इत्य् उक्तवचनाम् एताम् अपकर्षन्ति दुःखिताम् ॥
उत्तरां मोघसंकल्पां मत्स्यराजकुलस्त्रियः ॥
उत्तराम् अपकृष्यैनाम् आर्ताम् आर्ततराः स्वयम् ॥
विराटं निहतं दृष्ट्वा क्रोशन्ति विलपन्ति च ॥
द्रोणास्त्रशरसंकृत्तं शयानं रुधिरोक्षितम् ॥
विराटं वितुदन्त्य् एते गृध्रगोमायुवायसाः ॥
वितुद्यमानं विहगैर् विराटम् असितेक्षणाः ॥
न शक्नुवन्ति विवशा निवर्तयितुम् आतुराः ॥
आसाम् आतपतप्तानाम् आयासेन च योषिताम् ॥
श्रमेण च विवर्णानां रूपाणां विगतं वपुः ॥
उत्तरं चाभिमन्युं च काम्बोजं च सुदक्षिणम् ॥
शिशून् एतान् हतान् पश्य लक्ष्मणं च सुदर्शनम् ॥
आयोधनशिरोमध्ये शयानं पश्य माधव ॥
ity uktavacanām etām apakarṣanti duḥkhitām ||
uttarāṃ moghasaṃkalpāṃ matsyarājakulastriyaḥ ||
uttarām apakṛṣyainām ārtām ārtatarāḥ svayam ||
virāṭaṃ nihataṃ dṛṣṭvā krośanti vilapanti ca ||
droṇāstraśarasaṃkṛttaṃ śayānaṃ rudhirokṣitam ||
virāṭaṃ vitudanty ete gṛdhragomāyuvāyasāḥ ||
vitudyamānaṃ vihagair virāṭam asitekṣaṇāḥ ||
na śaknuvanti vivaśā nivartayitum āturāḥ ||
āsām ātapataptānām āyāsena ca yoṣitām ||
śrameṇa ca vivarṇānāṃ rūpāṇāṃ vigataṃ vapuḥ ||
uttaraṃ cābhimanyuṃ ca kāmbojaṃ ca sudakṣiṇam ||
śiśūn etān hatān paśya lakṣmaṇaṃ ca sudarśanam ||
āyodhanaśiromadhye śayānaṃ paśya mādhava ||
«После этих слов страдающую Уттару, чьи надежды разбиты, оттаскивают женщины рода царя Матсьев. Отведя её, сами ещё более страдающие, они видят убитого Вирату и начинают кричать и причитать. Вирату, рассечённого оружием и стрелами Дроны, лежащего в крови, терзают грифы, шакалы и вороны. Черноглазые женщины, беспомощные и страдающие, не могут отогнать птиц, которые клюют Вирату. У этих женщин, палимых солнцем, изнурённых трудом и побледневших от усталости, исчезла красота. Посмотри, Мадхава, на этих юных убитых: Уттару, Абхиманью, Судакшину Камбоджу и прекрасного Лакшману, лежащего в самом центре поля битвы».
9e1cd9a15210 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:13:07 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Горе Уттары не заканчивается на Абхиманью: дом Матсьев тоже разрушен. Победа Пандавов стоит рядом с телами их союзников, и эта близость не позволяет превратить войну в простой рассказ о правых и виноватых.