Махабхарата
Дары, ритуальная пригодность и праяшчитты12.159.40-54
10688 / 15823
Махабхарата · 12.159.40-54
Деванагари

त्रिभागं ब्रह्महत्यायाः कन्या प्राप्नोति दुष्यती ॥
यस् तु दूषयिता तस्याः शेषं प्राप्नोति किल्बिषम् ॥
ब्राह्मणायावगूर्येह स्पृष्ट्वा गुरुतरं भवेत् ॥
वर्षाणां हि शतं पापः प्रतिष्ठां नाधिगच्छति ॥
सहस्रं त्व् एव वर्षाणां निपात्य नरके वसेत् ॥
तस्मान् नैवावगूर्याद् धि नैव जातु निपातयेत् ॥
शोणितं यावतः पांसून् संगृह्णीयाद् द्विजक्षतात् ॥
तावतीः स समा राजन् नरके परिवर्तते ॥
भ्रूणहाहवमध्ये तु शुध्यते शस्त्रपातितः ॥
आत्मानं जुहुयाद् वह्नौ समिद्धे तेन शुध्यति ॥
सुरापो वारुणीम् उष्णां पीत्वा पापाद् विमुच्यते ॥
तया स काये निर्दग्धे मृत्युना प्रेत्य शुध्यति ॥
लोकांश् च लभते विप्रो नान्यथा लभते हि सः ॥
गुरुतल्पम् अधिष्ठाय दुरात्मा पापचेतनः ॥
सूर्मीं ज्वलन्तीम् आश्लिष्य मृत्युना स विशुध्यति ॥
अथ वा शिश्नवृषणाव् आदायाञ्जलिना स्वयम् ॥
नैरृतीं दिशम् आस्थाय निपतेत् स त्व् अजिह्मगः ॥
ब्राह्मणार्थे ऽपि वा प्राणान् संत्यजेत् तेन शुध्यति ॥
अश्वमेधेन वापीष्ट्वा गोमेधेनापि वा पुनः ॥
अग्निष्टोमेन वा सम्यग् इह प्रेत्य च पूयते ॥
तथैव द्वादश समाः कपाली ब्रह्महा भवेत् ॥
ब्रह्मचारी चरेद् भैक्षं स्वकर्मोदाहरन् मुनिः ॥
एवं वा तपसा युक्तो ब्रह्महा सवनी भवेत् ॥
एवं वा गर्भम् अज्ञाता चात्रेयीं यो ऽभिगच्छति ॥
द्विगुणा ब्रह्महत्या वै आत्रेयीव्यसने भवेत् ॥
सुरापो नियताहारो ब्रह्मचारी क्षमाचरः ॥
ऊर्ध्वं त्रिभ्यो ऽथ वर्षेभ्यो यजेताग्निष्टुता परम् ॥
ऋषभैकसहस्रं गा दत्त्वा शुभम् अवाप्नुयात् ॥
वैश्यं हत्वा तु वर्षे द्वे ऋषभैकशताश् च गाः ॥
शूद्रं हत्वाब्दम् एवैकम् ऋषभैकादशाश् च गाः ॥
श्वबर्बरखरान् हत्वा शौद्रम् एव व्रतं चरेत् ॥
मार्जारचाषमण्डूकान् काकं भासं च मूषकम् ॥
उक्तः पशुसमो धर्मो राजन् प्राणिनिपातनात् ॥
प्रायश्चित्तान्य् अथान्यानि प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः ॥

Транслитерация (IAST)

tribhāgaṃ brahmahatyāyāḥ kanyā prāpnoti duṣyatī ||
yas tu dūṣayitā tasyāḥ śeṣaṃ prāpnoti kilbiṣam ||
brāhmaṇāyāvagūryeha spṛṣṭvā gurutaraṃ bhavet ||
varṣāṇāṃ hi śataṃ pāpaḥ pratiṣṭhāṃ nādhigacchati ||
sahasraṃ tv eva varṣāṇāṃ nipātya narake vaset ||
tasmān naivāvagūryād dhi naiva jātu nipātayet ||
śoṇitaṃ yāvataḥ pāṃsūn saṃgṛhṇīyād dvijakṣatāt ||
tāvatīḥ sa samā rājan narake parivartate ||
bhrūṇahāhavamadhye tu śudhyate śastrapātitaḥ ||
ātmānaṃ juhuyād vahnau samiddhe tena śudhyati ||
surāpo vāruṇīm uṣṇāṃ pītvā pāpād vimucyate ||
tayā sa kāye nirdagdhe mṛtyunā pretya śudhyati ||
lokāṃś ca labhate vipro nānyathā labhate hi saḥ ||
gurutalpam adhiṣṭhāya durātmā pāpacetanaḥ ||
sūrmīṃ jvalantīm āśliṣya mṛtyunā sa viśudhyati ||
atha vā śiśnavṛṣaṇāv ādāyāñjalinā svayam ||
nairṛtīṃ diśam āsthāya nipatet sa tv ajihmagaḥ ||
brāhmaṇārthe 'pi vā prāṇān saṃtyajet tena śudhyati ||
aśvamedhena vāpīṣṭvā gomedhenāpi vā punaḥ ||
agniṣṭomena vā samyag iha pretya ca pūyate ||
tathaiva dvādaśa samāḥ kapālī brahmahā bhavet ||
brahmacārī cared bhaikṣaṃ svakarmodāharan muniḥ ||
evaṃ vā tapasā yukto brahmahā savanī bhavet ||
evaṃ vā garbham ajñātā cātreyīṃ yo 'bhigacchati ||
dviguṇā brahmahatyā vai ātreyīvyasane bhavet ||
surāpo niyatāhāro brahmacārī kṣamācaraḥ ||
ūrdhvaṃ tribhyo 'tha varṣebhyo yajetāgniṣṭutā param ||
ṛṣabhaikasahasraṃ gā dattvā śubham avāpnuyāt ||
vaiśyaṃ hatvā tu varṣe dve ṛṣabhaikaśatāś ca gāḥ ||
śūdraṃ hatvābdam evaikam ṛṣabhaikādaśāś ca gāḥ ||
śvabarbarakharān hatvā śaudram eva vrataṃ caret ||
mārjāracāṣamaṇḍūkān kākaṃ bhāsaṃ ca mūṣakam ||
uktaḥ paśusamo dharmo rājan prāṇinipātanāt ||
prāyaścittāny athānyāni pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
त्रि भागम् ब्रह्म हत्यायाःtri bhāgam brahma hatyāyāḥтретью долю убийства брахмана; греха
कन्या प्राप्नोति दुष्यतीkanyā prāpnoti duṣyatīдевушка получает, оскверняясь; падая
यः तु दूषयिता तस्याःyaḥ tu dūṣayitā tasyāḥа тот, кто её осквернитель; совратитель
शेषम् प्राप्नोति किल्बिषम्śeṣam prāpnoti kilbiṣamполучает остаток греха; скверны
ब्राह्मणाय अवगूर्य इहbrāhmaṇāya avagūrya ihaзамахнувшись на брахмана здесь; угрожая
स्पृष्ट्वा गुरुतरम् भवेत्spṛṣṭvā gurutaram bhavetприкоснувшись, становится тяжелее; хуже
वर्षाणाम् हि शतम् पापःvarṣāṇām hi śatam pāpaḥведь сто лет грешник; виновный
प्रतिष्ठाम् न अधिगच्छतिpratiṣṭhām na adhigacchatiустойчивости не достигает; положения
सहस्रम् तु एव वर्षाणाम्sahasram tu eva varṣāṇāmтысячу же лет; годов
निपात्य नरके वसेत्nipātya narake vasetсбив, живёт в аду; низвергнув
तस्मात् न एव अवगूर्यात् हिtasmāt na eva avagūryāt hiпоэтому не следует замахиваться; угрожать
न एव जातु निपातयेत्na eva jātu nipātayetи никогда не сбивать; ударять
शोणितम् यावतः पांसून्śoṇitam yāvataḥ pāṃsūnкровь сколько пылинок; частиц
संगृह्णीयात् द्विज क्षतात्saṃgṛhṇīyāt dvija kṣatātсоберёт из раны дваждырождённого; брахмана
तावतीः सः समाः राजन्tāvatīḥ saḥ samāḥ rājanстолько лет он, царь; годов
नरके परिवर्ततेnarake parivartateв аду вращается; страдает
भ्रूण हा आहव मध्ये तुbhrūṇa hā āhava madhye tuубийца плода среди битвы же; брахмоубийца
शुध्यते शस्त्र पातितःśudhyate śastra pātitaḥочищается, пав от оружия; сражённый
आत्मानम् जुहुयात् वह्नौātmānam juhuyāt vahnauсебя пусть принесёт в огонь; пожертвует
समिद्धे तेन शुध्यतिsamiddhe tena śudhyatiразожжённый; этим очищается; становится чистым
सुरापः वारुणीम् उष्णाम्surāpaḥ vāruṇīm uṣṇāmпьяница вина, горячую Варунӣ; алкоголь
पीत्वा पापात् विमुच्यतेpītvā pāpāt vimucyateвыпив, от греха освобождается; очищается
तया सः काये निर्दग्धेtayā saḥ kāye nirdagdheкогда ею тело сожжено; обожжено
मृत्युना प्रेत्य शुध्यतिmṛtyunā pretya śudhyatiсмертью, умерев, очищается; после смерти
लोकान् च लभते विप्रःlokān ca labhate vipraḥи миры получает брахман; достигает
न अन्यथा लभते हि सःna anyathā labhate hi saḥиначе же он не получает; не достигает
गुरु तल्पम् अधिष्ठायguru talpam adhiṣṭhāyaзаняв ложе гуру; нарушив
दुरात्मा पाप चेतनःdurātmā pāpa cetanaḥдурная душа, греховный умом; злодей
सूर्मीम् ज्वलन्तीम् आश्लिष्यsūrmīm jvalantīm āśliṣyaобняв раскалённую железную фигуру; пылающую
मृत्युना सः विशुध्यतिmṛtyunā saḥ viśudhyatiсмертью он очищается; становится чистым
अथ वा शिश्न वृषणौatha vā śiśna vṛṣaṇauили член и яички; органы
आदाय अञ्जलिना स्वयम्ādāya añjalinā svayamвзяв собственными сложенными ладонями; сам
नैरृतीम् दिशम् आस्थायnairṛtīm diśam āsthāyaнаправившись к юго-западной стороне; Найррити
निपतेत् सः तु अजिह्मगःnipatet saḥ tu ajihmagaḥпусть падёт он, прямой; без обмана
ब्राह्मण अर्थे अपि वा प्राणान्brāhmaṇa arthe api vā prāṇānили ради брахмана жизнь; дыхание
संत्यजेत् तेन शुध्यतिsaṃtyajet tena śudhyatiпусть оставит; этим очищается; становится чистым
अश्वमेधेन वा अपि इष्ट्वाaśvamedhena vā api iṣṭvāили совершив ашвамедху; конскую жертву
गोमेधेन अपि वा पुनःgomedhena api vā punaḥили снова гомедху; коровью жертву
अग्निष्टोमेन वा सम्यक्agniṣṭomena vā samyakили агништому должным образом; правильно
इह प्रेत्य च पूयतेiha pretya ca pūyateздесь и после смерти очищается; становится чистым
तथा एव द्वादश समाःtathā eva dvādaśa samāḥтак же двенадцать лет; годов
कपाली ब्रह्म हा भवेत्kapālī brahma hā bhavetбрахмоубийца пусть будет капалин; носящий череп
ब्रह्मचारी चरेत् भैक्षम्brahmacārī caret bhaikṣamбрахмачари пусть ходит за милостыней; соблюдая
स्व कर्म उदाहरन् मुनिःsva karma udāharan muniḥобъявляя свой поступок, молчальник; аскет
एवम् वा तपसा युक्तःevam vā tapasā yuktaḥили так, соединённый с тапасом; подвижничеством
ब्रह्म हा सवनी भवेत्brahma hā savanī bhavetбрахмоубийца становится саванин; очищающимся
एवम् वा गर्भम् अज्ञाताevam vā garbham ajñātāили так, не зная беременности; плода
चात्रेयीम् यः अभिगच्छतिcātreyīm yaḥ abhigacchatiкто сходится с атрейской женщиной; брахманкой
द्विगुणा ब्रह्म हत्या वैdviguṇā brahma hatyā vaiдвойное убийство брахмана воистину; грех
आत्रेयी व्यसने भवेत्ātreyī vyasane bhavetпри беде атрейской женщины бывает; осквернении
सुरापः नियत आहारःsurāpaḥ niyata āhāraḥпивший вино, с ограниченной пищей; воздержанный
ब्रह्मचारी क्षमा चरःbrahmacārī kṣamā caraḥбрахмачари, практикующий терпение; кротость
ऊर्ध्वम् त्रिभ्यः अथ वर्षेभ्यःūrdhvam tribhyaḥ atha varṣebhyaḥпосле трёх лет; сверх
यजेत अग्निष्टुता परम्yajeta agniṣṭutā paramпусть жертвует высшей агништутой; обрядом
ऋषभ एक सहस्रम् गाःṛṣabha eka sahasram gāḥтысячу быков и коров; скот
दत्त्वा शुभम् अवाप्नुयात्dattvā śubham avāpnuyātдав, пусть получит благо; чистоту
वैश्यम् हत्वा तु वर्षे द्वेvaiśyam hatvā tu varṣe dveубив вайшью, два года; лет
ऋषभ एक शताः च गाःṛṣabha eka śatāḥ ca gāḥи сто быков с коровами; скота
शूद्रम् हत्वा अब्दम् एकम्śūdram hatvā abdam ekamубив шудру, один год; год
ऋषभ एकादशाः च गाःṛṣabha ekādaśāḥ ca gāḥи одиннадцать быков с коровами; скота
श्व बर्बरखरान् हत्वाśva barbarakharān hatvāубив собаку, варвара и осла; нечистых
शौद्रम् एव व्रतम् चरेत्śaudram eva vratam caretпусть исполняет шудрский обет; покаяние
मार्जार चाष मण्डूकान्mārjāra cāṣa maṇḍūkānкошек, ча̄шу и лягушек; животных
काकम् भासम् च मूषकम्kākam bhāsam ca mūṣakamворону, коршуна и мышь; животных
उक्तः पशु समः धर्मःuktaḥ paśu samaḥ dharmaḥсказана дхарма, подобная скоту; для животных
राजन् प्राणि निपातनात्rājan prāṇi nipātanātцарь, от убийства существ; живых
प्रायश्चित्तानि अथ अन्यानिprāyaścittāni atha anyāniа теперь другие праяшчитты; искупления
प्रवक्ष्यामि अनुपूर्वशःpravakṣyāmi anupūrvaśaḥя расскажу по порядку; последовательно
Литературный перевод

«Девушка, оскверняясь, получает треть греха, равного убийству брахмана, а тот, кто её осквернил, получает остаток скверны. Замахнуться на брахмана - тяжко, а прикоснуться к нему с насилием ещё тяжелее: такой грешник сто лет не достигает устойчивого положения. Сбив брахмана с ног, он тысячу лет живёт в аду; поэтому нельзя замахиваться на него и тем более ударять. Сколько пылинок крови соберётся из раны дваждырождённого, столько лет человек вращается в аду. Убийца плода очищается, если падает в бою от оружия; или пусть принесёт себя в разожжённый огонь - этим он очищается. Пивший вино освобождается от греха, выпив горячую Варунӣ; когда его тело сожжено ею, он, умерев, очищается и затем получает миры, иначе он их не получает. Дурной человек, нарушивший ложе гуру, очищается смертью, обняв пылающую железную фигуру; или он, без обмана, взяв собственные органы в сложенные ладони, должен идти к стороне Найррити и пасть. Или он очищается, отдав жизнь ради брахмана; также он очищается здесь и после смерти, совершив ашвамедху, гомедху или должным образом агништому. Брахмоубийца должен двенадцать лет быть капалином, соблюдать брахмачарью, ходить за милостыней и, как аскет, объявлять свой поступок. Так, соединённый с тапасом, он очищается. Если кто, не зная о беременности, сходится с женщиной атрейского рода, при её беде возникает двойной грех брахмоубийства. Пивший вино должен три года жить с ограниченной пищей, как брахмачари, практикуя терпение, а затем совершить высшую агништуту и, дав тысячу быков и коров, получить благо. За убийство вайшьи - два года и сто быков с коровами; за убийство шудры - один год и одиннадцать быков с коровами. За убийство собаки, варвара, осла, кошки, ча̄ши, лягушки, вороны, коршуна или мыши исполняется шудрский обет. Так сказана дхарма, подобная правилу за убийство животных, о царь; теперь я по порядку расскажу другие праяшчитты».

Версия

203c4a2d55a5 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 08:40:22 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами