Махабхарата
Бали объясняет Индре власть времени12.217.32-39
10985 / 15823
Махабхарата · 12.217.32-39
Деванагари

दृश्यते हि कुले जातो दर्शनीयः प्रतापवान् ॥
दुःखं जीवन् सहामात्यो भवितव्यं हि तत् तथा ॥
दौष्कुलेयस् तथा मूढो दुर्जातः शक्र दृश्यते ॥
सुखं जीवन् सहामात्यो भवितव्यं हि तत् तथा ॥
कल्याणी रूपसंपन्ना दुर्भगा शक्र दृश्यते ॥
अलक्षणा विरूपा च सुभगा शक्र दृश्यते ॥
नैतद् अस्मत्कृतं शक्र नैतच् छक्र त्वया कृतम् ॥
यत् त्वम् एवंगतो वज्रिन् यद् वाप्य् एवंगता वयम् ॥
न कर्म तव नान्येषां कुतो मम शतक्रतो ॥
ऋद्धिर् वाप्य् अथ वा नर्द्धिः पर्यायकृतम् एव तत् ॥
पश्यामि त्वा विराजन्तं देवराजम् अवस्थितम् ॥
श्रीमन्तं द्युतिमन्तं च गर्जन्तं च ममोपरि ॥
एतच् चैवं न चेत् कालो माम् आक्रम्य स्थितो भवेत् ॥
पातयेयम् अहं त्वाद्य सवज्रम् अपि मुष्टिना ॥
न तु विक्रमकालो ऽयं क्षमाकालो ऽयम् आगतः ॥
कालः स्थापयते सर्वं कालः पचति वै तथा ॥

Транслитерация (IAST)

dṛśyate hi kule jāto darśanīyaḥ pratāpavān ||
duḥkhaṃ jīvan sahāmātyo bhavitavyaṃ hi tat tathā ||
dauṣkuleyas tathā mūḍho durjātaḥ śakra dṛśyate ||
sukhaṃ jīvan sahāmātyo bhavitavyaṃ hi tat tathā ||
kalyāṇī rūpasaṃpannā durbhagā śakra dṛśyate ||
alakṣaṇā virūpā ca subhagā śakra dṛśyate ||
naitad asmatkṛtaṃ śakra naitac chakra tvayā kṛtam ||
yat tvam evaṃgato vajrin yad vāpy evaṃgatā vayam ||
na karma tava nānyeṣāṃ kuto mama śatakrato ||
ṛddhir vāpy atha vā narddhiḥ paryāyakṛtam eva tat ||
paśyāmi tvā virājantaṃ devarājam avasthitam ||
śrīmantaṃ dyutimantaṃ ca garjantaṃ ca mamopari ||
etac caivaṃ na cet kālo mām ākramya sthito bhavet ||
pātayeyam ahaṃ tvādya savajram api muṣṭinā ||
na tu vikramakālo 'yaṃ kṣamākālo 'yam āgataḥ ||
kālaḥ sthāpayate sarvaṃ kālaḥ pacati vai tathā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दृश्यते हि कुले जातःdṛśyate hi kule jātaḥвиден ведь рождённый в хорошем роду; благородный
दर्शनीयः प्रतापवान्darśanīyaḥ pratāpavānкрасивый, могущественный; сияющий
दुःखम् जीवन् सह अमात्यःduḥkham jīvan saha amātyaḥживущий в страдании с министрами; слугами
भवितव्यम् हि तत् तथाbhavitavyam hi tat tathāведь так должно быть; суждено
दौष्कुलेयः तथा मूढःdauṣkuleyaḥ tathā mūḍhaḥнизкорождённый также глупый; дурного рода
दुर्जातः शक्र दृश्यतेdurjātaḥ śakra dṛśyateдурнорождённый, Шакра, виден; замечается
सुखम् जीवन् सह अमात्यःsukham jīvan saha amātyaḥживущий счастливо с министрами; спутниками
भवितव्यम् हि तत् तथाbhavitavyam hi tat tathāведь так должно быть; суждено
कल्याणी रूप संपन्नाkalyāṇī rūpa saṃpannāблагая, наделённая красотой; прекрасная
दुर्भगा शक्र दृश्यतेdurbhagā śakra dṛśyateнесчастной, Шакра, видится; бывает
अलक्षणा विरूपा चalakṣaṇā virūpā caбез признаков красоты и безобразная; некрасивая
सुभगा शक्र दृश्यतेsubhagā śakra dṛśyateудачливой, Шакра, видится; счастливой
न एतत् अस्मत् कृतम् शक्रna etat asmat kṛtam śakraэто не нами сделано, Шакра; совершено
न एतत् शक्र त्वया कृतम्na etat śakra tvayā kṛtamэто не тобой сделано, Шакра; совершено
यत् त्वम् एवं गतः वज्रिन्yat tvam evaṃ gataḥ vajrinчто ты таков, о ваджрин; носитель ваджры
यत् वा अपिyat vā apiили также то; и что
एवं गताः वयम्evaṃ gatāḥ vayamмы стали такими; таковы
न कर्म तव न अन्येषाम्na karma tava na anyeṣāmне действие твоё и не других; карма
कुतः मम शतक्रतोkutaḥ mama śatakratoоткуда же моё, Шатакрату; Индра
ऋद्धिः वा अपिṛddhiḥ vā apiпроцветание или также; успех
अथ वा न ऋद्धिःatha vā na ṛddhiḥили же не-процветание; падение
पर्याय कृतम् एव तत्paryāya kṛtam eva tatэто сделано только чередованием; очередью
पश्यामि त्वा विराजन्तम्paśyāmi tvā virājantamя вижу тебя сияющим; блистающим
देव राजम् अवस्थितम्deva rājam avasthitamстоящим царём богов; Индрой
श्रीमन्तम् द्युतिमन्तम् चśrīmantam dyutimantam caславным и блестящим; лучезарным
गर्जन्तम् च मम उपरिgarjantam ca mama upariи гремящим надо мной; сверху
एतत् च एवम्etat ca evamи это так; такое
न चेत् कालःna cet kālaḥесли бы не время; срок
माम् आक्रम्य स्थितः भवेत्mām ākramya sthitaḥ bhavetстояло, захватив меня; подавив
पातयेयम् अहम् त्वा अद्यpātayeyam aham tvā adyaя сбросил бы тебя сегодня; повалил
स वज्रम् अपि मुष्टिनाsa vajram api muṣṭināдаже с ваджрой, кулаком; ударом
न तु विक्रम कालः अयम्na tu vikrama kālaḥ ayamно это не время доблести; подвига
क्षमा कालः अयम् आगतःkṣamā kālaḥ ayam āgataḥэто пришло время терпения; выдержки
कालः स्थापयते सर्वम्kālaḥ sthāpayate sarvamвремя устанавливает всё; ставит
कालः पचति वै तथाkālaḥ pacati vai tathāвремя и созревает всё; варит
Литературный перевод

«Бывает, что рождённый в хорошем роду, красивый и могущественный человек живёт в страдании со своими советниками: так должно быть. А низкорождённый, глупый и дурного происхождения, о Шакра, бывает живёт счастливо со своими спутниками: и это тоже должно быть. Прекрасная и наделённая красотой женщина бывает несчастной, а лишённая признаков красоты и безобразная — удачливой. Это не сделано нами, о Шакра, и не сделано тобой. То, что ты теперь таков, о носитель ваджры, и то, что мы теперь таковы, не является ни твоей кармой, ни чужой, ни моей: процветание и падение создаются чередованием. Я вижу тебя сияющим, стоящим царём богов, славным, лучезарным и гремящим надо мной. Но если бы время не стояло, захватив меня, я сегодня же сбросил бы тебя кулаком, даже вместе с ваджрой. Однако сейчас не время доблести; пришло время терпения. Время устанавливает всё, и время же всё созревает».

Версия

5606d12646b3 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 01:35:30 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами