Махабхарата
Вьяса описывает растворение элементов12.225.10-14
11029 / 15823
Махабхарата · 12.225.10-14
Деванагари

आकाशस्य गुणं शब्दम् अभिव्यक्तात्मकं मनः ॥
मनसो व्यक्तम् अव्यक्तं ब्राह्मः स प्रतिसंचरः ॥
तद् आत्मगुणम् आविश्य मनो ग्रसति चन्द्रमाः ॥
मनस्य् उपरते ऽध्यात्मा चन्द्रमस्य् अवतिष्ठते ॥
तं तु कालेन महता संकल्पः कुरुते वशे ॥
चित्तं ग्रसति संकल्पस् तच् च ज्ञानम् अनुत्तमम् ॥
कालो गिरति विज्ञानं कालो बलम् इति श्रुतिः ॥
बलं कालो ग्रसति तु तं विद्वान् कुरुते वशे ॥
आकाशस्य तदा घोषं तं विद्वान् कुरुते ऽऽत्मनि ॥
तद् अव्यक्तं परं ब्रह्म तच् छाश्वतम् अनुत्तमम् ॥
एवं सर्वाणि भूतानि ब्रह्मैव प्रतिसंचरः ॥

Транслитерация (IAST)

ākāśasya guṇaṃ śabdam abhivyaktātmakaṃ manaḥ ||
manaso vyaktam avyaktaṃ brāhmaḥ sa pratisaṃcaraḥ ||
tad ātmaguṇam āviśya mano grasati candramāḥ ||
manasy uparate 'dhyātmā candramasy avatiṣṭhate ||
taṃ tu kālena mahatā saṃkalpaḥ kurute vaśe ||
cittaṃ grasati saṃkalpas tac ca jñānam anuttamam ||
kālo girati vijñānaṃ kālo balam iti śrutiḥ ||
balaṃ kālo grasati tu taṃ vidvān kurute vaśe ||
ākāśasya tadā ghoṣaṃ taṃ vidvān kurute ''tmani ||
tad avyaktaṃ paraṃ brahma tac chāśvatam anuttamam ||
evaṃ sarvāṇi bhūtāni brahmaiva pratisaṃcaraḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आकाशस्य गुणम् शब्दम्ākāśasya guṇam śabdamкачество пространства, звук; эфира
अभिव्यक्त आत्मकम् मनःabhivyakta ātmakam manaḥум с природой проявления; проявляющий
मनसः व्यक्तम् अव्यक्तम्manasaḥ vyaktam avyaktamиз ума проявленное в непроявленное; в авьякту
ब्राह्मः सः प्रतिसंचरःbrāhmaḥ saḥ pratisaṃcaraḥбрахмическое это обратное свёртывание; возвращение
तत् आत्म गुणम् आविश्यtat ātma guṇam āviśyaвойдя в то собственное качество; его природу
मनः ग्रसति चन्द्रमाःmanaḥ grasati candramāḥлуна поглощает ум; Чандра
मनसि उपरते अध्यात्माmanasi uparate adhyātmāкогда ум прекратился, внутреннее начало; адхьятма
चन्द्रमसि अवतिष्ठतेcandramasi avatiṣṭhateв луне пребывает; утверждается
तम् तु कालेन महताtam tu kālena mahatāего же великим временем; со временем
संकल्पः कुरुते वशेsaṃkalpaḥ kurute vaśeволя берёт под власть; намерение
चित्तम् ग्रसति संकल्पःcittam grasati saṃkalpaḥсознание поглощает намерение; мысль
तत् च ज्ञानम् अनुत्तमम्tat ca jñānam anuttamamа его высшее знание; непревзойдённое
कालः गिरति विज्ञानम्kālaḥ girati vijñānamвремя проглатывает различающее знание; понимание
कालः बलम् इति श्रुतिःkālaḥ balam iti śrutiḥвремя есть сила, так шрути; слышанное
बलम् कालः ग्रसति तुbalam kālaḥ grasati tuсилу же время поглощает; забирает
तम् विद्वान् कुरुते वशेtam vidvān kurute vaśeеё знающий берёт под власть; подчиняет
आकाशस्य तदा घोषम्ākāśasya tadā ghoṣamтогда звучание пространства; гул эфира
तम् विद्वान् कुरुते आत्मनिtam vidvān kurute ātmaniего знающий помещает в себе; в Атмане
तत् अव्यक्तम् परम् ब्रह्मtat avyaktam param brahmaто непроявленное высшее Брахман; Парабрахман
तत् शाश्वतम् अनुत्तमम्tat śāśvatam anuttamamто вечное, непревзойдённое; высочайшее
एवम् सर्वाणि भूतानिevam sarvāṇi bhūtāniтак все существа; элементы
ब्रह्म एव प्रतिसंचरःbrahma eva pratisaṃcaraḥБрахман же обратное свёртывание; возвращение
Литературный перевод

«Ум, природа которого — проявление, поглощает качество пространства, звук; проявленное из ума уходит в непроявленное, и это есть брахмическое свёртывание. Войдя в собственное качество, луна поглощает ум; когда ум прекратился, внутреннее начало утверждается в луне. Со временем великий saṃkalpa берёт это под свою власть; намерение поглощает сознание, а его — высшее знание. Время проглатывает различающее знание; “время есть сила”, говорит шрути. Но знающий берёт эту силу под власть. Тогда знающий помещает в себе звучание пространства: это непроявленное, высший Брахман, вечное и непревзойдённое. Так все существа возвращаются именно в Брахман».

Версия

2eab86a9ddbf · опубликовано 21 июн. 2026 г., 01:52:23 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами