Махабхарата
Кунти раскрывает тайну Карны11.27.12-20
9962 / 15823
Махабхарата · 11.27.12-20
Деванагари

श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वे मातुर् वचनम् अप्रियम् ॥
कर्णम् एवानुशोचन्त भूयश् चार्ततराभवन् ॥
ततः स पुरुषव्याघ्रः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
उवाच मातरं वीरो निःश्वसन्न् इव पन्नगः ॥
यस्येषुपातम् आसाद्य नान्यस् तिष्ठेद् धनंजयात् ॥
कथं पुत्रो भवत्यां स देवगर्भः पुराभवत् ॥
यस्य बाहुप्रतापेन तापिताः सर्वतो वयम् ॥
तम् अग्निम् इव वस्त्रेण कथं छादितवत्य् असि ॥
यस्य बाहुबलं घोरं धार्तराष्ट्रैर् उपासितम् ॥
नान्यः कुन्तीसुतात् कर्णाद् अगृह्णाद् रथिनां रथी ॥
स नः प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥
असूत तं भवत्य् अग्रे कथम् अद्भुतविक्रमम् ॥
अहो भवत्या मन्त्रस्य पिधानेन वयं हताः ॥
निधनेन हि कर्णस्य पीडिताः स्म सबान्धवाः ॥
अभिमन्योर् विनाशेन द्रौपदेयवधेन च ॥
पाञ्चालानां च नाशेन कुरूणां पतनेन च ॥
ततः शतगुणं दुःखम् इदं माम् अस्पृशद् भृशम् ॥
कर्णम् एवानुशोचन् हि दह्याम्य् अग्नाव् इवाहितः ॥
न हि स्म किं चिद् अप्राप्यं भवेद् अपि दिवि स्थितम् ॥
न च स्म वैशसं घोरं कौरवान्तकरं भवेत् ॥

Транслитерация (IAST)

śrutvā tu pāṇḍavāḥ sarve mātur vacanam apriyam ||
karṇam evānuśocanta bhūyaś cārtatarābhavan ||
tataḥ sa puruṣavyāghraḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
uvāca mātaraṃ vīro niḥśvasann iva pannagaḥ ||
yasyeṣupātam āsādya nānyas tiṣṭhed dhanaṃjayāt ||
kathaṃ putro bhavatyāṃ sa devagarbhaḥ purābhavat ||
yasya bāhupratāpena tāpitāḥ sarvato vayam ||
tam agnim iva vastreṇa kathaṃ chāditavaty asi ||
yasya bāhubalaṃ ghoraṃ dhārtarāṣṭrair upāsitam ||
nānyaḥ kuntīsutāt karṇād agṛhṇād rathināṃ rathī ||
sa naḥ prathamajo bhrātā sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ ||
asūta taṃ bhavaty agre katham adbhutavikramam ||
aho bhavatyā mantrasya pidhānena vayaṃ hatāḥ ||
nidhanena hi karṇasya pīḍitāḥ sma sabāndhavāḥ ||
abhimanyor vināśena draupadeyavadhena ca ||
pāñcālānāṃ ca nāśena kurūṇāṃ patanena ca ||
tataḥ śataguṇaṃ duḥkham idaṃ mām aspṛśad bhṛśam ||
karṇam evānuśocan hi dahyāmy agnāv ivāhitaḥ ||
na hi sma kiṃ cid aprāpyaṃ bhaved api divi sthitam ||
na ca sma vaiśasaṃ ghoraṃ kauravāntakaraṃ bhavet ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वेśrutvā tu pāṇḍavāḥ sarveуслышав же, все Пандавы; когда услышали
मातुः वचनम् अप्रियम्mātuḥ vacanam apriyamнеприятное слово матери; горькую речь матери
कर्णम् एव अनुशोचन्तkarṇam eva anuśocantaименно Карну оплакивали; скорбели о Карне
भूयः च आर्ततराः अभवन्bhūyaḥ ca ārtatarāḥ abhavanи ещё более страдающими стали; стали несчастнее
ततः सः पुरुष व्याघ्रःtataḥ saḥ puruṣa vyāghraḥзатем тот тигр среди людей; после этого герой
कुन्ती पुत्रः युधिष्ठिरःkuntī putraḥ yudhiṣṭhiraḥсын Кунти Юдхиштхира; Юдхиштхира
उवाच मातरम् वीरःuvāca mātaram vīraḥсказал матери герой; обратился к матери
निःश्वसन् इव पन्नगःniḥśvasan iva pannagaḥвздыхая как змей; шипя от боли
यस्य इषु पातम् आसाद्यyasya iṣu pātam āsādyaчей падение стрел встретив; чьи стрелы получив
न अन्यः तिष्ठेत् धनंजयात्na anyaḥ tiṣṭhet dhanaṃjayātникто кроме Дхананджаи не устоял бы; только Арджуна
कथम् पुत्रः भवत्याम् सःkatham putraḥ bhavatyām saḥкак сыном твоим он; как он был твоим сыном
देव गर्भः पुरा अभवत्deva garbhaḥ purā abhavatбожественно зачатый прежде был; рождённый от бога
यस्य बाहु प्रतापेनyasya bāhu pratāpenaчьей силой рук; мощью чьих рук
तापिताः सर्वतः वयम्tāpitāḥ sarvataḥ vayamмы мучились со всех сторон; были опалены
तम् अग्निम् इव वस्त्रेणtam agnim iva vastreṇaтот огонь словно тканью; как огонь одеждой
कथम् छादितवती असिkatham chāditavatī asiкак ты покрыла; как скрыла
यस्य बाहु बलम् घोरम्yasya bāhu balam ghoramчью страшную силу рук; могучие руки
धार्तराष्ट्रैः उपासितम्dhārtarāṣṭraiḥ upāsitamсыновья Дхритараштры почитали; на неё опирались
न अन्यः कुन्ती सुतात् कर्णात्na anyaḥ kuntī sutāt karṇātникто кроме сына Кунти Карны; никто кроме Карны
अगृह्णात् रथिनाम् रथीagṛhṇāt rathinām rathīне принимал колесничий среди колесничих; не выдерживал боя
सः नः प्रथमजः भ्राताsaḥ naḥ prathamajaḥ bhrātāон наш перворождённый брат; старший брат
सर्व शस्त्र भृताम् वरःsarva śastra bhṛtām varaḥлучший из всех носящих оружие; лучший воин
असूत तम् भवती अग्रेasūta tam bhavatī agreродила его ты прежде; ты родила первым
कथम् अद्भुत विक्रमम्katham adbhuta vikramamкак, чудесно доблестного; такого героя
अहो भवत्या मन्त्रस्यaho bhavatyā mantrasyaувы, из-за твоей тайны; твоего скрытого слова
पिधानेन वयम् हताःpidhānena vayam hatāḥсокрытием мы убиты; мы погублены
निधनेन हि कर्णस्यnidhanena hi karṇasyaведь смертью Карны; гибелью Карны
पीडिताः स्म स बान्धवाःpīḍitāḥ sma sa bāndhavāḥмы мучимы с родичами; поражены все близкие
अभिमन्योः विनाशेनabhimanyoḥ vināśenaгибелью Абхиманью; утратой Абхиманью
द्रौपदेय वधेन चdraupadeya vadhena caи убийством сыновей Драупади; смертью упапандавов
पाञ्चालानाम् च नाशेनpāñcālānām ca nāśenaи гибелью Панчалов; падением союзников
कुरूणाम् पतनेन चkurūṇām patanena caи падением Куру; разрушением рода
ततः शत गुणम् दुःखम्tataḥ śata guṇam duḥkhamпосле того стократное горе; во сто раз большее
इदम् माम् अस्पृशत् भृशम्idam mām aspṛśat bhṛśamэто меня коснулось сильно; обрушилось на меня
कर्णम् एव अनुशोचन् हिkarṇam eva anuśocan hiведь Карну именно оплакивая; скорбя о Карне
दह्यामि अग्नौ इव आहितःdahyāmi agnau iva āhitaḥгорю как положенный в огонь; словно в пламени
न हि स्म किम् चित्na hi sma kim citведь ничто; ничего
अप्राप्यम्aprāpyamнедостижимым; недоступным
भवेत् अपि दिवि स्थितम्bhavet api divi sthitamдаже находящееся на небе; хоть бы на небе
न च स्म वैशसम् घोरम्na ca sma vaiśasam ghoramи не было бы страшной бойни; не случилось бы резни
कौरव अन्तकरम् भवेत्kaurava antakaram bhavetгубящей Кауравов; конца Куру
Литературный перевод

Услышав горькие слова матери, все Пандавы стали оплакивать именно Карну и сделались ещё несчастнее. Тогда Юдхиштхира, сын Кунти, тигр среди людей, герой, вздыхая словно змей, сказал матери: «Как он, чьи стрелы никто, кроме Дхананджаи, не мог выдержать, прежде был твоим сыном, рождённым от бога? Как ты могла скрыть, словно огонь тканью, того, чьей силой рук мы мучились со всех сторон и на чью страшную мощь опирались сыновья Дхритараштры? Никто из колесничих, кроме Карны, сына Кунти, не мог выдержать другого колесничего. Он был нашим перворождённым братом, лучшим из всех носящих оружие. Как же ты родила прежде такого чудесно доблестного героя? Увы, сокрытием твоей тайны мы погублены. Смертью Карны мы вместе со всеми родичами поражены. После гибели Абхиманью, убийства сыновей Драупади, уничтожения Панчалов и падения Куру это горе коснулось меня во сто раз сильнее. Оплакивая именно Карну, я горю, словно положенный в огонь. Ведь для нас не было бы ничего недостижимого, даже находящегося на небе, и не случилась бы эта страшная резня, погубившая Кауравов».

Версия

2abb65cc452d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:31:17 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами