Махабхарата
Брахман спрашивает гостя о высшей дхарме12.342.1-5
11652 / 15823
Махабхарата · 12.342.1-5
Деванагари

ब्राह्मण उवाच
समुत्पन्नाभिधानो ऽस्मि वाङ्माधुर्येण ते ऽनघ ॥
मित्रताम् अभिपन्नस् त्वां किं चिद् वक्ष्यामि तच् छृणु ॥
गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र कृत्वा पुत्रगतं त्व् अहम् ॥
धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद् द्विज ॥
अहम् आत्मानम् आत्मस्थम् एक एवात्मनि स्थितः ॥
कर्तुं काङ्क्षामि नेच्छामि बद्धः साधारणैर् गुणैः ॥
यावद् एवानतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम् ॥
तावद् इच्छामि पाथेयम् आदातुं पारलौकिकम् ॥
अस्मिन् हि लोकसंताने परं पारम् अभीप्सतः ॥
उत्पन्ना मे मतिर् इयं कुतो धर्ममयः प्लवः ॥

Транслитерация (IAST)

brāhmaṇa uvāca
samutpannābhidhāno 'smi vāṅmādhuryeṇa te 'nagha ||
mitratām abhipannas tvāṃ kiṃ cid vakṣyāmi tac chṛṇu ||
gṛhasthadharmaṃ viprendra kṛtvā putragataṃ tv aham ||
dharmaṃ paramakaṃ kuryāṃ ko hi mārgo bhaved dvija ||
aham ātmānam ātmastham eka evātmani sthitaḥ ||
kartuṃ kāṅkṣāmi necchāmi baddhaḥ sādhāraṇair guṇaiḥ ||
yāvad evānatītaṃ me vayaḥ putraphalāśritam ||
tāvad icchāmi pātheyam ādātuṃ pāralaukikam ||
asmin hi lokasaṃtāne paraṃ pāram abhīpsataḥ ||
utpannā me matir iyaṃ kuto dharmamayaḥ plavaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ब्राह्मण उवाचbrāhmaṇa uvācaбрахман сказал; брахман произнёс
समुत्पन्न अभिधानः अस्मिsamutpanna abhidhānaḥ asmiу меня возникло обращение; слово
वाक् माधुर्येण ते अनघvāk mādhuryeṇa te anaghaиз-за сладости твоей речи, безгрешный; мягкости
मित्रताम् अभिपन्नः त्वाम्mitratām abhipannaḥ tvāmк дружбе пришедший с тобой; став другом
किं चित् वक्ष्यामि तत् शृणुkiṃ cit vakṣyāmi tat śṛṇuкое-что скажу, это слушай; выслушай
गृहस्थ धर्मम् विप्र इन्द्रgṛhastha dharmam vipra indraдхарму домохозяина, царь брахманов; лучший
कृत्वा पुत्र गतम् तु अहम्kṛtvā putra gatam tu ahamисполнив, с сыновьями связанный я; передав детям
धर्मम् परमकम् कुर्याम्dharmam paramakam kuryāmвысочайшую дхарму совершил бы; исполнял бы
कः हि मार्गः भवेत् द्विजkaḥ hi mārgaḥ bhavet dvijaкакой же путь был бы, дваждырождённый; дорога
अहम् आत्मानम् आत्म स्थम्aham ātmānam ātma sthamя себя, в себе стоящего; атмана
एकः एव आत्मनि स्थितःekaḥ eva ātmani sthitaḥодин именно в себе пребывающий; сам
कर्तुम् काङ्क्षामिkartum kāṅkṣāmiсделать желаю; осуществить
न इच्छामि बद्धःna icchāmi baddhaḥне хочу связанным; быть связанным
साधारणैः गुणैःsādhāraṇaiḥ guṇaiḥобщими гунами; обычными качествами
यावत् एव अनतीतम् मेyāvat eva anatītam meпока ещё не прошло моё; не миновало
वयः पुत्र फल आश्रितम्vayaḥ putra phala āśritamвозраст, опирающийся на плод сыновей; семейный итог
तावत् इच्छामि पाथेयम्tāvat icchāmi pātheyamдо тех пор хочу дорожный запас; припас
आदातुम् पारलौकिकम्ādātum pāralaukikamвзять для иного мира; посмертный
अस्मिन् हि लोक संतानेasmin hi loka saṃtāneв этом ведь потоке мира; череде
परम् पारम् अभीप्सतःparam pāram abhīpsataḥвысшего берега желающего; дальнего
उत्पन्ना मे मतिः इयम्utpannā me matiḥ iyamвозникла у меня эта мысль; решимость
कुतः धर्म मयः प्लवःkutaḥ dharma mayaḥ plavaḥоткуда плот, состоящий из дхармы; переправа
Литературный перевод

Брахман сказал: «Безгрешный, сладость твоей речи пробудила во мне желание обратиться к тебе. Став твоим другом, я скажу кое-что; выслушай. Лучший из брахманов, исполнив дхарму домохозяина и передав её сыновьям, я хотел бы совершить высочайшую дхарму. Каков же этот путь, дваждырождённый? Я желаю утвердить себя как атмана, пребывающего в самом себе, одного в себе; я не хочу быть связанным обычными гунами. Пока ещё не миновал мой возраст, принесший плод в сыновьях, я хочу взять дорожный запас для иного мира. В этом потоке мира, желая высшего берега, я пришёл к мысли: где найти плот, состоящий из дхармы?»

Версия

53f627a16927 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:02:12 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами