Махабхарата
Поле боя становится рекой крови8.36.27-35
8843 / 15823
Махабхарата · 8.36.27-35
Деванагари

वर्तमाने तथा घोरे संकुले सर्वतोदिशम् ॥
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥
भौमेन रजसा कीर्णे शस्त्रसंपातसंकुले ॥
नैव स्वे न परे राजन् व्यज्ञायन्त तमोवृते ॥
तथा तद् अभवद् युद्धं घोररूपं भयानकम् ॥
शोणितोदा महानद्यः प्रसस्रुस् तत्र चासकृत् ॥
शीर्षपाषाणसंछन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ॥
अस्थिसंघातसंकीर्णा धनुःशरवरोत्तमाः ॥
मांसकर्दमपङ्काश् च शोणितौघाः सुदारुणाः ॥
नदीः प्रवर्तयाम् आसुर् यमराष्ट्रविवर्धनीः ॥
ता नद्यो घोररूपाश् च नयन्त्यो यमसादनम् ॥
अवगाढा मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन् भयम् ॥
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्र तत्र ह ॥
घोरम् आयोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ॥
उत्थितान्य् अगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥
नृत्यन्ति वै भूतगणाः संतृप्ता मांसशोणितैः ॥
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां पीत्वा च भारत ॥
मेदोमज्जावसातृप्तास् तृप्ता मांसस्य चैव हि ॥
धावमानाश् च दृश्यन्ते काकगृध्रबलास् तथा ॥

Транслитерация (IAST)

vartamāne tathā ghore saṃkule sarvatodiśam ||
avijñātāḥ sma yudhyante vinighnantaḥ parasparam ||
bhaumena rajasā kīrṇe śastrasaṃpātasaṃkule ||
naiva sve na pare rājan vyajñāyanta tamovṛte ||
tathā tad abhavad yuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayānakam ||
śoṇitodā mahānadyaḥ prasasrus tatra cāsakṛt ||
śīrṣapāṣāṇasaṃchannāḥ keśaśaivalaśādvalāḥ ||
asthisaṃghātasaṃkīrṇā dhanuḥśaravarottamāḥ ||
māṃsakardamapaṅkāś ca śoṇitaughāḥ sudāruṇāḥ ||
nadīḥ pravartayām āsur yamarāṣṭravivardhanīḥ ||
tā nadyo ghorarūpāś ca nayantyo yamasādanam ||
avagāḍhā majjayantyaḥ kṣatrasyājanayan bhayam ||
kravyādānāṃ naravyāghra nardatāṃ tatra tatra ha ||
ghoram āyodhanaṃ jajñe pretarājapuropamam ||
utthitāny agaṇeyāni kabandhāni samantataḥ ||
nṛtyanti vai bhūtagaṇāḥ saṃtṛptā māṃsaśoṇitaiḥ ||
pītvā ca śoṇitaṃ tatra vasāṃ pītvā ca bhārata ||
medomajjāvasātṛptās tṛptā māṃsasya caiva hi ||
dhāvamānāś ca dṛśyante kākagṛdhrabalās tathā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वर्तमाने तथा घोरेvartamāne tathā ghoreкогда так шло страшное; в таком ужасе
संकुले सर्वतोदिशम्saṃkule sarvatodiśamсмешанное со всех сторон; все стороны смешались
अविज्ञाताः स्म युध्यन्तेavijñātāḥ sma yudhyanteнеузнанные ведь сражались; не различая
विनिघ्नन्तः परस्परम्vinighnantaḥ parasparamубивая друг друга; взаимно поражая
भौमेन रजसा कीर्णेbhaumena rajasā kīrṇeземной пылью покрытом; запылённом
शस्त्रसंपातसंकुलेśastrasaṃpātasaṃkuleсмешанном с падением оружия; с оружием
न एव स्वेna eva sveни даже свои; не свои
न परे राजन्na pare rājanни враги, царь; не чужие
व्यज्ञायन्त तमोवृतेvyajñāyanta tamovṛteраспознавались в темнотой покрытом; в мраке
तथा तत् अभवत् युद्धंtathā tat abhavat yuddhaṃтакой тот был бой; таким стал бой
घोररूपं भयानकम्ghorarūpaṃ bhayānakamстрашного вида, ужасный; ужасающий
शोणितोदाः महानद्यःśoṇitodāḥ mahānadyaḥкровавоводные великие реки; реки крови
प्रसस्रुः तत्र च असकृत्prasasruḥ tatra ca asakṛtпотекли там и многократно; текли
शीर्षपाषाणसंछन्नाःśīrṣapāṣāṇasaṃchannāḥголовами-камнями покрытые; с головами как камнями
केशशैवलशाद्वलाःkeśaśaivalaśādvalāḥволосами-водорослями заросшие; с волосами как травой
अस्थिसंघातसंकीर्णाःasthisaṃghātasaṃkīrṇāḥскоплениями костей наполненные; полные костей
धनुःशरवरोत्तमाःdhanuḥśaravarottamāḥлуками и лучшими стрелами; с луками и стрелами
मांसकर्दमपङ्काः चmāṃsakardamapaṅkāḥ caи с мясной грязью и тиной; мясной ил
शोणितौघाः सुदारुणाःśoṇitaughāḥ sudāruṇāḥкровавые потоки очень страшные; ужасные потоки
नदीः प्रवर्तयाम् आसुःnadīḥ pravartayām āsuḥреки пустили в ход; образовали реки
यमराष्ट्रविवर्धनीःyamarāṣṭravivardhanīḥцарство Ямы увеличивающие; пополняющие Яму
ताः नद्यः घोररूपाः चtāḥ nadyaḥ ghorarūpāḥ caте реки страшного вида и; ужасные реки
नयन्त्यः यमसादनम्nayantyaḥ yamasādanamведущие в обитель Ямы; несущие к Яме
अवगाढाः मज्जयन्त्यःavagāḍhāḥ majjayantyaḥпогружённые, топящие; затягивающие
क्षत्रस्य अजनयन् भयम्kṣatrasya ajanayan bhayamу кшатриев порождали страх; пугали кшатриев
क्रव्यादानां नरव्याघ्रkravyādānāṃ naravyāghraплотоядных, тигр среди людей; падальщиков
नर्दतां तत्र तत्र हnardatāṃ tatra tatra haревущих там и там; рычащих
घोरम् आयोधनं जज्ञेghoram āyodhanaṃ jajñeстрашное сражение стало; поле боя стало
प्रेतराजपुरोपमम्pretarājapuropamamподобным городу царя мёртвых; как город Ямы
उत्थितानि अगणेयानिutthitāni agaṇeyāniподнялись неисчислимые; вставали
कबन्धानि समन्ततःkabandhāni samantataḥобезглавленные туловища повсюду; кабандхи
नृत्यन्ति वै भूतगणाःnṛtyanti vai bhūtagaṇāḥтанцуют же сонмы духов; духи плясали
संतृप्ता मांसशोणितैःsaṃtṛptā māṃsaśoṇitaiḥнасыщенные мясом и кровью; сытые кровью
पीत्वा च शोणितं तत्रpītvā ca śoṇitaṃ tatraвыпив и кровь там; напившись крови
वसां पीत्वा च भारतvasāṃ pītvā ca bhārataи жир выпив, Бхарата; и жира
मेदोमज्जावसातृप्ताःmedomajjāvasātṛptāḥжиром, костным мозгом, салом сытые; сытые
तृप्ताः मांसस्य च एव हिtṛptāḥ māṃsasya ca eva hiи насыщенные мясом именно; наевшиеся мяса
धावमानाः च दृश्यन्तेdhāvamānāḥ ca dṛśyanteи бегущими видны; виднелись бегущие
काकगृध्रबलाः तथाkākagṛdhrabalāḥ tathāвороны, грифы и балакры также; птицы-падальщики
Литературный перевод

Когда так шло это страшное смешение со всех сторон, воины сражались, не узнавая друг друга, и взаимно поражали. В поле, покрытом земной пылью и смешанном с падением оружия, в темноте не различались ни свои, ни враги, царь. Так эта битва стала страшной видом и ужасающей. Там снова и снова текли великие реки с кровавой водой: покрытые головами как камнями, заросшие волосами как водорослями и травой, наполненные скоплениями костей, луками и лучшими стрелами. Ужасные кровавые потоки с мясной грязью и тиной образовали реки, увеличивающие царство Ямы. Эти страшные реки, ведущие в обитель Ямы, затягивали и топили, порождая страх у кшатриев. Среди рёва падальщиков, о тигр среди людей, поле боя стало подобным городу царя мёртвых. Повсюду поднимались неисчислимые обезглавленные туловища, а сонмы духов, насытившиеся мясом и кровью, танцевали. Напившись крови и жира, насытившись жиром, костным мозгом, салом и мясом, там виднелись бегущие вороны, грифы и другие птицы-падальщики».

Версия

32fc07d6a7a0 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 06:00:21 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами