क्लीबस्य हि कुतो राज्यं दीर्घसूत्रस्य वा पुनः ॥
किमर्थं च महीपालान् अवधीः क्रोधमूर्छितः ॥
यो ह्य् आजिजीविषेद् भैक्ष्यं कर्मणा नैव केन चित् ॥
समारम्भान् बुभूषेत हतस्वस्तिर् अकिंचनः ॥
सर्वलोकेषु विख्यातो न पुत्रपशुसंहितः ॥
कापालीं नृप पापिष्ठां वृत्तिम् आस्थाय जीवतः ॥
संत्यज्य राज्यम् ऋद्धं ते लोको ऽयं किं वदिष्यति ॥
सर्वारम्भान् समुत्सृज्य हतस्वस्तिर् अकिंचनः ॥
कस्माद् आशंससे भैक्ष्यं चर्तुं प्राकृतवत् प्रभो ॥
अस्मिन् राजकुले जातो जित्वा कृत्स्नां वसुंधराम् ॥
धर्मार्थाव् अखिलौ हित्वा वनं मौढ्यात् प्रतिष्ठसे ॥
यदीमानि हवींषीह विमथिष्यन्त्य् असाधवः ॥
भवता विप्रहीणानि प्राप्तं त्वाम् एव किल्बिषम् ॥
klībasya hi kuto rājyaṃ dīrghasūtrasya vā punaḥ ||
kimarthaṃ ca mahīpālān avadhīḥ krodhamūrchitaḥ ||
yo hy ājijīviṣed bhaikṣyaṃ karmaṇā naiva kena cit ||
samārambhān bubhūṣeta hatasvastir akiṃcanaḥ ||
sarvalokeṣu vikhyāto na putrapaśusaṃhitaḥ ||
kāpālīṃ nṛpa pāpiṣṭhāṃ vṛttim āsthāya jīvataḥ ||
saṃtyajya rājyam ṛddhaṃ te loko 'yaṃ kiṃ vadiṣyati ||
sarvārambhān samutsṛjya hatasvastir akiṃcanaḥ ||
kasmād āśaṃsase bhaikṣyaṃ cartuṃ prākṛtavat prabho ||
asmin rājakule jāto jitvā kṛtsnāṃ vasuṃdharām ||
dharmārthāv akhilau hitvā vanaṃ mauḍhyāt pratiṣṭhase ||
yadīmāni havīṃṣīha vimathiṣyanty asādhavaḥ ||
bhavatā viprahīṇāni prāptaṃ tvām eva kilbiṣam ||
Откуда царство у бессильного или у того, кто всё откладывает? И ради чего ты, помрачённый гневом, убил владык земли? Кто захотел бы жить милостыней, вовсе не совершая никакого дела, избегая начинаний, лишённый благ и ничего не имеющий, хотя он известен во всех мирах, но не окружён сыновьями и скотом? О царь, если ты оставишь своё процветающее царство и примешь грешнейший образ жизни с чашей из черепа, что скажет этот мир? Почему, оставив все начинания, лишённый благ и имущества, ты, владыка, надеешься ходить за милостыней, словно простой человек? Родившись в царском роду и победив всю землю, ты по глупости уходишь в лес, полностью оставив дхарму и артху. Если недостойные здесь разграбят жертвенные дары, оставленные без твоей защиты, грех падёт именно на тебя».
731d6e68799d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:05:28 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Арджуна напоминает: власть не только право, но и ответственность за порядок и жертвенную жизнь. Если царь бросает своё место, хаос, который придёт после этого, не перестаёт быть связанным с ним.