Махабхарата
Брахман принимает наставление и отправляется в путь12.344.1-6
11658 / 15823
Махабхарата · 12.344.1-6
Деванагари

ब्राह्मण उवाच
अतिभारोद्यतस्यैव भारापनयनं महत् ॥
पराश्वासकरं वाक्यम् इदं मे भवतः श्रुतम् ॥
अध्वक्लान्तस्य शयनं स्थानक्लान्तस्य चासनम् ॥
तृषितस्य च पानीयं क्षुधार्तस्य च भोजनम् ॥
ईप्सितस्येव संप्राप्तिर् अन्नस्य समये ऽतिथेः ॥
एषितस्यात्मनः काले वृद्धस्येव सुतो यथा ॥
मनसा चिन्तितस्येव प्रीतिस्निग्धस्य दर्शनम् ॥
प्रह्रादयति मां वाक्यं भवता यद् उदीरितम् ॥
दत्तचक्षुर् इवाकाशे पश्यामि विमृशामि च ॥
प्रज्ञानवचनाद् यो ऽयम् उपदेशो हि मे कृतः ॥
बाढम् एवं करिष्यामि यथा मां भाषते भवान् ॥
इहेमां रजनीं साधो निवसस्व मया सह ॥
प्रभाते यास्यति भवान् पर्याश्वस्तः सुखोषितः ॥
असौ हि भगवान् सूर्यो मन्दरश्मिर् अवाङ्मुखः ॥

Транслитерация (IAST)

brāhmaṇa uvāca
atibhārodyatasyaiva bhārāpanayanaṃ mahat ||
parāśvāsakaraṃ vākyam idaṃ me bhavataḥ śrutam ||
adhvaklāntasya śayanaṃ sthānaklāntasya cāsanam ||
tṛṣitasya ca pānīyaṃ kṣudhārtasya ca bhojanam ||
īpsitasyeva saṃprāptir annasya samaye 'titheḥ ||
eṣitasyātmanaḥ kāle vṛddhasyeva suto yathā ||
manasā cintitasyeva prītisnigdhasya darśanam ||
prahrādayati māṃ vākyaṃ bhavatā yad udīritam ||
dattacakṣur ivākāśe paśyāmi vimṛśāmi ca ||
prajñānavacanād yo 'yam upadeśo hi me kṛtaḥ ||
bāḍham evaṃ kariṣyāmi yathā māṃ bhāṣate bhavān ||
ihemāṃ rajanīṃ sādho nivasasva mayā saha ||
prabhāte yāsyati bhavān paryāśvastaḥ sukhoṣitaḥ ||
asau hi bhagavān sūryo mandaraśmir avāṅmukhaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ब्राह्मण उवाचbrāhmaṇa uvācaбрахман сказал; брахман произнёс
अति भार उद्यतस्य एवati bhāra udyatasya evaименно для поднявшего чрезмерную ношу; перегруженного
भार अपनयनम् महत्bhāra apanayanam mahatвеликое снятие ноши; облегчение
पर आश्वास करम् वाक्यम्para āśvāsa karam vākyamдающее высшее утешение слово; ободряющая речь
इदम् मे भवतः श्रुतम्idam me bhavataḥ śrutamэто мной от тебя услышано; твои слова
अध्व क्लान्तस्य शयनम्adhva klāntasya śayanamдля уставшего от пути ложе; постель
स्थान क्लान्तस्य च आसनम्sthāna klāntasya ca āsanamи для уставшего стоять сиденье; место
तृषितस्य च पानीयम्tṛṣitasya ca pānīyamи для жаждущего питьё; вода
क्षुधा आर्तस्य च भोजनम्kṣudhā ārtasya ca bhojanamи для мучимого голодом пища; еда
ईप्सितस्य इव संप्राप्तिःīpsitasya iva saṃprāptiḥсловно достижение желанного; обретение
अन्नस्य समये अतिथेःannasya samaye atitheḥпищи вовремя для гостя; странника
एषितस्य आत्मनः कालेeṣitasya ātmanaḥ kāleвовремя искомого самим; желанного
वृद्धस्य इव सुतः यथाvṛddhasya iva sutaḥ yathāкак сын для старика; пожилого
मनसा चिन्तितस्य इवmanasā cintitasya ivaсловно мысленно желанного; задуманного
प्रीति स्निग्धस्य दर्शनम्prīti snigdhasya darśanamвидение любящего и нежного; друга
प्रह्रादयति माम् वाक्यम्prahrādayati mām vākyamрадует меня слово; освежает
भवता यत् उदीरितम्bhavatā yat udīritamкоторое тобой произнесено; сказано
दत्त चक्षुः इव आकाशेdatta cakṣuḥ iva ākāśeсловно с дарованными глазами в небе; получив зрение
पश्यामि विमृशामि चpaśyāmi vimṛśāmi caвижу и обдумываю; рассматриваю
प्रज्ञान वचनात्prajñāna vacanātиз слова мудрого знания; от наставления
यः अयम् उपदेशः हिyaḥ ayam upadeśaḥ hiкоторое это наставление ведь; это учение
मे कृतःme kṛtaḥмне дано; сделано
बाढम् एवम् करिष्यामिbāḍham evam kariṣyāmiнепременно так сделаю; исполню
यथा माम् भाषते भवान्yathā mām bhāṣate bhavānкак мне говорит ты; как наставляешь
इह इमाम् रजनीम् साधोiha imām rajanīm sādhoздесь эту ночь, добрый; сегодня
निवसस्व मया सहnivasasva mayā sahaпоживи со мной; останься
प्रभाते यास्यति भवान्prabhāte yāsyati bhavānутром ты пойдёшь; отправишься
पर्याश्वस्तः सुख उषितःparyāśvastaḥ sukha uṣitaḥотдохнувший, хорошо переночевавший; успокоенный
असौ हि भगवान् सूर्यःasau hi bhagavān sūryaḥведь тот благословенный Сурья; солнце
मन्द रश्मिः अवाङ् मुखःmanda raśmiḥ avāṅ mukhaḥс мягкими лучами, склонённый вниз; к закату
Литературный перевод

Брахман сказал: «Эти твои слова, дающие высшее утешение, я услышал как великое снятие ноши с того, кто поднял чрезмерный груз. Для уставшего в пути они как ложе, для уставшего стоять — как сиденье, для жаждущего — как вода, для мучимого голодом — как пища. Они радуют меня, как своевременная пища для гостя, как достижение желанного, как сын для старика в нужный час, как видение любимого и нежного друга, о котором думал ум. Словно получив глаза в небе, я вижу и обдумываю наставление, данное мне словом мудрого знания. Непременно сделаю так, как ты мне говоришь. Добрый, останься здесь со мной на эту ночь. Утром ты отправишься отдохнувшим и хорошо переночевавшим, ведь благословенный Сурья уже склоняется вниз мягкими лучами».

Версия

1ceae742e6f5 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 02:36:30 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами