Махабхарата
Бхишма учит правилам поведения12.186.16-22
10819 / 15823
Махабхарата · 12.186.16-22
Деванагари

नेक्षेतादित्यम् उद्यन्तं न च नग्नां परस्त्रियम् ॥
मैथुनं समये धर्म्यं गुह्यं चैव समाचरेत् ॥
तीर्थानां हृदयं तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचिः ॥
सर्वम् आर्यकृतं शौचं वालसंस्पर्शनानि च ॥
दर्शने दर्शने नित्यं सुखप्रश्नम् उदाहरेत् ॥
सायं प्रातश् च विप्राणां प्रदिष्टम् अभिवादनम् ॥
देवगोष्ठे गवां मध्ये ब्राह्मणानां क्रियापथे ॥
स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिम् उद्धरेत् ॥
पण्यानां शोभनं पण्यं कृषीणां बाद्यते कृषिः ॥
बहुकारं च सस्यानां वाह्ये वाह्यं तथा गवाम् ॥
संपन्नं भोजने नित्यं पानीये तर्पणं तथा ॥
सुशृतं पायसे ब्रूयाद् यवाग्वां कृसरे तथा ॥
श्मश्रुकर्मणि संप्राप्ते क्षुते स्नाने ऽथ भोजने ॥
व्याधितानां च सर्वेषाम् आयुष्यम् अभिनन्दनम् ॥

Транслитерация (IAST)

nekṣetādityam udyantaṃ na ca nagnāṃ parastriyam ||
maithunaṃ samaye dharmyaṃ guhyaṃ caiva samācaret ||
tīrthānāṃ hṛdayaṃ tīrthaṃ śucīnāṃ hṛdayaṃ śuciḥ ||
sarvam āryakṛtaṃ śaucaṃ vālasaṃsparśanāni ca ||
darśane darśane nityaṃ sukhapraśnam udāharet ||
sāyaṃ prātaś ca viprāṇāṃ pradiṣṭam abhivādanam ||
devagoṣṭhe gavāṃ madhye brāhmaṇānāṃ kriyāpathe ||
svādhyāye bhojane caiva dakṣiṇaṃ pāṇim uddharet ||
paṇyānāṃ śobhanaṃ paṇyaṃ kṛṣīṇāṃ bādyate kṛṣiḥ ||
bahukāraṃ ca sasyānāṃ vāhye vāhyaṃ tathā gavām ||
saṃpannaṃ bhojane nityaṃ pānīye tarpaṇaṃ tathā ||
suśṛtaṃ pāyase brūyād yavāgvāṃ kṛsare tathā ||
śmaśrukarmaṇi saṃprāpte kṣute snāne 'tha bhojane ||
vyādhitānāṃ ca sarveṣām āyuṣyam abhinandanam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
न ईक्षेत आदित्यम् उद्यन्तम्na īkṣeta ādityam udyantamпусть не смотрит на восходящее солнце; Адитью
न च नग्नाम् पर स्त्रियम्na ca nagnām para striyamи на обнажённую чужую женщину; чужую жену
मैथुनम् समये धर्म्यम्maithunam samaye dharmyamсоитие в срок праведно; законно
गुह्यम् च एव समाचरेत्guhyam ca eva samācaretи тайно именно пусть совершает; скрыто
तीर्थानाम् हृदयम् तीर्थम्tīrthānām hṛdayam tīrthamсердце тиртх — тиртха; святое место
शुचीनाम् हृदयम् शुचिःśucīnām hṛdayam śuciḥсердце чистых — чистота; чистое
सर्वम् आर्य कृतम् शौचम्sarvam ārya kṛtam śaucamвсё очищение совершено благородными; арьями
वाल संस्पर्शनानि चvāla saṃsparśanāni caи прикосновения к волосам; очистительные
दर्शने दर्शने नित्यम्darśane darśane nityamпри каждой встрече всегда; видении
सुख प्रश्नम् उदाहरेत्sukha praśnam udāharetпусть произносит вопрос о благополучии; здоровье
सायम् प्रातः च विप्राणाम्sāyam prātaḥ ca viprāṇāmвечером и утром брахманам; дваждырождённым
प्रदिष्टम् अभिवादनम्pradiṣṭam abhivādanamпредписано приветствие; поклон
देव गोष्ठे गवाम् मध्येdeva goṣṭhe gavām madhyeв святилище, среди коров; коровнике
ब्राह्मणानाम् क्रिया पथेbrāhmaṇānām kriyā patheна пути действий брахманов; обряда
स्वाध्याये भोजने च एवsvādhyāye bhojane ca evaпри самоизучении и еде именно; трапезе
दक्षिणम् पाणिम् उद्धरेत्dakṣiṇam pāṇim uddharetправую руку пусть поднимает; использует
पण्यानाम् शोभनम् पण्यम्paṇyānām śobhanam paṇyamтовар среди товаров хорош; лучший
कृषीणाम् बाद्यते कृषिःkṛṣīṇām bādyate kṛṣiḥсреди пашен пашня превосходит; возделывание
बहु कारम् च सस्यानाम्bahu kāram ca sasyānāmи много пользы от злаков; урожаев
वाह्ये वाह्यम् तथा गवाम्vāhye vāhyam tathā gavāmсреди тяглового тягловое, также у коров; скота
संपन्नम् भोजने नित्यम्saṃpannam bhojane nityamза едой всегда «полноценно»; достаточно
पानीये तर्पणम् तथाpānīye tarpaṇam tathāо питье — «насыщает» также; утоляет
सुशृतम् पायसे ब्रूयात्suśṛtam pāyase brūyātо молочной каше пусть скажет «хорошо сварено»; приготовлено
यवाग्वाम् कृसरे तथाyavāgvām kṛsare tathāо ячменной похлёбке и смеси также; крисаре
श्मश्रु कर्मणि संप्राप्तेśmaśru karmaṇi saṃprāpteпри наступлении бритья бороды; стрижки
क्षुते स्नाने अथ भोजनेkṣute snāne atha bhojaneпри чихании, омовении и еде; трапезе
व्याधितानाम् च सर्वेषाम्vyādhitānām ca sarveṣāmи всем больным; недужным
आयुष्यम् अभिनन्दनम्āyuṣyam abhinandanamпожелание долголетия как приветствие; благословение
Литературный перевод

«Пусть не смотрит на восходящее солнце и на обнажённую чужую женщину. Соитие в надлежащее время праведно, и его следует совершать скрыто. Сердце тиртх — сама тиртха, сердце чистых — чистота; всё очищение установлено благородными, включая очистительные прикосновения к волосам. При каждой встрече следует спрашивать о благополучии. Вечером и утром брахманам предписано приветствие. В святилище, среди коров, на пути обрядов брахманов, при самоизучении и при еде следует пользоваться правой рукой. О товаре следует говорить как о хорошем товаре, о пашне — как о лучшей пашне, о злаках — как о полезных, о тягловом скоте — как о годном к тяге. За едой следует говорить: “достаточно”, о питье — “насыщает”, о молочной каше — “хорошо сварено”, и так же о ячменной похлёбке и крисаре. При бритье, чихании, омовении, еде и при встрече с больными следует желать долголетия».

Версия

f3003b79ce71 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:56:25 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами