वैशंपायन उवाच
प्रकृतीनां तु तद् वाक्यं देशकालोपसंहितम् ॥
श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाथोत्तरं प्रत्यभाषत ॥
धन्याः पाण्डुसुता लोके येषां ब्राह्मणपुंगवाः ॥
तथ्यान् वाप्य् अथ वातथ्यान् गुणान् आहुः समागताः ॥
अनुग्राह्या वयं नूनं भवताम् इति मे मतिः ॥
यत्रैवं गुणसंपन्नान् अस्मान् ब्रूथ विमत्सराः ॥
धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम् ॥
साशने ऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः ॥
एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत् ॥
अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यम् अतन्द्रिणा ॥
यदि चाहम् अनुग्राह्यो भवतां सुहृदां ततः ॥
धृतराष्ट्रे यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुम् अर्हथ ॥
एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सह ॥
अस्यैव पृथिवी कृत्स्ना पाण्डवाः सर्व एव च ॥
एतन् मनसि कर्तव्यं भवद्भिर् वचनं मम ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
prakṛtīnāṃ tu tad vākyaṃ deśakālopasaṃhitam ||
śrutvā yudhiṣṭhiro rājāthottaraṃ pratyabhāṣata ||
dhanyāḥ pāṇḍusutā loke yeṣāṃ brāhmaṇapuṃgavāḥ ||
tathyān vāpy atha vātathyān guṇān āhuḥ samāgatāḥ ||
anugrāhyā vayaṃ nūnaṃ bhavatām iti me matiḥ ||
yatraivaṃ guṇasaṃpannān asmān brūtha vimatsarāḥ ||
dhṛtarāṣṭro mahārājaḥ pitā no daivataṃ param ||
sāśane 'sya priye caiva stheyaṃ matpriyakāṅkṣibhiḥ ||
etadarthaṃ hi jīvāmi kṛtvā jñātivadhaṃ mahat ||
asya śuśrūṣaṇaṃ kāryaṃ mayā nityam atandriṇā ||
yadi cāham anugrāhyo bhavatāṃ suhṛdāṃ tataḥ ||
dhṛtarāṣṭre yathāpūrvaṃ vṛttiṃ vartitum arhatha ||
eṣa nātho hi jagato bhavatāṃ ca mayā saha ||
asyaiva pṛthivī kṛtsnā pāṇḍavāḥ sarva eva ca ||
etan manasi kartavyaṃ bhavadbhir vacanaṃ mama ||
Вайшампаяна сказал: услышав эту речь подданных, уместную по месту и времени, царь Юдхиштхира затем ответил: «Счастливы в мире сыновья Панду, если собравшиеся лучшие брахманы говорят об их качествах, истинных или даже неточных. Раз вы без зависти называете нас наделёнными достоинствами, я думаю, что мы, несомненно, достойны вашей милости. Великий царь Дхритараштра — наш отец и высшее божество; всякий, кто желает моего блага, должен стоять в его повелении и делать то, что ему приятно. Ради этого я и живу после великого убийства родичей: я должен всегда и неустанно служить ему. Если я достоин милости вас, моих друзей, то вы должны относиться к Дхритараштре как прежде. Он владыка мира, ваш и мой; ему принадлежит вся земля и все Пандавы. Это моё слово вы должны держать в уме».
9f01182a2e17 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:59:55 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Юдхиштхира начинает царствование не с утверждения собственной победы, а с почитания Дхритараштры. Так он лечит рану рода: власть Пандавов не должна становиться унижением старшего.