Махабхарата
Шука достигает высшего состояния12.320.8-17
11532 / 15823
Махабхарата · 12.320.8-17
Деванагари

स शृङ्गे ऽप्रतिमे दिव्ये हिमवन् मेरुसंभवे ॥
संश्लिष्टे श्वेतपीते द्वे रुक्मरूप्यमये शुभे ॥
शतयोजनविस्तारे तिर्यग् ऊर्ध्वं च भारत ॥
उदीचीं दिशम् आश्रित्य रुचिरे संददर्श ह ॥
सो ऽविशङ्केन मनसा तथैवाभ्यपतच् छुकः ॥
ततः पर्वतशृङ्गे द्वे सहसैव द्विधाकृते ॥
अदृश्येतां महाराज तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
ततः पर्वतशृङ्गाभ्यां सहसैव विनिःसृतः ॥
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः ॥
ततो महान् अभूच् छब्दो दिवि सर्वदिवौकसाम् ॥
गन्धर्वाणाम् ऋषीणां च ये च शैलनिवासिनः ॥
दृष्ट्वा शुकम् अतिक्रान्तं पर्वतं च द्विधाकृतम् ॥
साधु साध्व् इति तत्रासीन् नादः सर्वत्र भारत ॥
स पूज्यमानो देवैश् च गन्धर्वैर् ऋषिभिस् तथा ॥
यक्षराक्षससंघैश् च विद्याधरगणैस् तथा ॥
दिव्यैः पुष्पैः समाकीर्णम् अन्तरिक्षं समन्ततः ॥
आसीत् किल महाराज शुकाभिपतने तदा ॥
ततो मन्दाकिनीं रम्याम् उपरिष्टाद् अभिव्रजन् ॥
शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननाम् ॥
तस्यां क्रीडन्त्य् अभिरताः स्नान्ति चैवाप्सरोगणाः ॥
शून्याकारं निराकाराः शुकं दृष्ट्वा विवाससः ॥

Транслитерация (IAST)

sa śṛṅge 'pratime divye himavan merusaṃbhave ||
saṃśliṣṭe śvetapīte dve rukmarūpyamaye śubhe ||
śatayojanavistāre tiryag ūrdhvaṃ ca bhārata ||
udīcīṃ diśam āśritya rucire saṃdadarśa ha ||
so 'viśaṅkena manasā tathaivābhyapatac chukaḥ ||
tataḥ parvataśṛṅge dve sahasaiva dvidhākṛte ||
adṛśyetāṃ mahārāja tad adbhutam ivābhavat ||
tataḥ parvataśṛṅgābhyāṃ sahasaiva viniḥsṛtaḥ ||
na ca pratijaghānāsya sa gatiṃ parvatottamaḥ ||
tato mahān abhūc chabdo divi sarvadivaukasām ||
gandharvāṇām ṛṣīṇāṃ ca ye ca śailanivāsinaḥ ||
dṛṣṭvā śukam atikrāntaṃ parvataṃ ca dvidhākṛtam ||
sādhu sādhv iti tatrāsīn nādaḥ sarvatra bhārata ||
sa pūjyamāno devaiś ca gandharvair ṛṣibhis tathā ||
yakṣarākṣasasaṃghaiś ca vidyādharagaṇais tathā ||
divyaiḥ puṣpaiḥ samākīrṇam antarikṣaṃ samantataḥ ||
āsīt kila mahārāja śukābhipatane tadā ||
tato mandākinīṃ ramyām upariṣṭād abhivrajan ||
śuko dadarśa dharmātmā puṣpitadrumakānanām ||
tasyāṃ krīḍanty abhiratāḥ snānti caivāpsarogaṇāḥ ||
śūnyākāraṃ nirākārāḥ śukaṃ dṛṣṭvā vivāsasaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सः शृङ्गे अप्रतिमे दिव्येsaḥ śṛṅge apratime divyeон на вершине несравненной божественной; пике
हिमवन् मेरु संभवेhimavan meru saṃbhaveвозникшей из Химавана и Меру; гор
संश्लिष्टे श्वेत पीते द्वेsaṃśliṣṭe śveta pīte dveсоединённые белую и жёлтую две; вершины
रुक्म रूप्य मये शुभेrukma rūpya maye śubheзолотом и серебром состоящие, благие; светлые
शत योजन विस्तारेśata yojana vistāreсто йоджан шириной; простором
तिर्यक् ऊर्ध्वम् च भारतtiryak ūrdhvam ca bhārataпоперёк и вверх, Бхарата; в высоту
उदीचीम् दिशम् आश्रित्यudīcīm diśam āśrityaсеверную сторону приняв; обратившись
रुचिरे संददर्श हrucire saṃdadarśa haпрекрасные увидел; созерцал
सः अविशङ्केन मनसाsaḥ aviśaṅkena manasāон бесстрашным умом; без сомнения
तथा एव अभ्यपतत् शुकःtathā eva abhyapatat śukaḥтак же устремился Шука; полетел
ततः पर्वत शृङ्गे द्वेtataḥ parvata śṛṅge dveзатем две горные вершины; пики
सहसा एव द्विधा कृतेsahasā eva dvidhā kṛteвдруг именно рассечённые надвое; разделённые
अदृश्येताम् महा राजadṛśyetām mahā rājaстали видны, великий царь; показались
तत् अद्भुतम् इव अभवत्tat adbhutam iva abhavatэто было словно чудо; удивительно
ततः पर्वत शृङ्गाभ्याम्tataḥ parvata śṛṅgābhyāmзатем из двух горных вершин; пиков
सहसा एव विनिःसृतःsahasā eva viniḥsṛtaḥвдруг именно вышел; пронёсся
न च प्रतिजघान अस्यna ca pratijaghāna asyaи не задержала его; не воспрепятствовала
सः गतिम् पर्वत उत्तमःsaḥ gatim parvata uttamaḥтот лучший гор его движение; путь
ततः महान् अभूत् शब्दःtataḥ mahān abhūt śabdaḥзатем великий был звук; гул
दिवि सर्व दिवौकसाम्divi sarva divaukasāmв небе всех небожителей; богов
गन्धर्वाणाम् ऋषीणाम् चgandharvāṇām ṛṣīṇām caгандхарвов и риши; мудрецов
ये च शैल निवासिनःye ca śaila nivāsinaḥи тех, кто на горах живёт; обитателей
दृष्ट्वा शुकम् अतिक्रान्तम्dṛṣṭvā śukam atikrāntamувидев Шуку прошедшего; перелетевшего
पर्वतम् च द्विधा कृतम्parvatam ca dvidhā kṛtamи гору надвое рассечённую; разделённую
साधु साधु इतिsādhu sādhu iti«хорошо, хорошо» так; прекрасно
तत्र आसीत् नादःtatra āsīt nādaḥтам был возглас; звук
सर्वत्र भारतsarvatra bhārataповсюду, Бхарата; о потомок Бхараты
सः पूज्यमानः देवैः चsaḥ pūjyamānaḥ devaiḥ caон, почитаемый богами и; девами
गन्धर्वैः ऋषिभिः तथाgandharvaiḥ ṛṣibhiḥ tathāгандхарвами, риши также; мудрецами
यक्ष राक्षस संघैः चyakṣa rākṣasa saṃghaiḥ caи сонмами якшей и ракшасов; духов
विद्याधर गणैः तथाvidyādhara gaṇaiḥ tathāи сонмами видьядхаров также; небожителей
दिव्यैः पुष्पैः समाकीर्णम्divyaiḥ puṣpaiḥ samākīrṇamбожественными цветами усыпанное; покрытое
अन्तरिक्षम् समन्ततःantarikṣam samantataḥпространство со всех сторон; небо
आसीत् किल महा राजāsīt kila mahā rājaбыло ведь, великий царь; стало
शुक अभिपतने तदाśuka abhipatane tadāпри полёте Шуки тогда; стремлении
ततः मन्दाकिनीम् रम्याम्tataḥ mandākinīm ramyāmзатем Мандакини прекрасную; реку
उपरिष्टात् अभिव्रजन्upariṣṭāt abhivrajanсверху проходя; двигаясь
शुकः ददर्श धर्म आत्माśukaḥ dadarśa dharma ātmāШука увидел, праведный душой; дхарматма
पुष्पित द्रुम काननाम्puṣpita druma kānanāmс лесом цветущих деревьев; рощами
तस्याम् क्रीडन्ति अभिरताःtasyām krīḍanti abhiratāḥв ней играли наслаждающиеся; радующиеся
स्नान्ति च एव अप्सरः गणाःsnānti ca eva apsaraḥ gaṇāḥи купались именно сонмы апсар; нимф
शून्य आकारम् निराकाराःśūnya ākāram nirākārāḥпустообразного, бесформенные; без видимой формы
शुकम् दृष्ट्वा विवाससःśukam dṛṣṭvā vivāsasaḥШуку увидев, обнажённые; без одежд
Литературный перевод

Он увидел на несравненной божественной вершине, рожденной от Химавана и Меру, две благие вершины, белую и жёлтую, словно из серебра и золота, соединённые вместе, простиравшиеся на сто йоджан вширь и вверх, обращённые к северной стороне, о Бхарата. Бесстрашным умом Шука устремился туда, и тогда две горные вершины внезапно оказались рассечены надвое — это было словно чудо, великий царь. Он мгновенно прошёл сквозь горные пики, и лучшая из гор не задержала его движения. Тогда в небе раздался великий звук всех небожителей, гандхарвов, риши и горных обитателей. Увидев, что Шука прошёл и гора рассечена надвое, повсюду прозвучало: “Прекрасно! Прекрасно!” Его почитали боги, гандхарвы, риши, сонмы якшей и ракшасов, а также видьядхары; при полёте Шуки всё пространство было усыпано божественными цветами. Затем праведный Шука, проходя сверху, увидел прекрасную Мандакини с лесами цветущих деревьев. Там играли и купались сонмы апсар; увидев Шуку, бесформенного и словно пустотного, они оставались без одежд».

Версия

a4914831d573 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 06:01:20 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами