Махабхарата
Бхима высматривает Арджуну8.54.17-24
8945 / 15823
Махабхарата · 8.54.17-24
Деванагари

भीम उवाच
सूताद्येमं पश्य भीमप्रमुक्तैः; संभिन्दद्भिः पार्थिवान् आशुवेगैः ॥
उग्रैर् बाणैर् आहवं घोररूपं; नष्टादित्यं मृत्युलोकेन तुल्यम् ॥
अद्यैव तद् विदितं पार्थिवानां; भविष्यति आकुमारं च सूत ॥
निमग्नो वा समरे भीमसेन; एकः कुरून् वा समरे विजेता ॥
सर्वे संख्ये कुरवो निष्पतन्तु; मां वा लोकाः कीर्तयन्त्व् आकुमारम् ॥
सर्वान् एकस् तान् अहं पातयिष्ये; ते वा सर्वे भीमसेनं तुदन्तु ॥
आशास्तारः कर्म चाप्य् उत्तमं वा; तन् मे देवाः केवलं साधयन्तु ॥
आयात्व् इहाद्यार्जुनः शत्रुघाती; शक्रस् तूर्णं यज्ञ इवोपहूतः ॥
ईक्षस्वैतां भारतीं दीर्यमाणाम्; एते कस्माद् विद्रवन्ते नरेन्द्राः ॥
व्यक्तं धीमान् सव्यसाची नराग्र्यः; सैन्यं ह्य् एतच् छादयत्य् आशु बाणैः ॥
पश्य ध्वजांश् च द्रवतो विशोक; नागान् हयान् पत्तिसंघांश् च संख्ये ॥
रथान् विशीर्णाञ् शरशक्तिताडितान्; पश्यस्वैतान् रथिनश् चैव सूत ॥
आपूर्यते कौरवी चाप्य् अभीक्ष्णं; सेना ह्य् असौ सुभृशं हन्यमाना ॥
धनंजयस्याशनितुल्यवेगैर्; ग्रस्ता शरैर् बर्हिसुवर्णवाजैः ॥
एते द्रवन्ति स्म रथाश्वनागाः; पदातिसंघान् अवमर्दयन्तः ॥
संमुह्यमानाः कौरवाः सर्व एव; द्रवन्ति नागा इव दावभीताः ॥
हाहाकृताश् चैव रणे विशोक; मुञ्चन्ति नादान् विपुलान् गजेन्द्राः ॥

Транслитерация (IAST)

bhīma uvāca
sūtādyemaṃ paśya bhīmapramuktaiḥ; saṃbhindadbhiḥ pārthivān āśuvegaiḥ ||
ugrair bāṇair āhavaṃ ghorarūpaṃ; naṣṭādityaṃ mṛtyulokena tulyam ||
adyaiva tad viditaṃ pārthivānāṃ; bhaviṣyati ākumāraṃ ca sūta ||
nimagno vā samare bhīmasena; ekaḥ kurūn vā samare vijetā ||
sarve saṃkhye kuravo niṣpatantu; māṃ vā lokāḥ kīrtayantv ākumāram ||
sarvān ekas tān ahaṃ pātayiṣye; te vā sarve bhīmasenaṃ tudantu ||
āśāstāraḥ karma cāpy uttamaṃ vā; tan me devāḥ kevalaṃ sādhayantu ||
āyātv ihādyārjunaḥ śatrughātī; śakras tūrṇaṃ yajña ivopahūtaḥ ||
īkṣasvaitāṃ bhāratīṃ dīryamāṇām; ete kasmād vidravante narendrāḥ ||
vyaktaṃ dhīmān savyasācī narāgryaḥ; sainyaṃ hy etac chādayaty āśu bāṇaiḥ ||
paśya dhvajāṃś ca dravato viśoka; nāgān hayān pattisaṃghāṃś ca saṃkhye ||
rathān viśīrṇāñ śaraśaktitāḍitān; paśyasvaitān rathinaś caiva sūta ||
āpūryate kauravī cāpy abhīkṣṇaṃ; senā hy asau subhṛśaṃ hanyamānā ||
dhanaṃjayasyāśanitulyavegair; grastā śarair barhisuvarṇavājaiḥ ||
ete dravanti sma rathāśvanāgāḥ; padātisaṃghān avamardayantaḥ ||
saṃmuhyamānāḥ kauravāḥ sarva eva; dravanti nāgā iva dāvabhītāḥ ||
hāhākṛtāś caiva raṇe viśoka; muñcanti nādān vipulān gajendrāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीम उवाचbhīma uvācaБхима сказал; Бхима произнёс
सूत अद्य इमम् पश्यsūta adya imam paśyaвозница, сегодня это смотри; смотри сегодня
भीमप्रमुक्तैःbhīmapramuktaiḥБхимой выпущенными; моими выпущенными
संभिन्दद्भिः पार्थिवान्saṃbhindadbhiḥ pārthivānрассекающими царей; разбивающими владык
आशुवेगैःāśuvegaiḥбыстрого полёта; стремительными
उग्रैः बाणैःugraiḥ bāṇaiḥгрозными стрелами; страшными стрелами
आहवम् घोररूपम्āhavam ghorarūpamбитву ужасного вида; страшное сражение
नष्टादित्यम्naṣṭādityamс исчезнувшим солнцем; где не видно солнца
मृत्युलोकेन तुल्यम्mṛtyulokena tulyamравное миру смерти; подобное миру мёртвых
अद्य एव तत् विदितम्adya eva tat viditamсегодня же это известным; сегодня станет известно
पार्थिवानाम् भविष्यतिpārthivānām bhaviṣyatiдля царей будет; царям
आकुमारम् च सूतākumāram ca sūtaдо ребёнка, возница; вплоть до детей
निमग्नः वा समरे भीमसेनःnimagnaḥ vā samare bhīmasenaḥутонул ли в битве Бхимасена; погиб ли Бхима в бою
एकः कुरून् वाekaḥ kurūn vāили один Куру; или один Куру
समरे विजेताsamare vijetāв битве победитель; победит в бою
सर्वे संख्ये कुरवःsarve saṃkhye kuravaḥвсе в бою Куру; пусть все Куру
निष्पतन्तुniṣpatantuпусть выступят; выходят
माम् वा लोकाःmām vā lokāḥили меня миры; или пусть люди
कीर्तयन्तु आकुमारम्kīrtayantu ākumāramпусть славят до детей; прославляют до детей
सर्वान् एकः तान् अहम्sarvān ekaḥ tān ahamвсех один их я; я один всех их
पातयिष्येpātayiṣyeповергну; свалю
ते वा सर्वेte vā sarveили они все; или все они
भीमसेनम् तुदन्तुbhīmasenam tudantuБхимасену пусть пронзают; пусть колют Бхиму
आशास्तारःāśāstāraḥожидающие; надеющиеся
कर्म च अपि उत्तमम् वाkarma ca api uttamam vāи дело высшее также; и высокий подвиг
तत् मे देवाःtat me devāḥэто мне боги; пусть это боги
केवलम् साधयन्तुkevalam sādhayantuполностью исполнят; целиком осуществят
आयातु इह अद्य अर्जुनःāyātu iha adya arjunaḥпусть придёт сюда сегодня Арджуна; пусть Арджуна придёт
शत्रुघातीśatrughātīврагов губитель; убийца врагов
शक्रः तूर्णम् यज्ञे इवśakraḥ tūrṇam yajñe ivaкак Индра быстро на жертвоприношение; словно Индра на жертву
उपहूतःupahūtaḥпризванный; призванный
ईक्षस्व एताम् भारतीम्īkṣasva etām bhāratīmпосмотри на эту бхаратийскую; смотри на войско Бхаратов
दीर्यमाणाम्dīryamāṇāmразрываемую; рассыпающуюся
एते कस्मात् विद्रवन्तेete kasmāt vidravanteэти почему разбегаются; почему они бегут
नरेन्द्राःnarendrāḥцари; владыки людей
व्यक्तम् धीमान् सव्यसाचीvyaktam dhīmān savyasācīясно, мудрый Савьясачин; очевидно, разумный Арджуна
नराग्र्यःnarāgryaḥлучший людей; лучший среди людей
सैन्यम् हि एतत्sainyam hi etatвойско ведь это; это войско
छादयति आशु बाणैःchādayati āśu bāṇaiḥбыстро покрывает стрелами; быстро осыпает стрелами
पश्य ध्वजान् चpaśya dhvajān caи смотри на знамёна; смотри на стяги
द्रवतः विशोकdravataḥ viśokaбегущие, Вишока; бегущие
नागान् हयान्nāgān hayānслонов, коней; слонов и коней
पत्तिसंघान् च संख्येpattisaṃghān ca saṃkhyeи отряды пеших в бою; пехотные толпы
रथान् विशीर्णान्rathān viśīrṇānколесницы разбитые; разрушенные ратхи
शरशक्तिताडितान्śaraśaktitāḍitānстрелами и копьями поражённые; битые стрелами и дротиками
पश्यस्व एतान्paśyasva etānсмотри на этих; посмотри
रथिनः च एव सूतrathinaḥ ca eva sūtaи колесничих также, возница; и ратхинов
आपूर्यते कौरवी च अपिāpūryate kauravī ca apiнаполняется кауравская также; кауравская армия переполняется
अभीक्ष्णम्abhīkṣṇamпостоянно; снова и снова
सेना हि असौsenā hi asauвойско ведь то; та армия
सुभृशम् हन्यमानाsubhṛśam hanyamānāочень сильно убиваемая; жестоко поражаемая
धनंजयस्य अशनितुल्यवेगैःdhanaṃjayasya aśanitulyavegaiḥДхананджаи молнии равными скоростью; быстрыми как молния
ग्रस्ता शरैःgrastā śaraiḥсхвачена стрелами; поглощена стрелами
बर्हिसुवर्णवाजैःbarhisuvarṇavājaiḥс перьями и золотыми оперениями; золотопёрыми
एते द्रवन्ति स्मete dravanti smaэти бегут; они бегут
रथाश्वनागाःrathāśvanāgāḥколесницы, кони, слоны; ратхи, кони, слоны
पदातिसंघान् अवमर्दयन्तःpadātisaṃghān avamardayantaḥтопча толпы пеших; давя пехоту
संमुह्यमानाः कौरवाःsaṃmuhyamānāḥ kauravāḥсмущённые Кауравы; растерянные Кауравы
सर्वे एवsarve evaвсе именно; все
द्रवन्ति नागाः इवdravanti nāgāḥ ivaбегут как слоны; бегут словно слоны
दावभीताःdāvabhītāḥлесным пожаром испуганные; испуганные пожаром
हाहाकृताः च एवhāhākṛtāḥ ca evaи кричащие ха-ха; с воплями
रणे विशोकraṇe viśokaв бою, Вишока; в битве
मुञ्चन्ति नादान्muñcanti nādānиздают звуки; издают рёвы
विपुलान् गजेन्द्राःvipulān gajendrāḥгромкие цари слонов; могучие слоны
Литературный перевод

Бхима сказал: «Возница, смотри сегодня на эту битву: мои грозные, стремительные стрелы будут рассекать царей, и сражение станет ужасным, без солнца, подобным миру смерти. Сегодня же царям и даже детям станет известно, утонул ли Бхимасена в битве или один победил Куру в бою. Пусть все Куру выходят на бой, или пусть люди вплоть до детей прославляют меня; я один повергну их всех, или пусть все они пронзают Бхимасену. Пусть боги полностью исполнят мою надежду и высшее дело: пусть сегодня сюда придёт Арджуна, губитель врагов, словно Индра, быстро призванный на жертвоприношение. Посмотри на это войско Бхаратов, как оно рассыпается! Почему бегут эти цари? Ясно: мудрый Савьясачин, лучший среди людей, быстро покрывает это войско стрелами. Смотри, Вишока, на бегущие знамёна, слонов, коней и пехотные толпы в бою; смотри на разбитые колесницы, поражённые стрелами и дротиками, и на этих ратхинов, возница. Кауравская армия снова и снова наполняется ужасом, жестоко поражаемая стрелами Дхананджаи, быстрыми как молния и золотопёрыми. Колесницы, кони и слоны бегут, давя толпы пеших; все растерянные Кауравы бегут, словно слоны, испуганные лесным пожаром. И в бою, Вишока, могучие слоны издают громкие рёвы с криками ужаса».

Версия

3e1fa1e72286 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 07:41:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами