Махабхарата
Шалья побуждает Карну встретить Арджуну8.57.19-32
8961 / 15823
Махабхарата · 8.57.19-32
Деванагари

विरथं धर्मराजं च दृष्ट्वा सुदृढविक्षतम् ॥
शिखण्डिनं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥
द्रौपदेयान् युधामन्युम् उत्तमौजसम् एव च ॥
नकुलं सहदेवं च भ्रातरौ द्वौ समीक्ष्य च ॥
सहसैकरथः पार्थस् त्वाम् अभ्येति परंतप ॥
क्रोधरक्तेक्षणः क्रुद्धो जिघांसुः सर्वधन्विनाम् ॥
त्वरितो ऽभिपतत्य् अस्मांस् त्यक्त्वा सैन्यान्य् असंशयम् ॥
त्वं कर्ण प्रतियाह्य् एनं नास्त्य् अन्यो हि धनुर्धरः ॥
न तं पश्यामि लोके ऽस्मिंस् त्वत्तो ऽप्य् अन्यं धनुर्धरम् ॥
अर्जुनं समरे क्रुद्धं यो वेलाम् इव धारयेत् ॥
न चास्य रक्षां पश्यामि पृष्ठतो न च पार्श्वतः ॥
एक एवाभियाति त्वां पश्य साफल्यम् आत्मनः ॥
त्वं हि कृष्णौ रणे शक्तः संसाधयितुम् आहवे ॥
तवैष भारो राधेय प्रत्युद्याहि धनंजयम् ॥
त्वं कृतो ह्य् एव भीष्मेण द्रोणद्रौणिकृपैर् अपि ॥
सव्यसाचिप्रतिरथस् तं निवर्तय पाण्डवम् ॥
लेलिहानं यथा सर्पं गर्जन्तम् ऋषभं यथा ॥
लयस्थितं यथा व्याघ्रं जहि कर्ण धनंजयम् ॥
एते द्रवन्ति समरे धार्तराष्ट्रा महारथाः ॥
अर्जुनस्य भयात् तूर्णं निरपेक्षा जनाधिपाः ॥
द्रवताम् अथ तेषां तु युधि नान्यो ऽस्ति मानवः ॥
भयहा यो भवेद् वीर त्वाम् ऋते सूतनन्दन ॥
एते त्वां कुरवः सर्वे द्वीपम् आसाद्य संयुगे ॥
विष्ठिताः पुरुषव्याघ्र त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणः ॥
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजास् तथा नग्नजितस् त्वया ॥
गान्धाराश् च यया धृत्या जिताः संख्ये सुदुर्जयाः ॥
तां धृतिं कुरु राधेय ततः प्रत्येहि पाण्डवम् ॥
वासुदेवं च वार्ष्णेयं प्रीयमाणं किरीटिना ॥

Транслитерация (IAST)

virathaṃ dharmarājaṃ ca dṛṣṭvā sudṛḍhavikṣatam ||
śikhaṇḍinaṃ sātyakiṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam ||
draupadeyān yudhāmanyum uttamaujasam eva ca ||
nakulaṃ sahadevaṃ ca bhrātarau dvau samīkṣya ca ||
sahasaikarathaḥ pārthas tvām abhyeti paraṃtapa ||
krodharaktekṣaṇaḥ kruddho jighāṃsuḥ sarvadhanvinām ||
tvarito 'bhipataty asmāṃs tyaktvā sainyāny asaṃśayam ||
tvaṃ karṇa pratiyāhy enaṃ nāsty anyo hi dhanurdharaḥ ||
na taṃ paśyāmi loke 'smiṃs tvatto 'py anyaṃ dhanurdharam ||
arjunaṃ samare kruddhaṃ yo velām iva dhārayet ||
na cāsya rakṣāṃ paśyāmi pṛṣṭhato na ca pārśvataḥ ||
eka evābhiyāti tvāṃ paśya sāphalyam ātmanaḥ ||
tvaṃ hi kṛṣṇau raṇe śaktaḥ saṃsādhayitum āhave ||
tavaiṣa bhāro rādheya pratyudyāhi dhanaṃjayam ||
tvaṃ kṛto hy eva bhīṣmeṇa droṇadrauṇikṛpair api ||
savyasācipratirathas taṃ nivartaya pāṇḍavam ||
lelihānaṃ yathā sarpaṃ garjantam ṛṣabhaṃ yathā ||
layasthitaṃ yathā vyāghraṃ jahi karṇa dhanaṃjayam ||
ete dravanti samare dhārtarāṣṭrā mahārathāḥ ||
arjunasya bhayāt tūrṇaṃ nirapekṣā janādhipāḥ ||
dravatām atha teṣāṃ tu yudhi nānyo 'sti mānavaḥ ||
bhayahā yo bhaved vīra tvām ṛte sūtanandana ||
ete tvāṃ kuravaḥ sarve dvīpam āsādya saṃyuge ||
viṣṭhitāḥ puruṣavyāghra tvattaḥ śaraṇakāṅkṣiṇaḥ ||
vaidehāmbaṣṭhakāmbojās tathā nagnajitas tvayā ||
gāndhārāś ca yayā dhṛtyā jitāḥ saṃkhye sudurjayāḥ ||
tāṃ dhṛtiṃ kuru rādheya tataḥ pratyehi pāṇḍavam ||
vāsudevaṃ ca vārṣṇeyaṃ prīyamāṇaṃ kirīṭinā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
विरथम् धर्मराजम् चviratham dharmarājam caи Дхармараджу без колесницы; царя дхармы без ратхи
दृष्ट्वा सुदृढविक्षतम्dṛṣṭvā sudṛḍhavikṣatamувидев сильно израненного; тяжело раненого
शिखण्डिनम् सात्यकिम् चśikhaṇḍinam sātyakim caШикханди и Сатьяки; Шикханди, Сатьяки
धृष्टद्युम्नम् च पार्षतम्dhṛṣṭadyumnam ca pārṣatamи Дхриштадьюмну Паршату; и Дхриштадьюмну
द्रौपदेयान् युधामन्युम्draupadeyān yudhāmanyumДраупадеев, Юдхаманью; сыновей Драупади, Юдхаманью
उत्तमौजसम् एव चuttamaujasam eva caи Уттамауджаса также; и Уттамауджаса
नकुलम् सहदेवम् चnakulam sahadevam caНакулу и Сахадеву; Накулу, Сахадеву
भ्रातरौ द्वौ समीक्ष्य चbhrātarau dvau samīkṣya caи двух братьев увидев; увидев двух братьев
सहसा एकरथः पार्थःsahasā ekarathaḥ pārthaḥвнезапно один на колеснице Партха; Партха один на ратхе
त्वाम् अभ्येति परंतपtvām abhyeti paraṃtapaк тебе идёт, врагов палящий; идёт на тебя
क्रोधरक्तेक्षणः क्रुद्धःkrodharaktekṣaṇaḥ kruddhaḥс глазами красными от гнева, разгневанный; гневный красноглазый
जिघांसुः सर्वधन्विनाम्jighāṃsuḥ sarvadhanvināmжелая убить всех лучников; губитель лучников
त्वरितः अभिपतति अस्मान्tvaritaḥ abhipatati asmānспешащий нападает на нас; он быстро идёт на нас
त्यक्त्वा सैन्यानि असंशयम्tyaktvā sainyāni asaṃśayamоставив войска, без сомнения; минуя войска
त्वम् कर्ण प्रतियाहि एनम्tvam karṇa pratiyāhi enamты, Карна, выступи против него; иди против него
न अस्ति अन्यः हि धनुर्धरःna asti anyaḥ hi dhanurdharaḥнет другого ведь лучника; другого лучника нет
न तम् पश्यामि लोके अस्मिन्na tam paśyāmi loke asminне того вижу в этом мире; не вижу в мире
त्वत्तः अपि अन्यम् धनुर्धरम्tvattaḥ api anyam dhanurdharamкроме тебя другого лучника; лучника кроме тебя
अर्जुनम् समरे क्रुद्धम्arjunam samare kruddhamАрджуну в бою разгневанного; гневного Арджуну
यः वेलाम् इव धारयेत्yaḥ velām iva dhārayetкоторый как берег удержал бы; кто удержит как берег
न च अस्य रक्षाम् पश्यामिna ca asya rakṣām paśyāmiи не вижу его защиты; не вижу защиты его
पृष्ठतः न च पार्श्वतःpṛṣṭhataḥ na ca pārśvataḥсзади и не сбоку; ни сзади, ни сбоку
एकः एव अभियाति त्वाम्ekaḥ eva abhiyāti tvāmодин именно идёт на тебя; один идёт
पश्य साफल्यम् आत्मनःpaśya sāphalyam ātmanaḥсмотри плодность себя; увидь свой успех
त्वम् हि कृष्णौ रणे शक्तःtvam hi kṛṣṇau raṇe śaktaḥты ведь двух Кришн в бою способен; ты способен их
संसाधयितुम् आहवेsaṃsādhayitum āhaveодолеть в сражении; совершить дело
तव एष भारः राधेयtava eṣa bhāraḥ rādheyaтвой этот груз, Радхея; это твоя ноша
प्रत्युद्याहि धनंजयम्pratyudyāhi dhanaṃjayamвыступи навстречу Дхананджае; встреть Арджуну
त्वम् कृतः हि एव भीष्मेणtvam kṛtaḥ hi eva bhīṣmeṇaты поставлен ведь Бхишмой; ты признан Бхишмой
द्रोणद्रौणिकृपैः अपिdroṇadrauṇikṛpaiḥ apiДроной, Драуни и Крипой; Дроной, Ашваттхаманом, Крипой
सव्यसाचिप्रतिरथःsavyasācipratirathaḥравным Савьясачину на колеснице; противником Арджуны
तम् निवर्तय पाण्डवम्tam nivartaya pāṇḍavamего останови, Пандаву; останови Пандаву
लेलिहानम् यथा सर्पम्lelihānam yathā sarpamлижущего как змею; как высовывающего язык змея
गर्जन्तम् ऋषभम् यथाgarjantam ṛṣabham yathāревущего как быка; как ревущего быка
लयस्थितम् यथा व्याघ्रम्layasthitam yathā vyāghramстоящего в засаде как тигра; как тигра в засаде
जहि कर्ण धनंजयम्jahi karṇa dhanaṃjayamубей, Карна, Дхананджаю; срази Арджуну
एते द्रवन्ति समरेete dravanti samareэти бегут в бою; они бегут
धार्तराष्ट्राः महारथाःdhārtarāṣṭrāḥ mahārathāḥДхритараштриды махаратхи; кауравские махаратхи
अर्जुनस्य भयात् तूर्णम्arjunasya bhayāt tūrṇamот страха перед Арджуной быстро; боясь Арджуны
निरपेक्षाः जनाधिपाःnirapekṣāḥ janādhipāḥбез оглядки цари; цари без надежды
द्रवताम् अथ तेषाम् तुdravatām atha teṣām tuтех же бегущих; для этих бегущих
युधि न अन्यः अस्ति मानवःyudhi na anyaḥ asti mānavaḥв бою другого человека нет; нет другого
भयहा यः भवेत् वीरbhayahā yaḥ bhavet vīraстрах устраняющий который был бы, герой; кто отнимет страх
त्वाम् ऋते सूतनन्दनtvām ṛte sūtanandanaкроме тебя, сын возницы; кроме тебя
एते त्वाम् कुरवः सर्वेete tvām kuravaḥ sarveэти Куру все тебя; все Куру тебя
द्वीपम् आसाद्य संयुगेdvīpam āsādya saṃyugeостров достигнув в битве; как остров найдя
विष्ठिताः पुरुषव्याघ्रviṣṭhitāḥ puruṣavyāghraвстали, тигр людей; стоят
त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणःtvattaḥ śaraṇakāṅkṣiṇaḥот тебя защиты желающие; ищут защиты у тебя
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजाःvaidehāmbaṣṭhakāmbojāḥВайдехи, Амбаштхи, Камбоджи; Вайдехи, Амбаштхи, Камбоджи
तथा नग्नजितः त्वयाtathā nagnajitaḥ tvayāи Нагнаджиты тобой; и Нагнаджиты
गान्धाराः चgāndhārāḥ caи Гандхары; Гандхары
यया धृत्याyayā dhṛtyāтой стойкостью которой; с той твёрдостью
जिताः संख्ये सुदुर्जयाःjitāḥ saṃkhye sudurjayāḥпобеждены в бою труднопобедимые; побеждены неприступные
ताम् धृतिम् कुरु राधेयtām dhṛtim kuru rādheyaту стойкость прояви, Радхея; прояви эту твёрдость
ततः प्रत्येहि पाण्डवम्tataḥ pratyehi pāṇḍavamзатем выступи против Пандавы; иди на Пандаву
वासुदेवम् च वार्ष्णेयम्vāsudevam ca vārṣṇeyamи Васудеву Варшнею; и Кришну Варшнею
प्रीयमाणम् किरीटिनाprīyamāṇam kirīṭināрадующегося Киритину; радующегося с Арджуной
Литературный перевод

«Увидев Дхармараджу без колесницы и тяжело израненным, увидев Шикханди, Сатьяки, Дхриштадьюмну Паршату, сыновей Драупади, Юдхаманью, Уттамауджаса, Накулу, Сахадеву и двух братьев, Партха внезапно один на колеснице идёт на тебя, палящий врагов. Гневный, с глазами, красными от ярости, он идёт, желая уничтожить всех лучников. Он быстро нападает на нас, без сомнения минуя войска. Карна, выступи против него: другого лучника нет. В этом мире я не вижу лучника, кроме тебя, который мог бы удержать разгневанного Арджуну в бою, словно берег удерживает море. Я не вижу у него охраны ни сзади, ни сбоку; он один идёт на тебя. Увидь плод своей жизни. Ты способен в бою одолеть двух Кришн; это твоя ноша, Радхея, выступи навстречу Дхананджае. Ведь Бхишма, Дрона, Драуни и Крипа признали тебя противником Савьясачина на колеснице. Останови этого Пандаву. Срази Дхананджаю, Карна: он как змея, высовывающая язык, как ревущий бык, как тигр, стоящий в засаде. В бою эти кауравские махаратхи, цари, бегут без оглядки от страха перед Арджуной. Для них, бегущих в бою, нет другого человека, кто мог бы отнять страх, кроме тебя, герой, сын возницы. Все Куру стоят вокруг тебя, тигр среди людей, как вокруг острова в битве, и ищут у тебя защиты. С той же стойкостью, с которой ты в бою победил труднопобедимых Вайдехов, Амбаштхов, Камбоджей, Нагнаджитов и Гандхаров, прояви твёрдость, Радхея, и выступи против Пандавы и Васудевы Варшнеи, радующегося вместе с Киритиным».

Версия

4f8c95a694e3 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 07:56:05 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами