Махабхарата
Вьяса об обязанностях брахмана и славе дарения12.226.16-24
11033 / 15823
Махабхарата · 12.226.16-24
Деванагари

अनुनीय तथा काव्यः सत्यसंधो महाव्रतः ॥
स्वैः प्राणैर् ब्राह्मणप्राणान् परित्राय दिवं गतः ॥
रन्तिदेवश् च सांकृत्यो वसिष्ठाय महात्मने ॥
अपः प्रदाय शीतोष्णा नाकपृष्ठे महीयते ॥
आत्रेयश् चन्द्रदमयोर् अर्हतोर् विविधं धनम् ॥
दत्त्वा लोकान् ययौ धीमान् अनन्तान् स महीपतिः ॥
शिबिरौशीनरो ऽङ्गानि सुतं च प्रियम् औरसम् ॥
ब्राह्मणार्थम् उपाकृत्य नाकपृष्ठम् इतो गतः ॥
प्रतर्दनः काशिपतिः प्रदाय नयने स्वके ॥
ब्राह्मणायातुलां कीर्तिम् इह चामुत्र चाश्नुते ॥
दिव्यं मृष्टशलाकं तु सौवर्णं परमर्द्धिमत् ॥
छत्रं देवावृधो दत्त्वा सराष्ट्रो ऽभ्यपतद् दिवम् ॥
सांकृतिश् च तथात्रेयः शिष्येभ्यो ब्रह्म निर्गुणम् ॥
उपदिश्य महातेजा गतो लोकान् अनुत्तमान् ॥
अम्बरीषो गवां दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः प्रतापवान् ॥
अर्बुदानि दशैकं च सराष्ट्रो ऽभ्यपतद् दिवम् ॥
सावित्री कुण्डले दिव्ये शरीरं जनमेजयः ॥
ब्राह्मणार्थे परित्यज्य जग्मतुर् लोकम् उत्तमम् ॥

Транслитерация (IAST)

anunīya tathā kāvyaḥ satyasaṃdho mahāvrataḥ ||
svaiḥ prāṇair brāhmaṇaprāṇān paritrāya divaṃ gataḥ ||
rantidevaś ca sāṃkṛtyo vasiṣṭhāya mahātmane ||
apaḥ pradāya śītoṣṇā nākapṛṣṭhe mahīyate ||
ātreyaś candradamayor arhator vividhaṃ dhanam ||
dattvā lokān yayau dhīmān anantān sa mahīpatiḥ ||
śibirauśīnaro 'ṅgāni sutaṃ ca priyam aurasam ||
brāhmaṇārtham upākṛtya nākapṛṣṭham ito gataḥ ||
pratardanaḥ kāśipatiḥ pradāya nayane svake ||
brāhmaṇāyātulāṃ kīrtim iha cāmutra cāśnute ||
divyaṃ mṛṣṭaśalākaṃ tu sauvarṇaṃ paramarddhimat ||
chatraṃ devāvṛdho dattvā sarāṣṭro 'bhyapatad divam ||
sāṃkṛtiś ca tathātreyaḥ śiṣyebhyo brahma nirguṇam ||
upadiśya mahātejā gato lokān anuttamān ||
ambarīṣo gavāṃ dattvā brāhmaṇebhyaḥ pratāpavān ||
arbudāni daśaikaṃ ca sarāṣṭro 'bhyapatad divam ||
sāvitrī kuṇḍale divye śarīraṃ janamejayaḥ ||
brāhmaṇārthe parityajya jagmatur lokam uttamam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अनुनीय तथा काव्यःanunīya tathā kāvyaḥумилостивив так Кавья; Шукра
सत्य संधः महा व्रतःsatya saṃdhaḥ mahā vrataḥверный истине, великообетный; твёрдый
स्वैः प्राणैः ब्राह्मण प्राणान्svaiḥ prāṇaiḥ brāhmaṇa prāṇānсвоими жизнями жизни брахманов; дыхания
परित्राय दिवम् गतःparitrāya divam gataḥзащитив, на небо ушёл; достиг
रन्तिदेवः च सांकृत्यःrantidevaḥ ca sāṃkṛtyaḥи Рантидева Санкритья; царь
वसिष्ठाय महा आत्मनेvasiṣṭhāya mahā ātmaneВасиштхе великодушному; махатме
अपः प्रदाय शीत उष्णाःapaḥ pradāya śīta uṣṇāḥводы дав холодные и горячие; тёплые
नाक पृष्ठे महीयतेnāka pṛṣṭhe mahīyateна вершине неба почитается; прославляется
आत्रेयः चन्द्र दमयोःātreyaḥ candra damayoḥАтрея Чандре и Даме; двум
अर्हतोः विविधम् धनम्arhatoḥ vividham dhanamдостойным разное богатство; имущество
दत्त्वा लोकान् ययौdattvā lokān yayauдав, в миры пошёл; достиг
धीमान् सः मही पतिःdhīmān saḥ mahī patiḥмудрый тот владыка земли; царь
अनन्तान्anantānбесконечные; безграничные
शिबिः औशीनरः अङ्गानिśibiḥ auśīnaraḥ aṅgāniШиби Аушинара члены тела; конечности
सुतम् च प्रियम् औरसम्sutam ca priyam aurasamи любимого родного сына; потомка
ब्राह्मण अर्थम् उपाकृत्यbrāhmaṇa artham upākṛtyaради брахмана пожертвовав; предоставив
नाक पृष्ठम् इतः गतःnāka pṛṣṭham itaḥ gataḥотсюда на вершину неба ушёл; достиг
प्रतर्दनः काशि पतिःpratardanaḥ kāśi patiḥПраταрдана, владыка Каши; царь
प्रदाय नयने स्वकेpradāya nayane svakeотдав собственные глаза; очи
ब्राह्मणाय अतुलाम् कीर्तिम्brāhmaṇāya atulām kīrtimбрахману, несравненную славу; честь
इह च अमुत्र च अश्नुतेiha ca amutra ca aśnuteи здесь, и там вкушает; получает
दिव्यम् मृष्ट शलाकम् तुdivyam mṛṣṭa śalākam tuбожественный, с гладкими спицами; прекрасный
सौवर्णम् परम ऋद्धिमत्sauvarṇam parama ṛddhimatзолотой, чрезвычайно богатый; сияющий
छत्रम् देवावृधः दत्त्वाchatram devāvṛdhaḥ dattvāзонт Девавридха дав; подарив
स राष्ट्रः अभ्यपतत् दिवम्sa rāṣṭraḥ abhyapatat divamс царством взлетел на небо; достиг
सांकृतिः च तथा आत्रेयःsāṃkṛtiḥ ca tathā ātreyaḥи Санкрити, также Атрея; мудрец
शिष्येभ्यः ब्रह्म निर्गुणम्śiṣyebhyaḥ brahma nirguṇamученикам бескачественный Брахман; ниргуна
उपदिश्य महा तेजाःupadiśya mahā tejāḥпреподав, великосияющий; наставив
गतः लोकान् अनुत्तमान्gataḥ lokān anuttamānушёл в непревзойдённые миры; достиг
अम्बरीषः गवाम् दत्त्वाambarīṣaḥ gavām dattvāАмбариша, коров дав; подарив
ब्राह्मणेभ्यः प्रतापवान्brāhmaṇebhyaḥ pratāpavānбрахманам, могущественный; сияющий
अर्बुदानि दश एकम् चarbudāni daśa ekam caдесять арбуд и одну; множество
स राष्ट्रः अभ्यपतत् दिवम्sa rāṣṭraḥ abhyapatat divamс царством взлетел на небо; достиг
सावित्री कुण्डले दिव्येsāvitrī kuṇḍale divyeСавитри, божественные серьги; украшения
शरीरम् जनमेजयःśarīram janamejayaḥтело Джанамеджая; самого себя
ब्राह्मण अर्थे परित्यज्यbrāhmaṇa arthe parityajyaради брахмана оставив; пожертвовав
जग्मतुः लोकम् उत्तमम्jagmatuḥ lokam uttamamони оба пошли в высший мир; достигли
Литературный перевод

«Так Кавья, верный истине и великому обету, умилостивив брахманов и защитив их жизни своими собственными пранами, ушёл на небо. Рантидева из рода Санкрити, дав великодушному Васиштхе холодную и горячую воду, почитается на вершине неба. Мудрый владыка земли Атрея, дав достойным Чандре и Даме разное богатство, достиг бесконечных миров. Шиби Аушинара, пожертвовав ради брахмана своими членами и любимым родным сыном, ушёл отсюда на вершину неба. Праταрдана, владыка Каши, отдав брахману собственные глаза, получает несравненную славу и здесь, и там. Девавридха, подарив божественный золотой зонт с гладкими спицами и великой роскошью, взлетел на небо вместе со своим царством. Великосияющий Санкрити-Атрея, преподав ученикам бескачественный Брахман, достиг непревзойдённых миров. Могущественный Амбариша, дав брахманам одиннадцать арбуд коров, взлетел на небо вместе со своим царством. Савитри и Джанамеджая, оставив ради брахмана божественные серьги и само тело, достигли высшего мира».

Версия

9a2c58435bb0 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 05:24:53 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами