Махабхарата
Гандхари оплакивает Бхуришраваса и Шакуни11.24.11-20
9946 / 15823
Махабхарата · 11.24.11-20
Деванагари

अमूस् तु भूरिश्रवसो भार्याः सात्यकिना हतम् ॥
परिवार्यानुशोचन्ति भर्तारम् असितेक्षणाः ॥
एता विलप्य बहुलं भर्तृशोकेन कर्शिताः ॥
पतन्त्य् अभिमुखा भूमौ कृपणं बत केशव ॥
बीभत्सुर् अतिबीभत्सं कर्मेदम् अकरोत् कथम् ॥
प्रमत्तस्य यद् अच्छैत्सीद् बाहुं शूरस्य यज्वनः ॥
ततः पापतरं कर्म कृतवान् अपि सात्यकिः ॥
यस्मात् प्रायोपविष्टस्य प्राहार्षीत् संशितात्मनः ॥
एको द्वाभ्यां हतः शेषे त्वम् अधर्मेण धार्मिकः ॥
इति यूपध्वजस्यैताः स्त्रियः क्रोशन्ति माधव ॥
भार्या यूपध्वजस्यैषा करसंमितमध्यमा ॥
कृत्वोत्सङ्गे भुजं भर्तुः कृपणं पर्यदेवयत् ॥
अयं स रशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्दनः ॥
नाभ्यूरुजघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः ॥
वासुदेवस्य सांनिध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ॥
युध्यतः समरे ऽन्येन प्रमत्तस्य निपातितः ॥
किं नु वक्ष्यसि संसत्सु कथासु च जनार्दन ॥
अर्जुनस्य महत् कर्म स्वयं वा स किरीटवान् ॥
इत्य् एवं गर्हयित्वैषा तूष्णीम् आस्ते वराङ्गना ॥
ताम् एताम् अनुशोचन्ति सपत्न्यः स्वाम् इव स्नुषाम् ॥

Транслитерация (IAST)

amūs tu bhūriśravaso bhāryāḥ sātyakinā hatam ||
parivāryānuśocanti bhartāram asitekṣaṇāḥ ||
etā vilapya bahulaṃ bhartṛśokena karśitāḥ ||
patanty abhimukhā bhūmau kṛpaṇaṃ bata keśava ||
bībhatsur atibībhatsaṃ karmedam akarot katham ||
pramattasya yad acchaitsīd bāhuṃ śūrasya yajvanaḥ ||
tataḥ pāpataraṃ karma kṛtavān api sātyakiḥ ||
yasmāt prāyopaviṣṭasya prāhārṣīt saṃśitātmanaḥ ||
eko dvābhyāṃ hataḥ śeṣe tvam adharmeṇa dhārmikaḥ ||
iti yūpadhvajasyaitāḥ striyaḥ krośanti mādhava ||
bhāryā yūpadhvajasyaiṣā karasaṃmitamadhyamā ||
kṛtvotsaṅge bhujaṃ bhartuḥ kṛpaṇaṃ paryadevayat ||
ayaṃ sa raśanotkarṣī pīnastanavimardanaḥ ||
nābhyūrujaghanasparśī nīvīvisraṃsanaḥ karaḥ ||
vāsudevasya sāṃnidhye pārthenākliṣṭakarmaṇā ||
yudhyataḥ samare 'nyena pramattasya nipātitaḥ ||
kiṃ nu vakṣyasi saṃsatsu kathāsu ca janārdana ||
arjunasya mahat karma svayaṃ vā sa kirīṭavān ||
ity evaṃ garhayitvaiṣā tūṣṇīm āste varāṅganā ||
tām etām anuśocanti sapatnyaḥ svām iva snuṣām ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अमूः तु भूरिश्रवसःamūḥ tu bhūriśravasaḥте же Бхуришраваса; вон его
भार्याः सात्यकिना हतम्bhāryāḥ sātyakinā hatamжёны, Сатьяки убитого; супруги павшего от Сатьяки
परिवार्य अनुशोचन्तिparivārya anuśocantiокружив, оплакивают; стоят вокруг и скорбят
भर्तारम् असित ईक्षणाःbhartāram asita īkṣaṇāḥмужа, черноглазые; супруга
एताः विलप्य बहुलम्etāḥ vilapya bahulamэти, долго причитав; много плакавшие
भर्तृ शोकेन कर्शिताःbhartṛ śokena karśitāḥскорбью о муже иссушённые; измученные горем
पतन्ति अभिमुखा भूमौpatanti abhimukhā bhūmauпадают лицом к земле; ниц падают
कृपणम् बत केशवkṛpaṇam bata keśavaжалко ведь, Кешава; как жалко
बीभत्सुः अतिबीभत्सम् कर्मbībhatsuḥ atibībhatsam karmaБибхатсу очень отвратительное дело; Арджуна ужасный поступок
इदम् अकरोत् कथम्idam akarot kathamэто как совершил; как мог сделать
प्रमत्तस्य यत् अच्छैत्सीत्pramattasya yat acchaitsītкогда беспечного отсёк; когда отрубил
बाहुम् शूरस्य यज्वनःbāhum śūrasya yajvanaḥруку героя-жертвователя; руку воина
ततः पापतरम् कर्मtataḥ pāpataram karmaзатем ещё более грешное дело; ещё хуже поступок
कृतवान् अपि सात्यकिःkṛtavān api sātyakiḥсовершил также Сатьяки; сделал Ююдхана
यस्मात् प्राय उपविष्टस्यyasmāt prāya upaviṣṭasyaпоскольку севшего на смерть; сидевшего в обете смерти
प्राहार्षीत् संशित आत्मनःprāhārṣīt saṃśita ātmanaḥударил сосредоточенного; поразил обузданного
एकः द्वाभ्याम् हतः शेषेekaḥ dvābhyām hataḥ śeṣeодин двумя убитый лежишь; ты пал от двоих
त्वम् अधर्मेण धार्मिकःtvam adharmeṇa dhārmikaḥты неправедно, праведный; праведник адхармой
इति यूप ध्वजस्य एताःiti yūpa dhvajasya etāḥтак Юпадхваджи эти; так Бхуришраваса
स्त्रियः क्रोशन्ति माधवstriyaḥ krośanti mādhavaженщины кричат, Мадхава; жёны вопят
भार्या यूप ध्वजस्य एषाbhāryā yūpa dhvajasya eṣāэта жена Юпадхваджи; супруга Бхуришраваса
कर संमित मध्यमाkara saṃmita madhyamāс талией в ладонь; тонкостаная
कृत्वा उत्सङ्गे भुजम् भर्तुःkṛtvā utsaṅge bhujam bhartuḥположив на колени руку мужа; взяв руку супруга
कृपणम् पर्यदेवयत्kṛpaṇam paryadevayatжалобно оплакивала; горько причитала
अयम् स रशन उत्कर्षीayam sa raśana utkarṣīэто тот пояс стягивающий; та рука, что снимала пояс
पीन स्तन विमर्दनःpīna stana vimardanaḥполные груди сжимавший; касавшийся груди
नाभि ऊरु जघन स्पर्शीnābhi ūru jaghana sparśīкасающийся пупка, бёдер, чресл; касавшийся тела
नीवी विस्रंसनः करःnīvī visraṃsanaḥ karaḥузел одежды развязывавшая рука; рука, снимавшая одежду
वासुदेवस्य सांनिध्येvāsudevasya sāṃnidhyeв присутствии Васудевы; при Кришне
पार्थेन अक्लिष्ट कर्मणाpārthena akliṣṭa karmaṇāПартхой безупречных деяний; Арджуной
युध्यतः समरे अन्येनyudhyataḥ samare anyenaсражавшегося в бою с другим; пока бился с другим
प्रमत्तस्य निपातितःpramattasya nipātitaḥбеспечного повержена; была отсечена
किम् नु वक्ष्यसि संसत्सुkim nu vakṣyasi saṃsatsuчто же скажешь в собраниях; как расскажешь
कथासु च जनार्दनkathāsu ca janārdanaи в рассказах, Джанардана; в беседах
अर्जुनस्य महत् कर्मarjunasya mahat karmaвеликое дело Арджуны; подвиг Арджуны
स्वयम् वा स किरीटवान्svayam vā sa kirīṭavānили сам тот Киритин; сам Арджуна
इति एवम् गर्हयित्वा एषाiti evam garhayitvā eṣāтак обвинив, эта; сказав упрёк
तूष्णीम् आस्ते वराङ्गनाtūṣṇīm āste varāṅganāмолча сидит прекрасная женщина; замолкла красавица
ताम् एताम् अनुशोचन्तिtām etām anuśocantiеё эту оплакивают; её жалеют
सपत्न्यः स्वाम् इव स्नुषाम्sapatnyaḥ svām iva snuṣāmсоперницы как свою невестку; другие жёны
Литературный перевод

«А черноглазые жёны Бхуришраваса, убитого Сатьяки, окружают своего мужа и оплакивают его. Долго причитав, иссушённые скорбью о муже, они жалко падают лицом на землю, о Кешава. “Как Бибхатсу мог совершить это отвратительное дело: отсечь руку беспечного героя-жертвователя? Но Сатьяки совершил ещё более грешный поступок, когда ударил того, кто сел в обете смерти и сосредоточил себя. Ты, праведный, лежишь убитый неправедно, один — двумя”, — так кричат женщины Юпадхваджи, о Мадхава. Вот его тонкостаная жена, положив на колени руку мужа, жалобно причитает: “Это та рука, которая стягивала мой пояс, сжимала полные груди, касалась пупка, бёдер и чресл, развязывала узел одежды. В присутствии Васудевы Партха безупречных деяний отсёк её у того, кто сражался в бою с другим и был беспечен. Что же ты скажешь в собраниях и рассказах, о Джанардана, о великом деле Арджуны? И что скажет сам Киритин?” Так обвинив, эта прекрасная женщина молча сидит, а другие жёны оплакивают её, словно свою невестку».

Версия

c00130b16080 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:21:59 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами