एवं विलपतस् तस्य द्विजस्यार्तस्य तत्र वै ॥
गृहीता शकुनघ्नेन भार्या शुश्राव भारतीम् ॥
न सा स्त्रीत्य् अभिभाषा स्याद् यस्या भर्ता न तुष्यति ॥
अग्निसाक्षिकम् अप्य् एतद् भर्ता हि शरणं स्त्रियः ॥
इति संचिन्त्य दुःखार्ता भर्तारं दुःखितं तदा ॥
कपोती लुब्धकेनाथ यत्ता वचनम् अब्रवीत् ॥
हन्त वक्ष्यामि ते श्रेयः श्रुत्वा च कुरु तत् तथा ॥
शरणागतसंत्राता भव कान्त विशेषतः ॥
एष शाकुनिकः शेते तव वासं समाश्रितः ॥
शीतार्तश् च क्षुधार्तश् च पूजाम् अस्मै प्रयोजय ॥
यो हि कश् चिद् द्विजं हन्याद् गां वा लोकस्य मातरम् ॥
शरणागतं च यो हन्यात् तुल्यं तेषां च पातकम् ॥
यास्माकं विहिता वृत्तिः कापोती जातिधर्मतः ॥
सा न्याय्यात्मवता नित्यं त्वद्विधेनाभिवर्तितुम् ॥
यस् तु धर्मं यथाशक्ति गृहस्थो ह्य् अनुवर्तते ॥
स प्रेत्य लभते लोकान् अक्षयान् इति शुश्रुम ॥
स त्वं संतानवान् अद्य पुत्रवान् अपि च द्विज ॥
तत् स्वदेहे दयां त्यक्त्वा धर्मार्थौ परिगृह्य वै ॥
पूजाम् अस्मै प्रयुङ्क्ष्व त्वं प्रीयेतास्य मनो यथा ॥
evaṃ vilapatas tasya dvijasyārtasya tatra vai ||
gṛhītā śakunaghnena bhāryā śuśrāva bhāratīm ||
na sā strīty abhibhāṣā syād yasyā bhartā na tuṣyati ||
agnisākṣikam apy etad bhartā hi śaraṇaṃ striyaḥ ||
iti saṃcintya duḥkhārtā bhartāraṃ duḥkhitaṃ tadā ||
kapotī lubdhakenātha yattā vacanam abravīt ||
hanta vakṣyāmi te śreyaḥ śrutvā ca kuru tat tathā ||
śaraṇāgatasaṃtrātā bhava kānta viśeṣataḥ ||
eṣa śākunikaḥ śete tava vāsaṃ samāśritaḥ ||
śītārtaś ca kṣudhārtaś ca pūjām asmai prayojaya ||
yo hi kaś cid dvijaṃ hanyād gāṃ vā lokasya mātaram ||
śaraṇāgataṃ ca yo hanyāt tulyaṃ teṣāṃ ca pātakam ||
yāsmākaṃ vihitā vṛttiḥ kāpotī jātidharmataḥ ||
sā nyāyyātmavatā nityaṃ tvadvidhenābhivartitum ||
yas tu dharmaṃ yathāśakti gṛhastho hy anuvartate ||
sa pretya labhate lokān akṣayān iti śuśruma ||
sa tvaṃ saṃtānavān adya putravān api ca dvija ||
tat svadehe dayāṃ tyaktvā dharmārthau parigṛhya vai ||
pūjām asmai prayuṅkṣva tvaṃ prīyetāsya mano yathā ||
«Так сетовал этот страдающий голубь, и его жена, схваченная птицеловом, услышала его речь. Она подумала: “Не должна называться женщиной та, чьим мужем муж недоволен; ведь это засвидетельствовано огнём: муж — прибежище женщины”. Тогда голубка, измученная горем, но сдержанная, обратилась к страдающему мужу: “Итак, любимый, я скажу тебе благо; услышав, поступи так. Прежде всего стань защитником пришедшего к убежищу. Этот птицелов лежит, укрывшись в твоём жилище; он мучим холодом и голодом, окажи ему почитание. Кто убивает брахмана, корову, мать мира, или пришедшего к убежищу, их грех равен. Наша голубиная жизнь предписана нам по родовой дхарме, и человеку, владеющему собой, подобному тебе, справедливо следовать ей всегда. Мы слышали, что домохозяин, который по мере сил следует дхарме, после смерти получает нетленные миры. Ты имеешь род и сыновей, о птица; поэтому оставь жалость к собственному телу, прими дхарму и пользу и окажи ему почитание так, чтобы его ум был доволен”».
3dd1d518644a · опубликовано 21 июн. 2026 г., 02:08:19 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Голубка, сама пленница охотника, напоминает мужу, что убежище сильнее личной обиды. Дхарма здесь требует видеть гостя даже в том, кто причинил зло.