एवम् उक्तः फल्गुनस् तु कृष्णं वचनम् अब्रवीत् ॥
धृतराष्ट्रसुताः सर्वे हता भीमेन मानद ॥
याव् एताव् आस्थितौ कृष्ण ताव् अद्य न भविष्यतः ॥
हतो भीष्मो हतो द्रोणः कर्णो वैकर्तनो हतः ॥
मद्रराजो हतः शल्यो हतः कृष्ण जयद्रथः ॥
हयाः पञ्चशताः शिष्टाः शकुनेः सौबलस्य च ॥
रथानां तु शते शिष्टे द्वे एव तु जनार्दन ॥
दन्तिनां च शतं साग्रं त्रिसाहस्राः पदातयः ॥
अश्वत्थामा कृपश् चैव त्रिगर्ताधिपतिस् तथा ॥
उलूकः शकुनिश् चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥
एतद् बलम् अभूच् छेषं धार्तराष्ट्रस्य माधव ॥
मोक्षो न नूनं कालाद् धि विद्यते भुवि कस्य चित् ॥
evam uktaḥ phalgunas tu kṛṣṇaṃ vacanam abravīt ||
dhṛtarāṣṭrasutāḥ sarve hatā bhīmena mānada ||
yāv etāv āsthitau kṛṣṇa tāv adya na bhaviṣyataḥ ||
hato bhīṣmo hato droṇaḥ karṇo vaikartano hataḥ ||
madrarājo hataḥ śalyo hataḥ kṛṣṇa jayadrathaḥ ||
hayāḥ pañcaśatāḥ śiṣṭāḥ śakuneḥ saubalasya ca ||
rathānāṃ tu śate śiṣṭe dve eva tu janārdana ||
dantināṃ ca śataṃ sāgraṃ trisāhasrāḥ padātayaḥ ||
aśvatthāmā kṛpaś caiva trigartādhipatis tathā ||
ulūkaḥ śakuniś caiva kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
etad balam abhūc cheṣaṃ dhārtarāṣṭrasya mādhava ||
mokṣo na nūnaṃ kālād dhi vidyate bhuvi kasya cit ||
Арджуна сказал: «Так сказанный, Пхальгуна сказал Кришне слово: „Все сыновья Дхритараштры убиты Бхимой, о податель чести. Убит Бхишма, убит Дрона, Карна Вайкартана убит; убит царь мадров Шалья, убит, о Кришна, Джаядратха. Пятьсот коней осталось у Шакуни Саубалы, а колесниц осталось всего две сотни, о Джанардана. Ашваттхаман и Крипа, и владыка тригартов, Улука и Шакуни, и Критаварман Сатвата — это войско осталось у сына Дхритараштры, о Мадхава. Нет ведь ни у кого на земле избавления от Времени“».
b7c7414d1fe3 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:05:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Арджуна перечисляет павших исполинов — Бхишму, Дрону, Карну, Шалью, Джаядратху — и убогий остаток, и заключает: «нет на земле избавления от Времени (kāla)». Это сердечное прозрение всей парвы: Время-Смерть не щадит никого, и за чередою смертей встаёт неодолимый Господь в образе Кāла, перед которым равно тленны и герой, и царь.