Харивамша
Кришна уничтожает Калаявану через МучукундуHV 85.17-24
440 / 607
Харивамша · HV 85.17-24
Деванагари

ज्ञात्वा तु वरदानं तन् नारदान् मधुसूदनः उपप्रैक्षत तेजस्वी वर्धन्तं यवनेषु तम् ॥
स विवृद्धो यदा राजा यवनानां महाबलः तत एनं नृपा म्लेच्छाः संश्रित्यानुययुस् तदा ॥
शकास् तुषारा दरदाः पारदास् तङ्गणाः खशाः पह्लवाः शतशश् चान्ये म्लेच्छा हैमवतास् तथा ॥
स तैः परिवृतो राजा दस्युभिः शलभैर् इव नानावेषधरैर् भीमैर् मत्रुराम् अभ्यवर्तत ॥
गजवाजिखरोष्ट्राणां सहस्रैर् अयुतैर् अपि पृथिवीं कम्पयाम् आस सैन्येन महता तदा ॥
रेणुना सूर्यमार्गं तु समवच्छाद्य पार्थिवः मूत्रेण शकृता चैव सैन्येन ससृजे नदीम् ॥
अश्वोष्ट्रशकृतो राशेर् निःसृतेति जनाधिप ततो ऽश्वशकृद् इत्येव नाम नद्या बभूव ह ॥
तत् सैन्यं महद् आयाद् वै श्रुत्वा वृष्ण्यन्धकाग्रणीः वासुदेवः समानाय्य ज्ञातीन् इदम् उवाच ह ॥

Транслитерация (IAST)

jñātvā tu varadānaṃ tan nāradān madhusūdanaḥ upapraikṣata tejasvī vardhantaṃ yavaneṣu tam ||
sa vivṛddho yadā rājā yavanānāṃ mahābalaḥ tata enaṃ nṛpā mlecchāḥ saṃśrityānuyayus tadā ||
śakās tuṣārā daradāḥ pāradās taṅgaṇāḥ khaśāḥ pahlavāḥ śataśaś cānye mlecchā haimavatās tathā ||
sa taiḥ parivṛto rājā dasyubhiḥ śalabhair iva nānāveṣadharair bhīmair matrurām abhyavartata ||
gajavājikharoṣṭrāṇāṃ sahasrair ayutair api pṛthivīṃ kampayām āsa sainyena mahatā tadā ||
reṇunā sūryamārgaṃ tu samavacchādya pārthivaḥ mūtreṇa śakṛtā caiva sainyena sasṛje nadīm ||
aśvoṣṭraśakṛto rāśer niḥsṛteti janādhipa tato 'śvaśakṛd ityeva nāma nadyā babhūva ha ||
tat sainyaṃ mahad āyād vai śrutvā vṛṣṇyandhakāgraṇīḥ vāsudevaḥ samānāyya jñātīn idam uvāca ha ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ज्ञात्वा तु वरदानं तन्jñātvā tu varadānaṃ tanузнав же то дарование; поняв это благословение
नारदान् मधुसूदनःnāradān madhusūdanaḥот Нарады Мадхусудана; Мадхусудана от Нарады
उपप्रैक्षत तेजस्वीupapraikṣata tejasvīсияющий наблюдал; могучий присматривал
वर्धन्तं यवनेषु तम्vardhantaṃ yavaneṣu tamрастущего среди Яванов его; его, возрастающего у Яванов
स विवृद्धो यदा राजाsa vivṛddho yadā rājāкогда тот выросший царь; когда этот царь возмужал
यवनानां महाबलःyavanānāṃ mahābalaḥЯванов великосильный; могучий владыка Яванов
तत एनं नृपा म्लेच्छाःtata enaṃ nṛpā mlecchāḥтогда его цари-млеччхи; тогда млекчхские владыки его
संश्रित्यानुययुस् तदाsaṃśrityānuyayus tadāприбегнув, последовали тогда; приняв опору, пошли за ним
शकास् तुषारा दरदाःśakās tuṣārā daradāḥШаки, Тушары, Дарады; Шаки, Тухары и Дарады
पारदास् तङ्गणाः खशाःpāradās taṅgaṇāḥ khaśāḥПарады, Танганы, Кхаши; Парады, Танганы и Кхаши
पह्लवाः शतशश् चान्येpahlavāḥ śataśaś cānyeПахлавы и сотнями другие; Пахлавы и многие сотни иных
म्लेच्छा हैमवतास् तथाmlecchā haimavatās tathāмлеччхи гималайские также; а также горные млекчхи
स तैः परिवृतो राजाsa taiḥ parivṛto rājāтот царь ими окружённый; окружённый ими владыка
दस्युभिः शलभैर् इवdasyubhiḥ śalabhair ivaразбойниками как саранчой; разбойниками словно тучей саранчи
नानावेषधरैर् भीमैर्nānāveṣadharair bhīmairносящими разные страшные облики; ужасными в разных нарядах
मथुराम् अभ्यवर्ततmathurām abhyavartataк Матхуре двинулся; на Матхуру направился
गजवाजिखरोष्ट्राणांgajavājikharoṣṭrāṇāṃслонов, коней, ослов и верблюдов; слонов, лошадей, мулов, верблюдов
सहस्रैर् अयुतैर् अपिsahasrair ayutair apiтысячами и десятками тысяч; тысячами и мириадами
पृथिवीं कम्पयाम् आसpṛthivīṃ kampayām āsaземлю заставил дрожать; сотряс землю
सैन्येन महता तदाsainyena mahatā tadāвеликим войском тогда; своей огромной армией
रेणुना सूर्यमार्गं तुreṇunā sūryamārgaṃ tuпылью путь солнца же; пылью солнечный путь
समवच्छाद्य पार्थिवःsamavacchādya pārthivaḥпокрыв, царь; закрыв, владыка
मूत्रेण शकृता चैवmūtreṇa śakṛtā caivaмочой и навозом также; мочой и испражнениями
सैन्येन ससृजे नदीम्sainyena sasṛje nadīmвойском создал реку; армией произвёл реку
अश्वोष्ट्रशकृतो राशेर्aśvoṣṭraśakṛto rāśerиз кучи конского и верблюжьего навоза; из груды помёта коней и верблюдов
निःसृतेति जनाधिपniḥsṛteti janādhipaвышедшая так, владыка людей; истекшая, о царь
ततो ऽश्वशकृद् इत्येवtato 'śvaśakṛd ityevaпоэтому именно Ашвашакрит; потому Ашвашакрит
नाम नद्या बभूव हnāma nadyā babhūva haимя реки стало; стало именем реки
तत् सैन्यं महद् आयाद् वैtat sainyaṃ mahad āyād vaiто большое войско пришло; эта огромная армия приближалась
श्रुत्वा वृष्ण्यन्धकाग्रणीःśrutvā vṛṣṇyandhakāgraṇīḥуслышав, предводитель Вришни-Андхаков; узнав это, глава Вришни-Андхаков
वासुदेवः समानाय्यvāsudevaḥ samānāyyaВасудева, собрав; Васудева созвав
ज्ञातीन् इदम् उवाच हjñātīn idam uvāca haродным это сказал; сказал родственникам
Литературный перевод

Мадхусудана, узнав от Нарады о дарованном благословении, наблюдал за тем, как Калаявана растёт среди Яванов. Когда великосильный царь Яванов возмужал, млекчхские владыки прибегли к нему и последовали за ним: Шаки, Тушары, Дарады, Парады, Танганы, Кхаши, Пахлавы и сотни других млекчхов, а также горные племена. Окружённый ими, как саранчой, страшными разбойниками в разных обликах, царь двинулся к Матхуре. Тысячами и десятками тысяч слонов, коней, ослов и верблюдов он сотряс тогда землю своим огромным войском. Покрыв пылью путь солнца, этот владыка создал своей армией реку из мочи и навоза. О царь, из кучи конского и верблюжьего навоза истекла река, и потому она получила имя Ашвашакрит. Услышав, что это огромное войско приближается, Васудева, предводитель Вришни и Андхаков, собрал родных и сказал им:

Версия

bf820629d5d6 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 04:37:05 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами