विचेतास् त्व् अभवत् प्राज्ञः कुम्भाण्डस् तत्त्वदर्शिवान् बाणस्य सचिवस् तत्र कीर्तयन् बहु किल्बिषम् ॥
बाणः प्रीतमनास् त्व् एव पपौ पानम् अनुत्तमम् दैत्यदानवनारीभिः सार्धम् उत्तमविक्रमः ॥
कुम्भाण्डश् चिन्तयाविष्टो राजवेश्माभ्ययात् तदा अचिन्तयच् च तत्त्वार्थं तैस् तैर् उत्पातदर्शनैः ॥
राजा प्रमादी दुर्बुद्धिर् जितकाशी महासुरः युद्धम् एवाभिलषते न दोषान् पश्यते मदात् ॥
महोत्पातभयं चैव न तन् मिथ्या भविष्यति अपीदानीं भवेन् मिथ्या सर्वम् उत्पातदर्शनम् ॥
इह त्व् आस्ते त्रिनयनः कार्त्तिकेयश् च वीर्यवान् तेनोत्पन्नो ऽपि दोषो नः कच्चिद् गच्छेत् पराभवम् ॥
उत्पन्नदोषप्रभवः क्षयो ऽयं भविता महान् दोषाणां न भवेन् नाश इति मे धीयते मतिः ॥
नियतं दोष एवायं भविष्यति न संशयः दौरात्म्यान् नृपतेर् अस्य दोषभूता हि दानवाः ॥
देवदानवसंघानां यः कर्ता भुवनप्रभुः स भवः कार्त्तिकेयश् च कृतवासो हि नः पुरे ॥
प्राणैः प्रियतरो नित्यं भवस्य तु गुहः सदा तद् विशिष्टश् च बाणो ऽपि भवस्य सततं प्रियः ॥
एतयोश् च हि को युद्धं कुमारभवयोर् इह शक्तो दातुं समागम्य बाणसाहाय्यकाङ्क्षिणोः ॥
एवं स चिन्तयाविष्टः कुम्भाण्डस् तत्त्वदर्शिवान् स्वस्तिप्रणिहितां बुद्धिं चकार स महासुरः ॥
ये हि देवैर् विरुध्यन्ते पुण्यकर्मभिर् आहवे यथा बलिर् नियमितस् तथा ते यान्ति संक्षयम् ॥
vicetās tv abhavat prājñaḥ kumbhāṇḍas tattvadarśivān bāṇasya sacivas tatra kīrtayan bahu kilbiṣam ||
bāṇaḥ prītamanās tv eva papau pānam anuttamam daityadānavanārībhiḥ sārdham uttamavikramaḥ ||
kumbhāṇḍaś cintayāviṣṭo rājaveśmābhyayāt tadā acintayac ca tattvārthaṃ tais tair utpātadarśanaiḥ ||
rājā pramādī durbuddhir jitakāśī mahāsuraḥ yuddham evābhilaṣate na doṣān paśyate madāt ||
mahotpātabhayaṃ caiva na tan mithyā bhaviṣyati apīdānīṃ bhaven mithyā sarvam utpātadarśanam ||
iha tv āste trinayanaḥ kārttikeyaś ca vīryavān tenotpanno 'pi doṣo naḥ kaccid gacchet parābhavam ||
utpannadoṣaprabhavaḥ kṣayo 'yaṃ bhavitā mahān doṣāṇāṃ na bhaven nāśa iti me dhīyate matiḥ ||
niyataṃ doṣa evāyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ daurātmyān nṛpater asya doṣabhūtā hi dānavāḥ ||
devadānavasaṃghānāṃ yaḥ kartā bhuvanaprabhuḥ sa bhavaḥ kārttikeyaś ca kṛtavāso hi naḥ pure ||
prāṇaiḥ priyataro nityaṃ bhavasya tu guhaḥ sadā tad viśiṣṭaś ca bāṇo 'pi bhavasya satataṃ priyaḥ ||
etayoś ca hi ko yuddhaṃ kumārabhavayor iha śakto dātuṃ samāgamya bāṇasāhāyyakāṅkṣiṇoḥ ||
evaṃ sa cintayāviṣṭaḥ kumbhāṇḍas tattvadarśivān svastipraṇihitāṃ buddhiṃ cakāra sa mahāsuraḥ ||
ye hi devair virudhyante puṇyakarmabhir āhave yathā balir niyamitas tathā te yānti saṃkṣayam ||
«Мудрый Кумбханда, советник Баны, видящий суть, был смущён, видя множество дурных знаков. А Бана, великий герой, с довольным умом пил лучший напиток вместе с женщинами дайтьев и данавов. Кумбханда, погружённый в тревогу, пошёл тогда во дворец и обдумывал истинный смысл всех этих знамений: “Царь беспечен и неразумен. Этот великий асура, мнящий себя победителем, желает только битвы и от гордости не видит беды. Страх великих знамений не окажется ложным; хотя бы теперь всё это явление знамений оказалось ложным! Здесь пребывают Трёхглазый и могучий Карттикея; может быть, благодаря им возникшая беда будет побеждена. Но из возникшей беды произойдёт великая гибель; беды не исчезнут — такова моя мысль. Несомненно, это беда, без сомнения: из-за порочности этого царя данавы стали источником беды. Бхава, творец для сонмов богов и данавов, владыка мира, и Карттикея поселились в нашем городе. Для Бхавы Гуха всегда дороже самой жизни, и Бана также всегда особенно дорог Бхаве. Но кто здесь сможет устроить битву Кумары и Бхавы, если оба пожелают помочь Бане?” Так, охваченный размышлением, великий асура Кумбханда, видящий суть, утвердил ум, направленный к благу: “Те, кто в бою враждуют с богами, чьи деяния благие, идут к гибели, как был обуздан Бали”».
a7d2777878d2 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 06:01:27 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Кумбханда остаётся голосом разума внутри асурского двора. Он видит, что защита Шивы не отменяет закона: вражда с божественным порядком ведёт к падению, как уже случилось с Бали.