Харивамша
Уграсена возвращается на престолHV 78.9-16
404 / 607
Харивамша · HV 78.9-16
Деванагари

कंसः पापरतिश् चैव साधूनां चाप्य् असंमतः धिक्शब्दपतितश् चैव जीविते चास्य का दया ॥
स्वर्गे तपोभृतां वासः फलं पुण्यस्य कर्मणः इहापि यशसा युक्तस् तत्रस्थैर् उपधार्यते ॥
यदि स्युर् निर्वृत्ता लोकाः स्युश् च धर्मपराः प्रजाः नरा धर्मप्रवृत्ताश् च न नृपो विकृतो भवेत् ॥
गुणेषु दुष्टवृत्तानां कृत्तान्तः कुरुते पदम् इष्टधर्मेषु लोकेषु कर्तव्यं पारलौकिकम् ॥
अतीव देवा रक्षन्ति नरं धर्मपरायणम् कर्तारः सुलभा लोके दुष्कृतस्येह कर्मणः ॥
हतः सो ऽयं मया कंसः साध्व् एतद् अवगम्यताम् मूलच्छेदः कृतस् तस्य विपरीतस्य कर्मणः ॥
तद् एष सान्त्व्यतां सर्वः शोकार्तः प्रमदाजनः पौराश् च पुर्यां श्रेण्यश् च सान्त्व्यतां सर्व एव हि ॥
एवं ब्रुवति गोविन्दे विवेशावनताननः उग्रसेनो यदून् गृह्य पुत्रकिल्बिषशङ्कितः ॥

Транслитерация (IAST)

kaṃsaḥ pāparatiś caiva sādhūnāṃ cāpy asaṃmataḥ dhikśabdapatitaś caiva jīvite cāsya kā dayā ||
svarge tapobhṛtāṃ vāsaḥ phalaṃ puṇyasya karmaṇaḥ ihāpi yaśasā yuktas tatrasthair upadhāryate ||
yadi syur nirvṛttā lokāḥ syuś ca dharmaparāḥ prajāḥ narā dharmapravṛttāś ca na nṛpo vikṛto bhavet ||
guṇeṣu duṣṭavṛttānāṃ kṛttāntaḥ kurute padam iṣṭadharmeṣu lokeṣu kartavyaṃ pāralaukikam ||
atīva devā rakṣanti naraṃ dharmaparāyaṇam kartāraḥ sulabhā loke duṣkṛtasyeha karmaṇaḥ ||
hataḥ so 'yaṃ mayā kaṃsaḥ sādhv etad avagamyatām mūlacchedaḥ kṛtas tasya viparītasya karmaṇaḥ ||
tad eṣa sāntvyatāṃ sarvaḥ śokārtaḥ pramadājanaḥ paurāś ca puryāṃ śreṇyaś ca sāntvyatāṃ sarva eva hi ||
evaṃ bruvati govinde viveśāvanatānanaḥ ugraseno yadūn gṛhya putrakilbiṣaśaṅkitaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
कंसः पापरतिश् चैवkaṃsaḥ pāparatiś caivaКамса же привязан к злу; Камса любил грех
साधूनां चाप्य् असंमतःsādhūnāṃ cāpy asaṃmataḥи не одобрен добрыми людьми; не был принят благими
धिक्शब्दपतितश् चैवdhikśabdapatitaś caivaи павший под словом 'позор'; и упавший под осуждением
जीविते चास्य का दयाjīvite cāsya kā dayāи какая жалость к его жизни; какая жалость к такой жизни
स्वर्गे तपोभृतां वासःsvarge tapobhṛtāṃ vāsaḥна небе обитель несущих аскезу; рай — жилище подвижников
फलं पुण्यस्य कर्मणःphalaṃ puṇyasya karmaṇaḥплод благого деяния; результат доброй кармы
इहापि यशसा युक्तस्ihāpi yaśasā yuktasи здесь соединённый со славой; даже здесь наделённый славой
तत्रस्थैर् उपधार्यतेtatrasthair upadhāryateтамошними поддерживается; теми, кто там, признаётся
यदि स्युर् निर्वृत्ता लोकाःyadi syur nirvṛttā lokāḥесли бы миры были удовлетворены; если бы люди были спокойны
स्युश् च धर्मपराः प्रजाःsyuś ca dharmaparāḥ prajāḥи подданные были преданы дхарме; и народ был привержен дхарме
नरा धर्मप्रवृत्ताश् चnarā dharmapravṛttāś caи люди действовали бы в дхарме; и люди следовали бы дхарме
न नृपो विकृतो भवेत्na nṛpo vikṛto bhavetцарь не был бы испорчен; правитель не стал бы извращённым
गुणेषु दुष्टवृत्तानांguṇeṣu duṣṭavṛttānāṃв качествах людей дурного поведения; среди свойств дурнонравных
कृत्तान्तः कुरुते पदम्kṛttāntaḥ kurute padamрок делает место; смерть находит опору
इष्टधर्मेषु लोकेषुiṣṭadharmeṣu lokeṣuв мирах с желанной дхармой; среди людей, любящих дхарму
कर्तव्यं पारलौकिकम्kartavyaṃ pāralaukikamдолжно быть сделано посмертное; следует совершить загробное дело
अतीव देवा रक्षन्तिatīva devā rakṣantiочень боги защищают; боги особенно хранят
नरं धर्मपरायणम्naraṃ dharmaparāyaṇamчеловека, преданного дхарме; мужа, укрывшегося в дхарме
कर्तारः सुलभा लोकेkartāraḥ sulabhā lokeдеятели легко находятся в мире; исполнители легко встречаются в мире
दुष्कृतस्येह कर्मणःduṣkṛtasyeha karmaṇaḥдурного дела здесь; греховного поступка здесь
हतः सो ऽयं मया कंसःhataḥ so 'yaṃ mayā kaṃsaḥубит этот Камса мной; Камса был мною сражён
साध्व् एतद् अवगम्यताम्sādhv etad avagamyatāmпусть это правильно будет понято; это следует понять верно
मूलच्छेदः कृतस् तस्यmūlacchedaḥ kṛtas tasyaотсечение корня было сделано у него; его корень отсечён
विपरीतस्य कर्मणःviparītasya karmaṇaḥпревратного деяния; его извращённого дела
तद् एष सान्त्व्यतां सर्वःtad eṣa sāntvyatāṃ sarvaḥпоэтому пусть весь этот будет утешен; итак, пусть весь этот будет успокоен
शोकार्तः प्रमदाजनःśokārtaḥ pramadājanaḥженский люд, страдающий от скорби; женщины, измученные горем
पौराश् च पुर्यां श्रेण्यश् चpaurāś ca puryāṃ śreṇyaś caи горожане, и цехи в городе; и жители, и городские объединения
सान्त्व्यतां सर्व एव हिsāntvyatāṃ sarva eva hiпусть все именно будут утешены; всех их надо успокоить
एवं ब्रुवति गोविन्देevaṃ bruvati govindeкогда Говинда так говорил; при этих словах Говинды
विवेशावनताननःviveśāvanatānanaḥвошёл с опущенным лицом; вошёл, склонив лицо
उग्रसेनो यदून् गृह्यugraseno yadūn gṛhyaУграсена, взяв Ядавов; Уграсена с Ядавами
पुत्रकिल्बिषशङ्कितःputrakilbiṣaśaṅkitaḥопасающийся греха сына; смущённый виной сына
Литературный перевод

«Камса любил зло, не был одобрен добрыми людьми и пал под словом “позор”; какая жалость к такой жизни? Небо — обитель подвижников, плод благого дела; и здесь тот, кто соединён со славой, признаётся теми, кто пребывает там. Если бы миры были спокойны, подданные преданы дхарме и люди действовали в дхарме, царь не стал бы испорченным. Смерть находит место среди свойств людей дурного поведения; а среди людей, любящих дхарму, следует совершать посмертный долг. Боги особенно хранят человека, преданного дхарме; исполнителей дурного дела в мире найти легко. Этот Камса убит мной — пусть это будет правильно понято. Отсечён корень его превратного деяния. Поэтому пусть будут утешены все страдающие от скорби женщины; пусть будут успокоены горожане и городские объединения, все без исключения». Пока Говинда говорил так, Уграсена вошёл с опущенным лицом, вместе с Ядавами, опасаясь греха сына.

Версия

47522a68d59c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 04:10:03 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами