जनक उवाच
ब्रह्मणैकेन जातानां नानात्वं गोत्रतः कथम् ॥
बहूनीह हि लोके वै गोत्राणि मुनिसत्तम ॥
यत्र तत्र कथं जाताः स्वयोनिं मुनयो गताः ॥
शूद्रयोनौ समुत्पन्ना वियोनौ च तथापरे ॥
पराशर उवाच
राजन् नैतद् भवेद् ग्राह्यम् अपकृष्टेन जन्मना ॥
महात्मनां समुत्पत्तिस् तपसा भावितात्मनाम् ॥
उत्पाद्य पुत्रान् मुनयो नृपते यत्र तत्र ह ॥
स्वेनैव तपसा तेषाम् ऋषित्वं विदधुः पुनः ॥
पितामहश् च मे पूर्वम् ऋश्यशृङ्गश् च काश्यपः ॥
वटस् ताण्ड्यः कृपश् चैव कक्षीवान् कमठादयः ॥
यवक्रीतश् च नृपते द्रोणश् च वदतां वरः ॥
आयुर् मतङ्गो दत्तश् च द्रुपदो मत्स्य एव च ॥
एते स्वां प्रकृतिं प्राप्ता वैदेह तपसो ऽऽश्रयात् ॥
प्रतिष्ठिता वेदविदो दमे तपसि चैव हि ॥
मूलगोत्राणि चत्वारि समुत्पन्नानि पार्थिव ॥
अङ्गिराः कश्यपश् चैव वसिष्ठो भृगुर् एव च ॥
कर्मतो ऽन्यानि गोत्राणि समुत्पन्नानि पार्थिव ॥
नामधेयानि तपसा तानि च ग्रहणं सताम् ॥
janaka uvāca
brahmaṇaikena jātānāṃ nānātvaṃ gotrataḥ katham ||
bahūnīha hi loke vai gotrāṇi munisattama ||
yatra tatra kathaṃ jātāḥ svayoniṃ munayo gatāḥ ||
śūdrayonau samutpannā viyonau ca tathāpare ||
parāśara uvāca
rājan naitad bhaved grāhyam apakṛṣṭena janmanā ||
mahātmanāṃ samutpattis tapasā bhāvitātmanām ||
utpādya putrān munayo nṛpate yatra tatra ha ||
svenaiva tapasā teṣām ṛṣitvaṃ vidadhuḥ punaḥ ||
pitāmahaś ca me pūrvam ṛśyaśṛṅgaś ca kāśyapaḥ ||
vaṭas tāṇḍyaḥ kṛpaś caiva kakṣīvān kamaṭhādayaḥ ||
yavakrītaś ca nṛpate droṇaś ca vadatāṃ varaḥ ||
āyur mataṅgo dattaś ca drupado matsya eva ca ||
ete svāṃ prakṛtiṃ prāptā vaideha tapaso ''śrayāt ||
pratiṣṭhitā vedavido dame tapasi caiva hi ||
mūlagotrāṇi catvāri samutpannāni pārthiva ||
aṅgirāḥ kaśyapaś caiva vasiṣṭho bhṛgur eva ca ||
karmato 'nyāni gotrāṇi samutpannāni pārthiva ||
nāmadheyāni tapasā tāni ca grahaṇaṃ satām ||
Джанака сказал: «Если все рождены от одного Брахмы, как возникает множество готр? В этом мире ведь много готр, лучший муни. Как мудрецы, родившиеся там или здесь, в лоне шудры или в ином лоне, достигали своей собственной йони?» Парашара сказал: «О царь, это не следует оценивать только низостью рождения, когда речь идёт о великих душах, чья природа сформирована тапасом. Мудрецы, где бы ни рождались их сыновья, своим собственным тапасом снова устанавливали для них ришийство. Мой дед, Ришьяшринга, Кашьяпа, Вата, Тандья, Крипа, Какшиван, Каматха и другие, Явакрита, Дрона, Аю, Матанга, Датта, Друпада и Матсья — все они, о Вайдеха, достигли собственной природы благодаря опоре на тапас, утвердившись как знатоки Вед в самообуздании и тапасе. Корневых готр возникло четыре: Ангирас, Кашьяпа, Васиштха и Бхригу. Другие готры возникли от действия; их имена и признание среди добрых установлены тапасом».
7daa68c0e7ee · опубликовано 21 июн. 2026 г., 05:44:11 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ответ Парашары важен: рождение учитывается, но тапас способен восстановить истинную природу и духовный статус. Род становится живым через действие и дисциплину, а не только через биологию.