Махабхарата
Скорбь Юдхиштхиры и наставление Вьясы12.27.14-20
10080 / 15823
Махабхарата · 12.27.14-20
Деванагари

आचार्यश् च महेष्वासः सर्वपार्थिवपूजितः ॥
अभिगम्य रणे मिथ्या पापेनोक्तः सुतं प्रति ॥
तन् मे दहति गात्राणि यन् मां गुरुर् अभाषत ॥
सत्यवाक्यो हि राजंस् त्वं यदि जीवति मे सुतः ॥
सत्यं मा मर्शयन् विप्रो मयि तत् परिपृष्टवान् ॥
कुञ्जरं चान्तरं कृत्वा मिथ्योपचरितं मया ॥
सुभृशं राज्यलुब्धेन पापेन गुरुघातिना ॥
सत्यकञ्चुकम् आस्थाय मयोक्तो गुरुर् आहवे ॥
अश्वत्थामा हत इति कुञ्जरे विनिपातिते ॥
कान् नु लोकान् गमिष्यामि कृत्वा तत् कर्म दारुणम् ॥
अघातयं च यत् कर्णं समरेष्व् अपलायिनम् ॥
ज्येष्ठं भ्रातरम् अत्य् उग्रं को मत्तः पापकृत्तमः ॥
अभिमन्युं च यद् बालं जातं सिंहम् इवाद्रिषु ॥
प्रावेशयम् अहं लुब्धो वाहिनीं द्रोणपालिताम् ॥
तदाप्रभृति बीभत्सुं न शक्नोमि निरीक्षितुम् ॥
कृष्णं च पुण्डरीकाक्षं किल्बिषी भ्रूणहा यथा ॥

Транслитерация (IAST)

ācāryaś ca maheṣvāsaḥ sarvapārthivapūjitaḥ ||
abhigamya raṇe mithyā pāpenoktaḥ sutaṃ prati ||
tan me dahati gātrāṇi yan māṃ gurur abhāṣata ||
satyavākyo hi rājaṃs tvaṃ yadi jīvati me sutaḥ ||
satyaṃ mā marśayan vipro mayi tat paripṛṣṭavān ||
kuñjaraṃ cāntaraṃ kṛtvā mithyopacaritaṃ mayā ||
subhṛśaṃ rājyalubdhena pāpena gurughātinā ||
satyakañcukam āsthāya mayokto gurur āhave ||
aśvatthāmā hata iti kuñjare vinipātite ||
kān nu lokān gamiṣyāmi kṛtvā tat karma dāruṇam ||
aghātayaṃ ca yat karṇaṃ samareṣv apalāyinam ||
jyeṣṭhaṃ bhrātaram aty ugraṃ ko mattaḥ pāpakṛttamaḥ ||
abhimanyuṃ ca yad bālaṃ jātaṃ siṃham ivādriṣu ||
prāveśayam ahaṃ lubdho vāhinīṃ droṇapālitām ||
tadāprabhṛti bībhatsuṃ na śaknomi nirīkṣitum ||
kṛṣṇaṃ ca puṇḍarīkākṣaṃ kilbiṣī bhrūṇahā yathā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आचार्यः च महा इष्वासःācāryaḥ ca mahā iṣvāsaḥи учитель, великий лучник; наставник, великий стрелок
सर्व पार्थिव पूजितःsarva pārthiva pūjitaḥвсеми царями почитаемый; уважаемый всеми правителями
अभिगम्य रणे मिथ्याabhigamya raṇe mithyāподойдя в битве ложно; обратившись в бою обманно
पापेन उक्तः सुतम् प्रतिpāpena uktaḥ sutam pratiгрешником был сказан о сыне; мной-злодеем сказано о сыне
तत् मे दहति गात्राणिtat me dahati gātrāṇiэто мне жжёт члены; это палит моё тело
यत् माम् गुरुः अभाषतyat mām guruḥ abhāṣataчто мне наставник сказал; когда учитель обратился
सत्य वाक्यः हि राजन् त्वम्satya vākyaḥ hi rājan tvamправдивый ведь ты, царь; ты говоришь истину
यदि जीवति मे सुतःyadi jīvati me sutaḥжив ли мой сын; если мой сын жив
सत्यम् मा मर्शयन् विप्रःsatyam mā marśayan vipraḥистину от меня желая узнать брахман; правду у меня выведывая
मयि तत् परिपृष्टवान्mayi tat paripṛṣṭavānу меня это спросил; меня об этом расспросил
कुञ्जरम् च अन्तरम् कृत्वाkuñjaram ca antaram kṛtvāи слона сделав промежуточным; подставив слона между
मिथ्या उपचरितम् मयाmithyā upacaritam mayāложно было устроено мной; мной обманно поступлено
सुभृशम् राज्य लुब्धेनsubhṛśam rājya lubdhenaкрайне жадным до царства; сильно алкавшим власти
पापेन गुरु घातिनाpāpena guru ghātināгрешным убийцей учителя; злодеем, погубившим наставника
सत्य कञ्चुकम् आस्थायsatya kañcukam āsthāyaоболочку истины надев; прикрывшись правдой
मया उक्तः गुरुः आहवेmayā uktaḥ guruḥ āhaveмной учителю сказано в бою; я сказал наставнику
अश्वत्थामा हतः इतिaśvatthāmā hataḥ itiАшваттхама убит, так; «Ашваттхама пал»
कुञ्जरे विनिपातितेkuñjare vinipātiteкогда слон был повержен; при убитом слоне
कान् नु लोकान् गमिष्यामिkān nu lokān gamiṣyāmiв какие же миры пойду; каких миров достигну
कृत्वा तत् कर्म दारुणम्kṛtvā tat karma dāruṇamсделав то ужасное деяние; совершив этот страшный поступок
अघातयम् च यत् कर्णम्aghātayam ca yat karṇamи то, что я велел убить Карну; что погубил Карну
समरेषु अपलायिनम्samareṣu apalāyinamв битвах не бегущего; никогда не отступавшего
ज्येष्ठम् भ्रातरम् अति उग्रम्jyeṣṭham bhrātaram ati ugramстаршего брата, крайне грозного; страшного старшего брата
कः मत्तः पाप कृत् तमःkaḥ mattaḥ pāpa kṛt tamaḥкто грешнее меня; кто больший злодей, чем я
अभिमन्युम् च यत् बालम्abhimanyum ca yat bālamи то, что мальчика Абхиманью; юного Абхиманью
जातम् सिंहम् इव अद्रिषुjātam siṃham iva adriṣuрождённого как лев среди гор; словно льва в горах
प्रावेशयम् अहम् लुब्धःprāveśayam aham lubdhaḥя ввёл, алчный; я жадный ввёл
वाहिनीम् द्रोण पालिताम्vāhinīm droṇa pālitāmв войско, охраняемое Дроной; в строй под защитой Дроны
तदा प्रभृति बीभत्सुम्tadā prabhṛti bībhatsumс того времени Бибхатсу; с тех пор Арджуну
न शक्नोमि निरीक्षितुम्na śaknomi nirīkṣitumне могу видеть; не в силах смотреть
कृष्णम् च पुण्डरीक अक्षम्kṛṣṇam ca puṇḍarīka akṣamи Кришну лотосоокого; и Пундарикакшу
किल्बिषी भ्रूण हा यथाkilbiṣī bhrūṇa hā yathāкак грешник, убивший зародыш; словно убийца младенца
Литературный перевод

«И учитель, великий лучник, почитаемый всеми царями, был в битве обманут мной, грешником, словами о его сыне. Это жжёт мои члены: наставник сказал мне: “Ты ведь правдив, о царь; жив ли мой сын?” Этот брахман, желая узнать от меня истину, спросил меня об этом. Но я, подставив между правдой и ложью слона, поступил обманно — я, жадный до царства, грешный убийца учителя. Прикрывшись оболочкой истины, я сказал наставнику в бою: “Ашваттхама убит”, когда был убит слон. В какие миры я пойду, совершив это ужасное деяние? И когда я погубил Карну, не бегущего в битвах, моего грозного старшего брата, кто может быть грешнее меня? И я, алчный, ввёл юного Абхиманью, рождённого словно лев среди гор, в войско, охраняемое Дроной. С того времени я не могу смотреть ни на Бибхатсу, ни на лотосоокого Кришну: я виновен, словно убийца зародыша».

Версия

0833ab409ea6 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:02:05 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами