Махабхарата
Юдхиштхира скорбит о Карне12.1.1-9
9964 / 15823
Махабхарата · 12.1.1-9
Деванагари

वैशंपायन उवाच
कृतोदकास् ते सुहृदां सर्वेषां पाण्डुनन्दनाः ॥
विदुरो धृतराष्ट्रश् च सर्वाश् च भरतस्त्रियः ॥
तत्र ते सुमहात्मानो न्यवसन् कुरुनन्दनाः ॥
शौचं निवर्तयिष्यन्तो मासम् एकं बहिः पुरात् ॥
कृतोदकं तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥
अभिजग्मुर् महात्मानः सिद्धा ब्रह्मर्षिसत्तमाः ॥
द्वैपायनो नारदश् च देवलश् च महान् ऋषिः ॥
देवस्थानश् च कण्वश् च तेषां शिष्याश् च सत्तमाः ॥
अन्ये च वेदविद्वांसः कृतप्रज्ञा द्विजातयः ॥
गृहस्थाः स्नातकाः सर्वे ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥
अभिगम्य महात्मानः पूजिताश् च यथाविधि ॥
आसनेषु महार्हेषु विविशुस् ते महर्षयः ॥
प्रतिगृह्य ततः पूजां तत्कालसदृशीं तदा ॥
पर्युपासन् यथान्यायं परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥
पुण्ये भागीरथीतीरे शोकव्याकुलचेतसम् ॥
आश्वासयन्तो राजानं विप्राः शतसहस्रशः ॥
नारदस् त्व् अब्रवीत् काले धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥
विचार्य मुनिभिः सार्धं तत्कालसदृशं वचः ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
kṛtodakās te suhṛdāṃ sarveṣāṃ pāṇḍunandanāḥ ||
viduro dhṛtarāṣṭraś ca sarvāś ca bharatastriyaḥ ||
tatra te sumahātmāno nyavasan kurunandanāḥ ||
śaucaṃ nivartayiṣyanto māsam ekaṃ bahiḥ purāt ||
kṛtodakaṃ tu rājānaṃ dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram ||
abhijagmur mahātmānaḥ siddhā brahmarṣisattamāḥ ||
dvaipāyano nāradaś ca devalaś ca mahān ṛṣiḥ ||
devasthānaś ca kaṇvaś ca teṣāṃ śiṣyāś ca sattamāḥ ||
anye ca vedavidvāṃsaḥ kṛtaprajñā dvijātayaḥ ||
gṛhasthāḥ snātakāḥ sarve dadṛśuḥ kurusattamam ||
abhigamya mahātmānaḥ pūjitāś ca yathāvidhi ||
āsaneṣu mahārheṣu viviśus te maharṣayaḥ ||
pratigṛhya tataḥ pūjāṃ tatkālasadṛśīṃ tadā ||
paryupāsan yathānyāyaṃ parivārya yudhiṣṭhiram ||
puṇye bhāgīrathītīre śokavyākulacetasam ||
āśvāsayanto rājānaṃ viprāḥ śatasahasraśaḥ ||
nāradas tv abravīt kāle dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram ||
vicārya munibhiḥ sārdhaṃ tatkālasadṛśaṃ vacaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
कृत उदकाः तेkṛta udakāḥ teсовершившие воду они; закончив водные обряды
सुहृदाम् सर्वेषाम्suhṛdām sarveṣāmдля всех друзей; для всех близких
पाण्डु नन्दनाःpāṇḍu nandanāḥсыновья Панду; Пандавы
विदुरः धृतराष्ट्रः चviduraḥ dhṛtarāṣṭraḥ caВидура и Дхритараштра; оба старших
सर्वाः च भरत स्त्रियःsarvāḥ ca bharata striyaḥи все женщины Бхаратов; жёны рода Бхараты
तत्र ते सुमहात्मानःtatra te sumahātmānaḥтам эти великие души; там они
न्यवसन् कुरु नन्दनाःnyavasan kuru nandanāḥжили, потомки Куру; остановились
शौचम् निवर्तयिष्यन्तःśaucam nivartayiṣyantaḥочищение завершая; исполняя срок очищения
मासम् एकम् बहिः पुरात्māsam ekam bahiḥ purātодин месяц вне города; за пределами столицы
कृत उदकम् तु राजानम्kṛta udakam tu rājānamсовершившего воду царя; после водных обрядов
धर्मात्मानम् युधिष्ठिरम्dharmātmānam yudhiṣṭhiramправеднодушного Юдхиштхиру; царя дхармы
अभिजग्मुः महात्मानःabhijagmuḥ mahātmānaḥпришли великие души; приблизились
सिद्धाः ब्रह्मर्षि सत्तमाःsiddhāḥ brahmarṣi sattamāḥсиддхи и лучшие брахмариши; совершенные мудрецы
द्वैपायनः नारदः चdvaipāyanaḥ nāradaḥ caДвайпаяна и Нарада; Вьяса и Нарада
देवलः च महान् ऋषिःdevalaḥ ca mahān ṛṣiḥи Девала великий риши; мудрец Девала
देवस्थानः च कण्वः चdevasthānaḥ ca kaṇvaḥ caи Девастхана, и Канва; мудрецы
तेषाम् शिष्याः च सत्तमाःteṣām śiṣyāḥ ca sattamāḥи их лучшие ученики; достойные ученики
अन्ये च वेद विद्वांसःanye ca veda vidvāṃsaḥи другие знатоки Вед; ведийские мудрецы
कृत प्रज्ञाः द्विजातयःkṛta prajñāḥ dvijātayaḥсовершенные разумом дваждырождённые; мудрые брахманы
गृहस्थाः स्नातकाः सर्वेgṛhasthāḥ snātakāḥ sarveдомохозяева и снатаки все; все завершившие обучение
ददृशुः कुरु सत्तमम्dadṛśuḥ kuru sattamamувидели лучшего Куру; пришли к Юдхиштхире
अभिगम्य महात्मानःabhigamya mahātmānaḥподойдя, великие души; приблизившись
पूजिताः च यथा विधिpūjitāḥ ca yathā vidhiи почтённые по правилу; приняв почести
आसनेषु महार्हेषुāsaneṣu mahārheṣuна очень ценных сиденьях; на почётных местах
विविशुः ते महर्षयःviviśuḥ te maharṣayaḥуселись те махариши; сели мудрецы
प्रतिगृह्य ततः पूजाम्pratigṛhya tataḥ pūjāmзатем приняв почести; получив поклонение
तत् काल सदृशीम् तदाtat kāla sadṛśīm tadāсоответствующие тому времени; уместные в тот час
पर्युपासन् यथा न्यायम्paryupāsan yathā nyāyamсидели вокруг по правилу; расположились должным образом
परिवार्य युधिष्ठिरम्parivārya yudhiṣṭhiramокружив Юдхиштхиру; вокруг царя
पुण्ये भागीरथी तीरेpuṇye bhāgīrathī tīreна святом берегу Бхагиратхи; на берегу Ганги
शोक व्याकुल चेतसम्śoka vyākula cetasamс умом, смущённым скорбью; потрясённого горем
आश्वासयन्तः राजानम्āśvāsayantaḥ rājānamутешая царя; ободряя Юдхиштхиру
विप्राः शत सहस्रशःviprāḥ śata sahasraśaḥбрахманы сотнями тысяч; множество брахманов
नारदः तु अब्रवीत् कालेnāradaḥ tu abravīt kāleНарада же сказал вовремя; в должный час
धर्मात्मानम् युधिष्ठिरम्dharmātmānam yudhiṣṭhiramправеднодушному Юдхиштхире; царю дхармы
विचार्य मुनिभिः सार्धम्vicārya munibhiḥ sārdhamобдумав вместе с муни; посоветовавшись с мудрецами
तत् काल सदृशम् वचःtat kāla sadṛśam vacaḥслово, соответствующее часу; уместную речь
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Сыновья Панду, Видура, Дхритараштра и все женщины Бхаратов совершили водные обряды для всех близких. Затем эти великие души, потомки Куру, желая завершить очищение, один месяц жили вне города. К праведнодушному царю Юдхиштхире, совершившему водные обряды, пришли великие души: сиддхи и лучшие брахмариши — Двайпаяна, Нарада, великий риши Девала, Девастхана, Канва, их лучшие ученики, другие знатоки Вед, совершенные разумом дваждырождённые, домохозяева и снатаки. Все они пришли увидеть лучшего из Куру. Приблизившись, великие риши были почтены по правилу и уселись на драгоценных сиденьях. Приняв почести, уместные для того времени, они должным образом расположились вокруг Юдхиштхиры. На святом берегу Бхагиратхи сотни тысяч брахманов утешали царя, чей ум был смущён скорбью. Тогда Нарада, обдумав вместе с муни, в должный час сказал праведнодушному Юдхиштхире уместные слова».

Версия

267a19320da1 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:44:38 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами