Махабхарата
Гандхари оплакивает Джаядратху и Духшалу11.22.14-18
9939 / 15823
Махабхарата · 11.22.14-18
Деванагари

सैषा मम सुता बाला विलपन्ती सुदुःखिता ॥
प्रमापयति चात्मानम् आक्रोशति च पाण्डवान् ॥
किं नु दुःखतरं कृष्ण परं मम भविष्यति ॥
यत् सुता विधवा बाला स्नुषाश् च निहतेश्वराः ॥
अहो धिग् दुःशलां पश्य वीतशोकभयाम् इव ॥
शिरो भर्तुर् अनासाद्य धावमानाम् इतस् ततः ॥
वारयाम् आस यः सर्वान् पाण्डवान् पुत्रगृद्धिनः ॥
स हत्वा विपुलाः सेनाः स्वयं मृत्युवशं गतः ॥
तं मत्तम् इव मातङ्गं वीरं परमदुर्जयम् ॥
परिवार्य रुदन्त्य् एताः स्त्रियश् चन्द्रोपमाननाः ॥

Транслитерация (IAST)

saiṣā mama sutā bālā vilapantī suduḥkhitā ||
pramāpayati cātmānam ākrośati ca pāṇḍavān ||
kiṃ nu duḥkhataraṃ kṛṣṇa paraṃ mama bhaviṣyati ||
yat sutā vidhavā bālā snuṣāś ca nihateśvarāḥ ||
aho dhig duḥśalāṃ paśya vītaśokabhayām iva ||
śiro bhartur anāsādya dhāvamānām itas tataḥ ||
vārayām āsa yaḥ sarvān pāṇḍavān putragṛddhinaḥ ||
sa hatvā vipulāḥ senāḥ svayaṃ mṛtyuvaśaṃ gataḥ ||
taṃ mattam iva mātaṅgaṃ vīraṃ paramadurjayam ||
parivārya rudanty etāḥ striyaś candropamānanāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सा एषा मम सुता बालाsā eṣā mama sutā bālāвот эта моя юная дочь; моя бедная дочь
विलपन्ती सुदुःखिताvilapantī suduḥkhitāпричитая, очень страдая; горько плача
प्रमापयति च आत्मानम्pramāpayati ca ātmānamи себя убивает; хочет погубить себя
आक्रोशति च पाण्डवान्ākrośati ca pāṇḍavānи проклинает Пандавов; бранит Пандавов
किम् नु दुःखतरम् कृष्णkim nu duḥkhataram kṛṣṇaчто же более горькое, Кришна; какое горе тяжелее
परम् मम भविष्यतिparam mama bhaviṣyatiещё для меня будет; может быть для меня
यत् सुता विधवा बालाyat sutā vidhavā bālāчто дочь юная вдова; моя дочь овдовела
स्नुषाः च निहत ईश्वराःsnuṣāḥ ca nihata īśvarāḥи невестки с убитыми владыками; и снохи без мужей
अहो धिक् दुःशलाम् पश्यaho dhik duḥśalām paśyaувы, посмотри на Духшалу; ах, взгляни на неё
वीत शोक भयाम् इवvīta śoka bhayām ivaсловно лишённую скорби и страха; будто безумную
शिरः भर्तुः अनासाद्यśiraḥ bhartuḥ anāsādyaне найдя головы мужа; не отыскав головы
धावमानाम् इतः ततःdhāvamānām itaḥ tataḥбегущую туда-сюда; мечущуюся повсюду
वारयाम् आस यः सर्वान्vārayām āsa yaḥ sarvānкто удержал всех; кто остановил
पाण्डवान् पुत्र गृद्धिनःpāṇḍavān putra gṛddhinaḥПандавов, жаждавших сына; жаждавших мести за сына
सः हत्वा विपुलाः सेनाःsaḥ hatvā vipulāḥ senāḥон, убив огромные войска; истребив армии
स्वयम् मृत्यु वशम् गतःsvayam mṛtyu vaśam gataḥсам попал под власть смерти; сам погиб
तम् मत्तम् इव मातङ्गम्tam mattam iva mātaṅgamего, как пьяного слона; подобного опьянённому слону
वीरम् परम दुर्जयम्vīram parama durjayamгероя крайне трудно победимого; неодолимого
परिवार्य रुदन्ति एताःparivārya rudanti etāḥокружив, плачут эти; вокруг него рыдают
स्त्रियः चन्द्र उपम आननाःstriyaḥ candra upama ānanāḥженщины с лицами как луна; луноликие жёны
Литературный перевод

«Вот моя юная дочь, очень страдая и причитая, хочет погубить себя и проклинает Пандавов. Что может быть для меня ещё горше, Кришна, когда моя дочь стала юной вдовой, а мои невестки лишились мужей? Увы, посмотри на Духшалу: словно лишённая скорби и страха, она бегает туда и сюда, не находя головы мужа. Тот, кто удержал всех Пандавов, жаждавших мести за сына, сам, истребив огромные войска, попал под власть смерти. Вокруг этого героя, труднопобедимого и подобного пьяного слона, плачут луноликие женщины».

Версия

c922cad32985 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:16:22 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами