasā sasmitaṃ vākyam abravīt ||
alaṃ darpabalaṃ daitya sthiraṃ matkrodhajaṃ balam hatas tvaṃ darpajair doṣaiḥ kṣamāṃ yo 'tītya bhāṣase ||
adhamas tvaṃ mama mato dhig etat tava vāgbalam na tatra puruṣāḥ santi yatra garjanti yoṣitaḥ ||
ahaṃ tvāṃ daitya paśyāmi pūrveṣāṃ mārgagāminam prajāpatikṛtaṃ setuṃ ko bhittvā svastimān vrajet ||
adya tvāṃ nāśayiṣyāmi devavyāghātakāriṇam sveṣu sveṣu ca sthāneṣu sthāpayiṣyāmi devatāḥ ||
evaṃ bruvati vākyaṃ tu mṛdhe śrīvatsadhāriṇi jahāsa dānavaḥ krodhād dhastāṃś cakre ca sāyudhān ||
sa bāhuśatam udyamya sarvāstragrahaṇaṃ raṇe krodhād rudhiraraktākṣo viṣṇor vakṣasy atāḍayat ||
dānavāś cāpi samare mayatārapurogamāḥ udyatāyudhanistriṃśāḥ sarve viṣṇum abhidravan ||
sa tāḍyamāno 'tibalair daityaiḥ sarvāyudhodyataiḥ na cacāla harir yuddhe 'kampyamāna ivācalaḥ ||
saṃsaktaś ca suparṇena kālanemir mahāsuraḥ sarvaprāṇena mahatīṃ gadām udyamya bāhubhiḥ mumoca jvalitāṃ ghorāṃ saṃrabdho garuḍopari ||
karmaṇā tena daityasya viṣṇur vismayam āgamat yena tasya suparṇasya patitā mūrdhni sā gadā ||
Так, многими способами понося Нараяну в битве, Каланеми неподобающими речами избрал только сражение. Гададхара, поносимый владыкой асуров, не разгневался; с умом, укреплённым терпением, он улыбнулся и сказал: «Довольно силы гордыни, дайтья; тверда сила, рождённая моим гневом. Ты уже убит пороками, рождёнными гордостью, раз говоришь, преступив терпение. Я считаю тебя низким; стыд этой твоей силе речи. Там нет настоящих мужей, где рычат женщины. Я вижу, дайтья, что ты идёшь путём прежних: кто разрушит границу, установленную Праджапати, и уйдёт благополучным? Сегодня я уничтожу тебя, вредящего богам, и поставлю божества каждого на своё место». Когда носитель Шриватсы говорил так в битве, данава рассмеялся от гнева и поднял вооружённые руки. Воздев сотню рук, схвативших всё оружие, он с кроваво-красными глазами ударил Вишну в грудь. Данавы во главе с Майей и Тарой также подняли оружие и мечи и все бросились на Вишну. Но Хари, ударяемый сверхсильными дайтьями со всем поднятым оружием, в битве не дрогнул, словно неподвижная гора. Тогда великий асура Каланеми, сцепившись с Супарной и разъярившись на Гаруде, всей силой поднял руками великую палицу и метнул её, пылающую и страшную. Вишну удивился этому действию дайтьи: та палица упала на голову Супарны.
7e66d75b4ef4 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 03:31:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ответ Вишну краток и внутренне спокоен: он не спорит с похвальбой, а указывает на нарушение границы, установленной Праджапати. Победа Вишну заранее связана с восстановлением мест и функций, тогда как Каланеми отвечает только вспышкой гнева.