Махабхарата
Карна теснит войско Пандавов8.16.25-38
8727 / 15823
Махабхарата · 8.16.25-38
Деванагари

सुसंनद्धाः कवचिनः सशिरस्त्राणभूषणाः ॥
गदाभिर् मुसलैश् चान्ये परिघैश् च महारथाः ॥
समभ्यधावन्त भृशं देवा दण्डैर् इवोद्यतैः ॥
नदन्तश् चाह्वयन्तश् च प्रवल्गन्तश् च मारिष ॥
ततो निजघ्नुर् अन्योन्यं पेतुश् चाहवताडिताः ॥
वमन्तो रुधिरं गात्रैर् विमस्तिष्केक्षणा युधि ॥
दन्तपूर्णैः सरुधिरैर् वक्त्रैर् दाडिमसंनिभैः ॥
जीवन्त इव चाप्य् एते तस्थुः शस्त्रोपबृंहिताः ॥
परस्परं चाप्य् अपरे पट्टिशैर् असिभिस् तथा ॥
शक्तिभिर् भिण्डिपालैश् च नखरप्रासतोमरैः ॥
ततक्षुश् चिच्छिदुश् चान्ये बिभिदुश् चिक्षिपुस् तथा ॥
संचकर्तुश् च जघ्नुश् च क्रुद्धा निर्बिभिदुश् च ह ॥
पेतुर् अन्योन्यनिहता व्यसवो रुधिरोक्षिताः ॥
क्षरन्तः स्वरसं रक्तं प्रकृताश् चन्दना इव ॥
रथै रथा विनिहता हस्तिनश् चापि हस्तिभिः ॥
नरा नरवरैः पेतुर् अश्वाश् चाश्वैः सहस्रशः ॥
ध्वजाः शिरांसि च्छत्राणि द्विपहस्ता नृणां भुजाः ॥
क्षुरैर् भल्लार्धचन्द्रैश् च छिन्नाः शस्त्राणि तत्यजुः ॥
नरांश् च नागांश् च रथान् हयान् ममृदुर् आहवे ॥
अश्वारोहैर् हताः शूराश् छिन्नहस्ताश् च दन्तिनः ॥
सपताका ध्वजाः पेतुर् विशीर्णा इव पर्वताः ॥
पत्तिभिश् च समाप्लुत्य द्विरदाः स्यन्दनास् तथा ॥
प्रहता हन्यमानाश् च पतिताश् चैव सर्वशः ॥
अश्वारोहाः समासाद्य त्वरिताः पत्तिभिर् हताः ॥
सादिभिः पत्तिसंघाश् च निहता युधि शेरते ॥
मृदितानीव पद्मानि प्रम्लाना इव च स्रजः ॥
हतानां वदनान्य् आसन् गात्राणि च महामते ॥
रूपाण्य् अत्यर्थकाम्यानि द्विरदाश्वनृणां नृप ॥
समुन्नानीव वस्त्राणि प्रापुर् दुर्दर्शतां परम् ॥

Транслитерация (IAST)

susaṃnaddhāḥ kavacinaḥ saśirastrāṇabhūṣaṇāḥ ||
gadābhir musalaiś cānye parighaiś ca mahārathāḥ ||
samabhyadhāvanta bhṛśaṃ devā daṇḍair ivodyataiḥ ||
nadantaś cāhvayantaś ca pravalgantaś ca māriṣa ||
tato nijaghnur anyonyaṃ petuś cāhavatāḍitāḥ ||
vamanto rudhiraṃ gātrair vimastiṣkekṣaṇā yudhi ||
dantapūrṇaiḥ sarudhirair vaktrair dāḍimasaṃnibhaiḥ ||
jīvanta iva cāpy ete tasthuḥ śastropabṛṃhitāḥ ||
parasparaṃ cāpy apare paṭṭiśair asibhis tathā ||
śaktibhir bhiṇḍipālaiś ca nakharaprāsatomaraiḥ ||
tatakṣuś cicchiduś cānye bibhiduś cikṣipus tathā ||
saṃcakartuś ca jaghnuś ca kruddhā nirbibhiduś ca ha ||
petur anyonyanihatā vyasavo rudhirokṣitāḥ ||
kṣarantaḥ svarasaṃ raktaṃ prakṛtāś candanā iva ||
rathai rathā vinihatā hastinaś cāpi hastibhiḥ ||
narā naravaraiḥ petur aśvāś cāśvaiḥ sahasraśaḥ ||
dhvajāḥ śirāṃsi cchatrāṇi dvipahastā nṛṇāṃ bhujāḥ ||
kṣurair bhallārdhacandraiś ca chinnāḥ śastrāṇi tatyajuḥ ||
narāṃś ca nāgāṃś ca rathān hayān mamṛdur āhave ||
aśvārohair hatāḥ śūrāś chinnahastāś ca dantinaḥ ||
sapatākā dhvajāḥ petur viśīrṇā iva parvatāḥ ||
pattibhiś ca samāplutya dviradāḥ syandanās tathā ||
prahatā hanyamānāś ca patitāś caiva sarvaśaḥ ||
aśvārohāḥ samāsādya tvaritāḥ pattibhir hatāḥ ||
sādibhiḥ pattisaṃghāś ca nihatā yudhi śerate ||
mṛditānīva padmāni pramlānā iva ca srajaḥ ||
hatānāṃ vadanāny āsan gātrāṇi ca mahāmate ||
rūpāṇy atyarthakāmyāni dviradāśvanṛṇāṃ nṛpa ||
samunnānīva vastrāṇi prāpur durdarśatāṃ param ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सुसंनद्धाः कवचिनःsusaṃnaddhāḥ kavacinaḥхорошо снаряжённые, в броне; закованные в доспехи
सशिरस्त्राणभूषणाःsaśirastrāṇabhūṣaṇāḥсо шлемами и украшениями; с головной защитой
गदाभिः मुसलैः च अन्येgadābhiḥ musalaiḥ ca anyeбулавами и мусалами другие; одни с палицами
परिघैः च महारथाःparighaiḥ ca mahārathāḥи паригхами махаратхи; другие с дубинами
समभ्यधावन्त भृशम्samabhyadhāvanta bhṛśamсильно побежали вместе; яростно бросились
देवाः दण्डैः इव उद्यतैःdevāḥ daṇḍaiḥ iva udyataiḥкак боги с поднятыми жезлами; словно боги
नदन्तः च आह्वयन्तः चnadantaḥ ca āhvayantaḥ caи ревя, и вызывая; крича и зовя
प्रवल्गन्तः च मारिषpravalgantaḥ ca māriṣaи прыгая, почтенный; ликуя и скача
ततः निजघ्नुः अन्योन्यम्tataḥ nijaghnuḥ anyonyamзатем убивали друг друга; стали бить взаимно
पेतुः च आहवताडिताःpetuḥ ca āhavatāḍitāḥи падали, боем поражённые; падали под ударами
वमन्तः रुधिरम् गात्रैःvamantaḥ rudhiram gātraiḥизвергая кровь членами; истекая кровью
विमस्तिष्केक्षणाः युधिvimastiṣkekṣaṇāḥ yudhiбез мозгов и глаз в бою; с разбитыми головами
दन्तपूर्णैः सरुधिरैःdantapūrṇaiḥ sarudhiraiḥс зубами полными крови; кровавозубыми
वक्त्रैः दाडिमसंनिभैःvaktraiḥ dāḍimasaṃnibhaiḥлицами, подобными гранатам; гранатоподобными лицами
जीवन्तः इव च अपि एतेjīvantaḥ iva ca api eteи как живые также эти; они словно живые
तस्थुः शस्त्रोपबृंहिताःtasthuḥ śastropabṛṃhitāḥстояли, подпёртые оружием; держались на оружии
परस्परम् च अपि अपरेparasparam ca api apareи друг друга другие; иные взаимно
पट्टिशैः असिभिः तथाpaṭṭiśaiḥ asibhiḥ tathāпаттишами и мечами также; алебардами и мечами
शक्तिभिः भिण्डिपालैः चśaktibhiḥ bhiṇḍipālaiḥ caшакти и бхиндипалами; дротиками и метательным
नखरप्रासतोमरैःnakharaprāsatomaraiḥкогтями, прасами, томарами; крючьями и копьями
ततक्षुः चिच्छिदुः च अन्येtatakṣuḥ cicchiduḥ ca anyeрубили и отсекали другие; одни тесали
बिभिदुः चिक्षिपुः तथाbibhiduḥ cikṣipuḥ tathāпронзали и бросали также; пробивали и метали
संचकर्तुः च जघ्नुः चsaṃcakartuḥ ca jaghnuḥ caи разрубали, и били; крошили и убивали
क्रुद्धाः निर्बिभिदुः च हkruddhāḥ nirbibhiduḥ ca haразгневанные пробивали же; в гневе пронзали
पेतुः अन्योन्यनिहताःpetuḥ anyonyanihatāḥпадали друг другом убитые; пали взаимно
व्यसवः रुधिरोक्षिताःvyasavaḥ rudhirokṣitāḥбезжизненные, кровью омоченные; мёртвые в крови
क्षरन्तः स्वरसम् रक्तम्kṣarantaḥ svarasam raktamисточая свой сок, кровь; изливая кровь
प्रकृताः चन्दनाः इवprakṛtāḥ candanāḥ ivaкак надрезанные сандалы; словно сандаловые деревья
रथैः रथाः विनिहताःrathaiḥ rathāḥ vinihatāḥколесницами колесницы разбиты; ратхи ратхами
हस्तिनः च अपि हस्तिभिःhastinaḥ ca api hastibhiḥи слоны слонами; слоны слонами
नराः नरवरैः पेतुःnarāḥ naravaraiḥ petuḥлюди лучшими людьми падали; воины от воинов
अश्वाः च अश्वैः सहस्रशःaśvāḥ ca aśvaiḥ sahasraśaḥи кони конями тысячами; кони от коней
ध्वजाः शिरांसि छत्राणिdhvajāḥ śirāṃsi chatrāṇiзнамёна, головы, зонты; флаги, головы, зонты
द्विपहस्ताः नृणाम् भुजाःdvipahastāḥ nṛṇām bhujāḥхоботы слонов, руки людей; хоботы и руки
क्षुरैः भल्लार्धचन्द्रैः चkṣuraiḥ bhallārdhacandraiḥ caкшурами, бхаллами, полумесяцами; острыми наконечниками
छिन्नाः शस्त्राणि तत्यजुःchinnāḥ śastrāṇi tatyajuḥотсечённые, оружие бросили; срезанные падали
नरान् च नागान् चnarān ca nāgān caлюдей и слонов; людей и слонов
रथान् हयान् ममृदुः आहवेrathān hayān mamṛduḥ āhaveколесницы, коней давили в бою; топтали в сражении
अश्वारोहैः हताः शूराःaśvārohaiḥ hatāḥ śūrāḥвсадниками убитые герои; воины конницей
छिन्नहस्ताः च दन्तिनःchinnahastāḥ ca dantinaḥи слоны с отсечёнными хоботами; изувеченные слоны
सपताकाः ध्वजाः पेतुःsapatākāḥ dhvajāḥ petuḥсо стягами знамёна падали; флаги падали
विशीर्णाः इव पर्वताःviśīrṇāḥ iva parvatāḥсловно расколотые горы; как разрушенные горы
पत्तिभिः च समाप्लुत्यpattibhiḥ ca samāplutyaи пехотой наводнённые; залитые пехотой
द्विरदाः स्यन्दनाः तथाdviradāḥ syandanāḥ tathāслоны и колесницы так; слоны и ратхи
प्रहताः हन्यमानाः चprahatāḥ hanyamānāḥ caпоражённые и убиваемые; битые и добиваемые
पतिताः च एव सर्वशःpatitāḥ ca eva sarvaśaḥи павшие именно повсюду; упавшие повсюду
अश्वारोहाः समासाद्यaśvārohāḥ samāsādyaвсадники приблизившись; конники столкнувшись
त्वरिताः पत्तिभिः हताःtvaritāḥ pattibhiḥ hatāḥбыстрые, пехотой убитые; были убиты пешими
सादिभिः पत्तिसंघाः चsādibhiḥ pattisaṃghāḥ caвсадниками и толпы пехоты; пехота всадниками
निहताः युधि शेरतेnihatāḥ yudhi śerateубитые в бою лежат; лежат сражёнными
मृदितानि इव पद्मानिmṛditāni iva padmāniсловно растоптанные лотосы; как смятые цветы
प्रम्लानाः इव च स्रजःpramlānāḥ iva ca srajaḥи словно увядшие гирлянды; как вялые венки
हतानाम् वदनानि आसन्hatānām vadanāni āsanлица убитых были; лица павших
गात्राणि च महामतेgātrāṇi ca mahāmateи тела, великомудрый; и члены тел
रूपाणि अत्यर्थकाम्यानिrūpāṇi atyarthakāmyāniоблики чрезвычайно желанные; прекрасные формы
द्विरदाश्वनृणाम् नृपdviradāśvanṛṇām nṛpaслонов, коней, людей, царь; людей и животных
समुन्नानि इव वस्त्राणिsamunnāni iva vastrāṇiкак поднятые ткани; словно смятые одежды
प्रापुः दुर्दर्शताम् परम्prāpuḥ durdarśatām paramдостигли крайней трудновидимости; стали ужасны на вид
Литературный перевод

Хорошо снаряжённые, в броне, со шлемами и украшениями, одни махаратхи с булавами и мусалами, другие с паригхами яростно бросились вперёд, словно боги с поднятыми жезлами, крича, вызывая противников, ликуя и скача, о почтенный. Затем они стали убивать друг друга и падали, поражённые в бою, истекая кровью, с разбитыми головами и выбитыми глазами. С лицами, полными кровавых зубов и похожими на гранаты, они стояли словно живые, подпёртые оружием. Одни били друг друга паттишами и мечами, шакти, бхиндипалами, крючьями, прасами и томарами; другие рубили, отсекали, пронзали, метали, разрубали и убивали, в гневе пробивая врагов. Воины падали, убитые друг другом, безжизненные и омоченные кровью, источая красную кровь, как надрезанные сандаловые деревья. Колесницы разбивались колесницами, слоны — слонами, люди падали от лучших людей, кони — от коней тысячами. Знамёна, головы, зонты, хоботы слонов и руки людей, отсечённые кшурами, бхаллами и полумесяцами, падали и выпускали оружие. В бою давили людей, слонов, колесницы и коней; герои были убиты всадниками, а слоны стояли с отсечёнными хоботами. Знамёна со стягами падали, словно расколотые горы; слоны и колесницы, захлёстнутые пехотой, были поражены, добиваемы и повсюду валялись. Быстрые всадники, столкнувшись с пехотой, были убиты; толпы пехоты, сражённые всадниками, лежали в бою. Лица и тела убитых были как растоптанные лотосы и увядшие гирлянды. Прекрасные облики слонов, коней и людей, о царь, словно смятые одежды, достигли крайней ужасности для взгляда».

Версия

5c4e43b90aa4 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 04:17:58 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами