Махабхарата
Человеческий мудрец, достигший пути сиддхов12.351.1-5
11681 / 15823
Махабхарата · 12.351.1-5
Деванагари

सूर्य उवाच
नैष देवो ऽनिलसखो नासुरो न च पन्नगः ॥
उञ्छवृत्तिव्रते सिद्धो मुनिर् एष दिवं गतः ॥
एष मूलफलाहारः शीर्णपर्णाशनस् तथा ॥
अब्भक्षो वायुभक्षश् च आसीद् विप्रः समाहितः ॥
ऋचश् चानेन विप्रेण संहितान्तरभिष्टुताः ॥
स्वर्गद्वारकृतोद्योगो येनासौ त्रिदिवं गतः ॥
असन्नधीरनाकाङ्क्षी नित्यम् उञ्छशिलाशनः ॥
सर्वभूतहिते युक्त एष विप्रो भुजंगम ॥
न हि देवा न गन्धर्वा नासुरा न च पन्नगाः ॥
प्रभवन्तीह भूतानां प्राप्तानां परमां गतिम् ॥

Транслитерация (IAST)

sūrya uvāca
naiṣa devo 'nilasakho nāsuro na ca pannagaḥ ||
uñchavṛttivrate siddho munir eṣa divaṃ gataḥ ||
eṣa mūlaphalāhāraḥ śīrṇaparṇāśanas tathā ||
abbhakṣo vāyubhakṣaś ca āsīd vipraḥ samāhitaḥ ||
ṛcaś cānena vipreṇa saṃhitāntarabhiṣṭutāḥ ||
svargadvārakṛtodyogo yenāsau tridivaṃ gataḥ ||
asannadhīranākāṅkṣī nityam uñchaśilāśanaḥ ||
sarvabhūtahite yukta eṣa vipro bhujaṃgama ||
na hi devā na gandharvā nāsurā na ca pannagāḥ ||
prabhavantīha bhūtānāṃ prāptānāṃ paramāṃ gatim ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सूर्य उवाचsūrya uvācaСурья сказал; Солнце произнесло
न एषः देवःna eṣaḥ devaḥэто не бог; не дева
अनिल सखःanila sakhaḥдруг ветра; спутник Ваю
न असुरःna asuraḥне асура; не демон
न च पन्नगःna ca pannagaḥи не змей; не нага
उञ्छ वृत्ति व्रते सिद्धःuñcha vṛtti vrate siddhaḥсовершенный в обете жизни сбором колосьев; аскетической нищеты
मुनिः एषः दिवम् गतःmuniḥ eṣaḥ divam gataḥэтот муни на небо ушёл; достиг рая
एषः मूल फल आहारःeṣaḥ mūla phala āhāraḥон питался корнями и плодами; корнеплодами
शीर्ण पर्ण अशनः तथाśīrṇa parṇa aśanaḥ tathāтакже ел опавшие листья; сухие листья
अब्भक्षः वायु भक्षः चabbhakṣaḥ vāyu bhakṣaḥ caпитающийся водой и воздухом; водой и ветром
आसीत् विप्रः समाहितःāsīt vipraḥ samāhitaḥбыл сосредоточенный брахман; собранный
ऋचः च अनेन विप्रेणṛcaḥ ca anena vipreṇaи гимны этим брахманом; рики
संहिता अन्तर अभिष्टुताःsaṃhitā antara abhiṣṭutāḥизнутри самхит воспеты; прославлены
स्वर्ग द्वार कृत उद्योगःsvarga dvāra kṛta udyogaḥсделавший усилие к вратам неба; райскому пути
येन असौ त्रिदिवम् गतःyena asau tridivam gataḥкоторым он на третье небо ушёл; достиг небес
असन्न धीःasanna dhīḥнепривязанного ума; без низкой мысли
अनाकाङ्क्षीanākāṅkṣīничего не желающий; без ожиданий
नित्यम् उञ्छ शिल अशनःnityam uñcha śila aśanaḥвсегда питающийся сбором колосьев и зёрен; скудным сбором
सर्व भूत हिते युक्तःsarva bhūta hite yuktaḥсоединённый с благом всех существ; преданный добру
एषः विप्रः भुजंगमeṣaḥ vipraḥ bhujaṃgamaэтот брахман, о змей; о нага
न हि देवाःna hi devāḥведь не боги; девы не
न गन्धर्वाःna gandharvāḥне гандхарвы; не небесные певцы
न असुराःna asurāḥне асуры; демоны не
न च पन्नगाःna ca pannagāḥи не змеи; наги не
प्रभवन्ति इह भूतानाम्prabhavanti iha bhūtānāmвластны здесь над существами; могут повлиять
प्राप्तानाम् परमाम् गतिम्prāptānām paramām gatimдостигшими высшей цели; высшего пути
Литературный перевод

Сурья сказал: «Это не бог, не друг ветра, не асура и не змей. Это муни, достигший совершенства в обете жизни сбором колосьев, ушёл на небо. Этот сосредоточенный брахман питался корнями и плодами, ел опавшие листья, жил водой и воздухом. Он воспел гимны внутри самхит и сделал усилие к вратам неба; этим он достиг третьего неба. О змей, этот брахман был непривязан умом, ничего не желал, всегда питался скудным сбором колосьев и зёрен и был предан благу всех существ. Ни боги, ни гандхарвы, ни асуры, ни змеи здесь не властны над существами, которые достигли высшей цели».

Версия

279f6b00c5a2 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 02:30:37 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами