Махабхарата
Васиштха наставляет Каралу Джанаку о тленном и нетленном12.291.37-40
11373 / 15823
Махабхарата · 12.291.37-40
Деванагари

पञ्चविंशतिमो विष्णुर् निस्तत्त्वस् तत्त्वसंज्ञकः ॥
तत्त्वसंश्रयणाद् एतत् तत्त्वम् आहुर् मनीषिणः ॥
यद् अमूर्त्य् असृजद् व्यक्तं तत् तन् मूर्त्य् अधितिष्ठति ॥
चतुर्विंशतिमो व्यक्तो ह्य् अमूर्तः पञ्चविंशकः ॥
स एव हृदि सर्वासु मूर्तिष्व् आतिष्ठते ऽऽत्मवान् ॥
चेतयंश् चेतनो नित्यः सर्वमूर्तिर् अमूर्तिमान् ॥
सर्गप्रलयधर्मिण्या असर्गप्रलयात्मकः ॥
गोचरे वर्तते नित्यं निर्गुणो गुणसंज्ञकः ॥

Транслитерация (IAST)

pañcaviṃśatimo viṣṇur nistattvas tattvasaṃjñakaḥ ||
tattvasaṃśrayaṇād etat tattvam āhur manīṣiṇaḥ ||
yad amūrty asṛjad vyaktaṃ tat tan mūrty adhitiṣṭhati ||
caturviṃśatimo vyakto hy amūrtaḥ pañcaviṃśakaḥ ||
sa eva hṛdi sarvāsu mūrtiṣv ātiṣṭhate ''tmavān ||
cetayaṃś cetano nityaḥ sarvamūrtir amūrtimān ||
sargapralayadharmiṇyā asargapralayātmakaḥ ||
gocare vartate nityaṃ nirguṇo guṇasaṃjñakaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पञ्चविंशतिमः विष्णुःpañcaviṃśatimaḥ viṣṇuḥдвадцать пятый — Вишну; Пуруша
निस्तत्त्वः तत्त्व संज्ञकःnistattvaḥ tattva saṃjñakaḥвне таттв, называемый таттвой; основа
तत्त्व संश्रयणात्tattva saṃśrayaṇātиз-за опоры таттв; прибежища
एतत् तत्त्वम्etat tattvamэту таттву; истину
आहुः मनीषिणःāhuḥ manīṣiṇaḥмудрые называют; говорят
यत् अमूर्तिyat amūrtiчто бесформенно; без формы
असृजत् व्यक्तम्asṛjat vyaktamсоздало проявленное; породило
तत् तत् मूर्तिtat tat mūrtiто ту форму; эту форму
अधितिष्ठतिadhitiṣṭhatiзанимает; поддерживает
चतुर्विंशतिमः व्यक्तःcaturviṃśatimaḥ vyaktaḥдвадцать четвёртый — проявленное; вьякта
हिhiведь; ибо
अमूर्तः पञ्चविंशकःamūrtaḥ pañcaviṃśakaḥбесформенный — двадцать пятый; Пуруша
सः एवsaḥ evaон именно; тот самый
हृदि सर्वासुhṛdi sarvāsuв сердце всех; во всех сердцах
मूर्तिषु आतिष्ठतेmūrtiṣu ātiṣṭhateв формах пребывает; располагается
आत्मवान्ātmavānобладающий атманом; самосущий
चेतयन्cetayanоживляя; осознавая
चेतनःcetanaḥсознательный; разумный
नित्यःnityaḥвечный; постоянный
सर्व मूर्तिःsarva mūrtiḥимеющий все формы; всеформный
अमूर्तिमान्amūrtimānбесформенный; без формы
सर्ग प्रलय धर्मिण्याsarga pralaya dharmiṇyāимеющей природу творения и растворения; пракрити
असर्ग प्रलय आत्मकःasarga pralaya ātmakaḥсам не творимый и не растворимый; нерождённый
गोचरे वर्तते नित्यम्gocare vartate nityamв поле восприятия пребывает всегда; области
निर्गुणःnirguṇaḥбез гун; трансцендентный
गुण संज्ञकःguṇa saṃjñakaḥназываемый гунами; через гуны
Литературный перевод

Двадцать пятым является Вишну: он вне таттв, но называется таттвой, потому что таттвы опираются на него; поэтому мудрые называют его истинной таттвой. Бесформенное, создав проявленное, поддерживает ту форму. Двадцать четвёртое — проявленное, а двадцать пятое — бесформенное. Он сам пребывает в сердце всех форм, самосущий, оживляющий, сознательный, вечный, имеющий все формы и вместе с тем бесформенный. Среди природы, которой свойственны творение и растворение, он сам не имеет природы творения и растворения; всегда пребывает в поле опыта, будучи без гун, хотя и обозначается через гуны».

Версия

c98dadc64f10 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 06:38:42 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами