Махабхарата
Арджуна наступает, а Бхима побеждает Шакуни8.55.44-55
8951 / 15823
Махабхарата · 8.55.44-55
Деванагари

एवं दृष्ट्वा कृतं कर्म भीमसेनेन संयुगे ॥
दुर्योधनो महाराज शकुनिं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
जय मातुल संग्रामे भीमसेनं महाबलम् ॥
अस्मिञ् जिते जितं मन्ये पाण्डवेयं महाबलम् ॥
ततः प्रायान् महाराज सौबलेयः प्रतापवान् ॥
रणाय महते युक्तो भ्रातृभिः परिवारितः ॥
स समासाद्य संग्रामे भीमं भीमपराक्रमम् ॥
वारयाम् आस तं वीरो वेलेव मकरालयम् ॥
स न्यवर्तत तं भीमो वार्यमाणः शितैः शरैः ॥
शकुनिस् तस्य राजेन्द्र वामे पार्श्वे स्तनान्तरे ॥
प्रेषयाम् आस नाराचान् रुक्मपुङ्खाञ् शिलाशितान् ॥
वर्म भित्त्वा तु सौवर्णं बाणास् तस्य महात्मनः ॥
न्यमज्जन्त महाराज कङ्कबर्हिणवाससः ॥
सो ऽतिविद्धो रणे भीमः शरं हेमविभूषितम् ॥
प्रेषयाम् आस सहसा सौबलं प्रति भारत ॥
तम् आयान्तं शरं घोरं शकुनिः शत्रुतापनः ॥
चिच्छेद शतधा राजन् कृतहस्तो महाबलः ॥
तस्मिन् निपतिते भूमौ भीमः क्रुद्धो विशां पते ॥
धनुश् चिच्छेद भल्लेन सौबलस्य हसन्न् इव ॥
तद् अपास्य धनुश् छिन्नं सौबलेयः प्रतापवान् ॥
अन्यद् आदत्त वेगेन धनुर् भल्लांश् च षोडश ॥
तैस् तस्य तु महाराज भल्लैः संनतपर्वभिः ॥
चतुर्भिः सारथिं ह्य् आर्च्छद् भीमं पञ्चभिर् एव च ॥
ध्वजम् एकेन चिच्छेद छत्रं द्वाभ्यां विशां पते ॥
चतुर्भिश् चतुरो वाहान् विव्याध सुबलात्मजः ॥

Транслитерация (IAST)

evaṃ dṛṣṭvā kṛtaṃ karma bhīmasenena saṃyuge ||
duryodhano mahārāja śakuniṃ vākyam abravīt ||
jaya mātula saṃgrāme bhīmasenaṃ mahābalam ||
asmiñ jite jitaṃ manye pāṇḍaveyaṃ mahābalam ||
tataḥ prāyān mahārāja saubaleyaḥ pratāpavān ||
raṇāya mahate yukto bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ ||
sa samāsādya saṃgrāme bhīmaṃ bhīmaparākramam ||
vārayām āsa taṃ vīro veleva makarālayam ||
sa nyavartata taṃ bhīmo vāryamāṇaḥ śitaiḥ śaraiḥ ||
śakunis tasya rājendra vāme pārśve stanāntare ||
preṣayām āsa nārācān rukmapuṅkhāñ śilāśitān ||
varma bhittvā tu sauvarṇaṃ bāṇās tasya mahātmanaḥ ||
nyamajjanta mahārāja kaṅkabarhiṇavāsasaḥ ||
so 'tividdho raṇe bhīmaḥ śaraṃ hemavibhūṣitam ||
preṣayām āsa sahasā saubalaṃ prati bhārata ||
tam āyāntaṃ śaraṃ ghoraṃ śakuniḥ śatrutāpanaḥ ||
ciccheda śatadhā rājan kṛtahasto mahābalaḥ ||
tasmin nipatite bhūmau bhīmaḥ kruddho viśāṃ pate ||
dhanuś ciccheda bhallena saubalasya hasann iva ||
tad apāsya dhanuś chinnaṃ saubaleyaḥ pratāpavān ||
anyad ādatta vegena dhanur bhallāṃś ca ṣoḍaśa ||
tais tasya tu mahārāja bhallaiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
caturbhiḥ sārathiṃ hy ārcchad bhīmaṃ pañcabhir eva ca ||
dhvajam ekena ciccheda chatraṃ dvābhyāṃ viśāṃ pate ||
caturbhiś caturo vāhān vivyādha subalātmajaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् दृष्ट्वा कृतम् कर्मevam dṛṣṭvā kṛtam karmaтак увидев сделанное дело; увидев такой подвиг
भीमसेनेन संयुगेbhīmasenena saṃyugeБхимасеной в битве; Бхимы в бою
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaДурьодхана, великий царь; Дурьодхана
शकुनिम् वाक्यम् अब्रवीत्śakunim vākyam abravītШакуни слово сказал; сказал Шакуни
जय मातुल संग्रामेjaya mātula saṃgrāmeпобеди, дядя, в сражении; победи в бою
भीमसेनम् महाबलम्bhīmasenam mahābalamБхимасену великосильного; могучего Бхиму
अस्मिन् जितेasmin jiteкогда этот побеждён; если он побеждён
जितम् मन्येjitam manyeпобеждённым считаю; считаю побеждённым
पाण्डवेयम् महाबलम्pāṇḍaveyam mahābalamПандаву великосильного; могучего Пандаву
ततः प्रायात् महाराजtataḥ prāyāt mahārājaзатем отправился, великий царь; тогда выступил
सौबलेयः प्रतापवान्saubaleyaḥ pratāpavānсын Субалы доблестный; могучий Саубала
रणाय महते युक्तःraṇāya mahate yuktaḥк великой битве готовый; готовый к большому бою
भ्रातृभिः परिवारितःbhrātṛbhiḥ parivāritaḥбратьями окружённый; окружённый братьями
सः समासाद्य संग्रामेsaḥ samāsādya saṃgrāmeон встретив в сражении; сойдясь в бою
भीमम् भीमपराक्रमम्bhīmam bhīmaparākramamБхиму страшной доблести; Бхиму грозной силы
वारयाम् आस तम् वीरःvārayām āsa tam vīraḥостановил его герой; герой удержал его
वेला इव मकरालयम्velā iva makarālayamкак берег океан; словно берег море
सः न्यवर्तत तम् भीमःsaḥ nyavartata tam bhīmaḥон повернулся к нему, Бхима; Бхима повернул на него
वार्यमाणः शितैः शरैःvāryamāṇaḥ śitaiḥ śaraiḥсдерживаемый острыми стрелами; удерживаемый стрелами
शकुनिः तस्य राजेन्द्रśakuniḥ tasya rājendraШакуни его, царь царей; Шакуни в него
वामे पार्श्वेvāme pārśveв левый бок; в левую сторону
स्तनान्तरेstanāntareмежду грудями; в область груди
प्रेषयाम् आस नाराचान्preṣayām āsa nārācānпослал нарачи; выпустил нарачи
रुक्मपुङ्खान् शिलाशितान्rukmapuṅkhān śilāśitānзолотопёрые, на камне заострённые; золотопёрые и отточенные
वर्म भित्त्वा तु सौवर्णम्varma bhittvā tu sauvarṇamброню же золотую пробив; пробив золотой доспех
बाणाः तस्य महात्मनःbāṇāḥ tasya mahātmanaḥстрелы того великодушного; стрелы в тело героя
न्यमज्जन्त महाराजnyamajjanta mahārājaпогрузились, великий царь; вонзились
कङ्कबर्हिणवाससःkaṅkabarhiṇavāsasaḥс оперением цапли и павлина; с птичьими перьями
सः अतिविद्धः रणे भीमःsaḥ atividdhaḥ raṇe bhīmaḥтот сильно пронзённый в бою Бхима; глубоко раненый Бхима
शरम् हेमविभूषितम्śaram hemavibhūṣitamстрелу золотом украшенную; золотоукрашенную стрелу
प्रेषयाम् आस सहसाpreṣayām āsa sahasāпослал внезапно; быстро выпустил
सौबलम् प्रति भारतsaubalam prati bhārataпротив Саубалы, Бхарата; в Шакуни
तम् आयान्तम् शरम् घोरम्tam āyāntam śaram ghoramту летящую стрелу страшную; эту страшную стрелу
शकुनिः शत्रुतापनःśakuniḥ śatrutāpanaḥШакуни, врагов палящий; Шакуни
चिच्छेद शतधा राजन्ciccheda śatadhā rājanрассек на сто частей, царь; разрубил на сто
कृतहस्तः महाबलःkṛtahastaḥ mahābalaḥискуснорукий великосильный; могучий мастер
तस्मिन् निपतिते भूमौtasmin nipatite bhūmauкогда та упала на землю; когда стрела упала
भीमः क्रुद्धः विशाम् पतेbhīmaḥ kruddhaḥ viśām pateБхима разгневанный, владыка людей; гневный Бхима
धनुः चिच्छेद भल्लेनdhanuḥ ciccheda bhallenaлук отсёк бхаллой; срезал лук стрелой
सौबलस्य हसन् इवsaubalasya hasan ivaСаубалы словно смеясь; как бы смеясь
तत् अपास्य धनुः छिन्नम्tat apāsya dhanuḥ chinnamтот отбросив лук срезанный; отбросив сломанный лук
सौबलेयः प्रतापवान्saubaleyaḥ pratāpavānсын Субалы доблестный; могучий Саубала
अन्यत् आदत्त वेगेनanyat ādatta vegenaдругой взял быстро; быстро взял другой
धनुर् भल्लान् च षोडशdhanur bhallān ca ṣoḍaśaлук и шестнадцать бхалл; лук и шестнадцать стрел
तैः तस्य तु महाराजtaiḥ tasya tu mahārājaими его же, великий царь; этими стрелами
भल्लैः संनतपर्वभिःbhallaiḥ saṃnataparvabhiḥбхаллами с ровными узлами; острыми бхаллами
चतुर्भिः सारथिम् हि आर्च्छत्caturbhiḥ sārathim hi ārcchatчетырьмя возницу поразил; четырьмя ударил возницу
भीमम् पञ्चभिः एव चbhīmam pañcabhiḥ eva caи Бхиму пятью именно; Бхиму пятью
ध्वजम् एकेन चिच्छेदdhvajam ekena cicchedaзнамя одной отсёк; одной срезал стяг
छत्रम् द्वाभ्याम् विशाम् पतेchatram dvābhyām viśām pateзонт двумя, владыка людей; двумя зонт
चतुर्भिः चतुरः वाहान्caturbhiḥ caturaḥ vāhānчетырьмя четырёх коней; четырьмя коней
विव्याध सुबलात्मजःvivyādha subalātmajaḥпронзил сын Субалы; поразил Субалин сын
Литературный перевод

Увидев такой подвиг, совершённый Бхимасеной в бою, Дурьодхана, великий царь, сказал Шакуни: «Победи в сражении могучего Бхимасену, дядя. Если он будет побеждён, я считаю, что могучий Пандава побеждён». Тогда доблестный сын Субалы, окружённый братьями и готовый к великой битве, выступил, великий царь. Сойдясь в сражении с Бхимой грозной доблести, герой остановил его, словно берег останавливает океан. Сдерживаемый острыми стрелами, Бхима повернул на него. Шакуни, о царь царей, послал ему в левый бок, в область груди, золотопёрые нарачи, отточенные на камне. Пробив золотую броню, эти стрелы с оперением цапли и павлина вонзились в тело великодушного героя. Глубоко пронзённый в бою, Бхима внезапно выпустил в Саубалу золотоукрашенную стрелу, Бхарата. Но Шакуни, могучий искусный воин, палящий врагов, рассёк эту страшную летящую стрелу на сто частей. Когда она упала на землю, разгневанный Бхима, словно смеясь, бхаллой срезал лук Саубалы. Доблестный сын Субалы отбросил сломанный лук и быстро взял другой лук и шестнадцать бхалл. Этими острыми бхаллами, великий царь, он четырьмя поразил возницу, пятью самого Бхиму, одной срезал знамя, двумя зонт, а четырьмя пронзил четырёх коней».

Версия

3d578fa57113 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 07:46:48 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами