ततः सा चिन्तयाविष्टा वचनं प्राह दुर्वचः चित्रलेखाम् अप्सरसं प्रणयात् तां सखीं सखी ॥
परमं शृणु मे वाक्यं यत् त्वां वक्ष्यामि भामिनि भर्तारं यदि मे ऽद्य त्वं नानयिष्यसि मत्प्रियम् ॥
कान्तं पद्मपलाशाक्षं मत्तमातङ्गविक्रमम् त्यक्ष्याम्य् अहं प्रियान् प्राणांस् ततः कमललोचने ॥
विक्रलेखाब्रवीद् वाक्यम् उषां तां हसती शनैः नैषो ऽर्थः शक्यते ऽस्माभिर् वेत्तुं भामिनि सुव्रते ॥
किं तु शक्यम् इदं कार्यं बुद्धिपूर्वं मया सखि प्राप्तुं तच् छृणु मे वाक्यं यथा कामम् अवाप्स्यसि ॥
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ये विशिष्टाः प्रभावेन रूपेणाभिजनेन च ॥
यथाप्रधानांस् तान् सर्वान् आलिखिष्याम्य् अहं सखि मनुष्यलोके ये चापि प्रवरा लोकविश्रुताः ॥
सप्तरात्रेण ते भीरु दर्शयिष्यामि तान् अहम् ततो विज्ञाय पट्टस्थं भर्तारं प्रतिलप्स्यसे ॥
इत्य् उक्त्वा सप्तरात्रेण कृत्वालेख्यगतांस् तु तान् चित्रपट्टगतान् मुख्यान् आनयाम् आस शोभना ॥
ततः प्रास्तीर्य पट्टं सा चित्रलेखा स्वयंकृतम् उषाया दर्शयाम् आस सखीनां च विशेषतः ॥
एते देवेषु ये मुख्यास् तथा दानववंशजाः किं नरोरगयक्षाणां राक्षसानां च सर्वशः ॥
मनुष्याणां च सर्वेषां ये विशिष्टतमा नराः तद् एतान् पश्य सर्वांस् त्वं यथाभिलिखितान् मया ॥
यस् ते भर्ता यथारूपो यथाभिलषितः सखि तं त्वं प्रत्यभिजानीहि स्वप्ने यं दृष्टवत्य् असि ॥
ततः क्रमेण सर्वांस् तान् दृष्ट्वा सा मत्तकाशिनी अतीत्य च यदून् सर्वान् ददर्श यदुनन्दनम् ॥
तत्रानिरुद्धं दृष्ट्वा सा विस्मयोत् फुल्ललोचना अब्रवीच् चित्रलेखां ताम् अयं चोरः स वै सखि ॥
येनाहं दूषिता पूर्वं स्वप्ने हर्म्यगता सती सो ऽयं विज्ञातरूपो मे कुतस्त्यस् तस्करः शुभे ॥
चित्रलेखे वदस्वैनं तत्त्वतो मम शोभने गुणशीलाभिजनतो नाम किं चास्य भामिनि ॥
अयं त्रिलोक्यनाथस्य नप्ता कृष्णस्य धीमतः भर्ता तव विशालाक्षि प्राद्युम्निर् भीमविक्रमः ॥
न ह्य् अस्य त्रिषु लोकेषु सदृशो ऽस्ति पराक्रमे उत्पाट्य पर्वतान् एष पर्वतैर् एव शातयेत् ॥
धन्यास्य् अनुगृहीतासि यस्यास् ते यदुपुंगवः त्र्यक्षपत्न्या समादिष्टः सदृशः सज्जनः पतिः ॥
यद्य् एनं मे विशालाक्षि भर्तारम् अमरोपमम् अद्य नानयसि क्षिप्रं प्राणांस् त्यक्ष्याम्य् अहं शुभे ॥
tataḥ sā cintayāviṣṭā vacanaṃ prāha durvacaḥ citralekhām apsarasaṃ praṇayāt tāṃ sakhīṃ sakhī ||
paramaṃ śṛṇu me vākyaṃ yat tvāṃ vakṣyāmi bhāmini bhartāraṃ yadi me 'dya tvaṃ nānayiṣyasi matpriyam ||
kāntaṃ padmapalāśākṣaṃ mattamātaṅgavikramam tyakṣyāmy ahaṃ priyān prāṇāṃs tataḥ kamalalocane ||
vikralekhābravīd vākyam uṣāṃ tāṃ hasatī śanaiḥ naiṣo 'rthaḥ śakyate 'smābhir vettuṃ bhāmini suvrate ||
kiṃ tu śakyam idaṃ kāryaṃ buddhipūrvaṃ mayā sakhi prāptuṃ tac chṛṇu me vākyaṃ yathā kāmam avāpsyasi ||
devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām ye viśiṣṭāḥ prabhāvena rūpeṇābhijanena ca ||
yathāpradhānāṃs tān sarvān ālikhiṣyāmy ahaṃ sakhi manuṣyaloke ye cāpi pravarā lokaviśrutāḥ ||
saptarātreṇa te bhīru darśayiṣyāmi tān aham tato vijñāya paṭṭasthaṃ bhartāraṃ pratilapsyase ||
ity uktvā saptarātreṇa kṛtvālekhyagatāṃs tu tān citrapaṭṭagatān mukhyān ānayām āsa śobhanā ||
tataḥ prāstīrya paṭṭaṃ sā citralekhā svayaṃkṛtam uṣāyā darśayām āsa sakhīnāṃ ca viśeṣataḥ ||
ete deveṣu ye mukhyās tathā dānavavaṃśajāḥ kiṃ naroragayakṣāṇāṃ rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ ||
manuṣyāṇāṃ ca sarveṣāṃ ye viśiṣṭatamā narāḥ tad etān paśya sarvāṃs tvaṃ yathābhilikhitān mayā ||
yas te bhartā yathārūpo yathābhilaṣitaḥ sakhi taṃ tvaṃ pratyabhijānīhi svapne yaṃ dṛṣṭavaty asi ||
tataḥ krameṇa sarvāṃs tān dṛṣṭvā sā mattakāśinī atītya ca yadūn sarvān dadarśa yadunandanam ||
tatrāniruddhaṃ dṛṣṭvā sā vismayot phullalocanā abravīc citralekhāṃ tām ayaṃ coraḥ sa vai sakhi ||
yenāhaṃ dūṣitā pūrvaṃ svapne harmyagatā satī so 'yaṃ vijñātarūpo me kutastyas taskaraḥ śubhe ||
citralekhe vadasvainaṃ tattvato mama śobhane guṇaśīlābhijanato nāma kiṃ cāsya bhāmini ||
ayaṃ trilokyanāthasya naptā kṛṣṇasya dhīmataḥ bhartā tava viśālākṣi prādyumnir bhīmavikramaḥ ||
na hy asya triṣu lokeṣu sadṛśo 'sti parākrame utpāṭya parvatān eṣa parvatair eva śātayet ||
dhanyāsy anugṛhītāsi yasyās te yadupuṃgavaḥ tryakṣapatnyā samādiṣṭaḥ sadṛśaḥ sajjanaḥ patiḥ ||
yady enaṃ me viśālākṣi bhartāram amaropamam adya nānayasi kṣipraṃ prāṇāṃs tyakṣyāmy ahaṃ śubhe ||
«Тогда Уша, погружённая в раздумье, из любви к подруге произнесла Читралекхе-апсаре трудные слова: “Красавица, выслушай мои важные слова. Если сегодня ты не приведёшь ко мне моего дорогого мужа — любимого, лотосоокого, с поступью опьянённого слона, — тогда, лотосоокая, я оставлю дорогую жизнь”. Викралекха тихо улыбнулась и сказала Уше: “Красавица, доброобетная, это дело мы не можем узнать сразу. Но его можно исполнить разумно. Слушай, как ты получишь желанное. Среди богов, данавов, якшей, гандхарвов, змеев и ракшасов я нарисую всех главных, отличающихся могуществом, красотой и происхождением; и также лучших людей, прославленных в мире. За семь ночей я покажу их тебе, робкая. Тогда ты узнаешь мужа на полотне и обретёшь его”. Сказав так, прекрасная Читралекха за семь ночей изобразила главных на расписном полотне и принесла их. Разостлав полотно, сделанное ею самой, она показала его Уше и особенно подругам: “Вот главные среди богов и рождённые в родах данавов; также люди, змеи, якши и все ракшасы. Вот самые выдающиеся мужи среди людей. Посмотри на всех этих, как я их изобразила. Подруга, узнай того, какого облика твой желанный муж, которого ты видела во сне”. Затем сияющая красавица по порядку посмотрела на всех, миновала всех Яду и увидела радость Яду. Увидев там Анируддху, она с глазами, расширенными от удивления, сказала Читралекхе: “Это тот вор, подруга. Он осквернил меня прежде во сне, когда я была в чертоге. Его облик я узнала. Прекрасная, откуда этот вор? Читралекха, скажи мне правду о нём: каковы его качества, нрав, род и имя?” Читралекха ответила: “Это внук мудрого Кришны, владыки трёх миров; твой муж, широкоокая, сын Прадьюмны, грозный герой. В трёх мирах нет равного ему в доблести: вырвав горы, он сокрушит врагов самими горами. Ты счастлива и благословлена: супругой Трёхглазого тебе назначен подходящий, благородный муж, лучший из Яду”. Уша сказала: “Если сегодня ты быстро не приведёшь мне этого мужа, подобного бессмертным, я оставлю жизнь, прекрасная”».
87d13aa77c4f · опубликовано 22 июн. 2026 г., 06:08:03 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Рисунок становится средством узнавания. Уша распознаёт не просто красивого мужчину, а Анируддху, внука Кришны, и её личная судьба соединяется с домом Яду.