Sanat-kumāra
आलिंग्य सव्यहस्तेन वामे तांबूलधारिणीम् ॥ धनदांकसमारूढां महालक्ष्मीं प्रपूजयेत्
पश्चिमे मदनं बाणपाशांकुशशरासनाम् ॥ धारयंतं जपारक्तं पूजयेद्रक्तभूषणम्
सव्येन पतिमाश्लिष्य वामेनोत्पलधारिणीम् ॥ पाणिना रमणांकस्थां रतिं सम्यक्समर्चयेत्
ऐशान्ये पूजयेत्सम्यक् विघ्नराजं प्रियान्वितम् ॥ सृणिपाशधरं कांतं वरांगासृक्कलांगुलिम्
माध्वीपूर्णकपालाढ्यं विघ्नराजं दिगंबरम् ॥ पुष्करे विगलद्रत्नस्फुरच्चषकधारिणम्
सिंदूरसदृशाकारामुद्दाममदविभ्रमाम् ॥ धृतरक्तोत्पलामन्यपाणिना तु ध्वजस्पृशाम्
आश्लिष्टकांतामरुणां पुष्टिमर्चेद्दिगंबराम् ॥ कर्णिकायां निधी पूज्यौ षट्कोणस्याथ पार्श्वयोः
अंगानि केसरेष्वेताः पश्चात्पत्रेषु पूजयेत् ॥ अनंगकुसुमा पश्चाद्द्वितीयानंगमेखला
अनंगगमना तद्वदनंगमदनातुरा ॥ भुवनपाला गगनवेगा षष्ठी चैव ततः परम्
शशिलेखा गगनलेखा चेत्यष्टौ यत्र शक्तयः ॥ खङ्गखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याश्च मातरः
पद्माद्बहिः समभ्यर्च्याः शक्तयः परिचारिकाः ॥ प्रथमानंगद्वयास्यादनंगमदना ततः
मदनातुरा भवनवेगा ततो भुवनपालिका ॥ स्यात्सर्वशिशिरानंगवेदनानंगमेखला
चषकं तालवृंतं च तांबूलं छत्रमुज्ज्वलम् ॥ चामरे चांशुकं पुष्पं बिभ्राणाः करपंकजैः
सर्वाभरणसंदीप्तान् लोकपालान्बहिर्यजेत् ॥ वज्रादीन्यपि तद्बाह्ये देवीमित्थं प्रपूजयेत्
āliṃgya savyahastena vāme tāṃbūladhāriṇīm || dhanadāṃkasamārūḍhāṃ mahālakṣmīṃ prapūjayet
paścime madanaṃ bāṇapāśāṃkuśaśarāsanām || dhārayaṃtaṃ japāraktaṃ pūjayedraktabhūṣaṇam
savyena patimāśliṣya vāmenotpaladhāriṇīm || pāṇinā ramaṇāṃkasthāṃ ratiṃ samyaksamarcayet
aiśānye pūjayetsamyak vighnarājaṃ priyānvitam || sṛṇipāśadharaṃ kāṃtaṃ varāṃgāsṛkkalāṃgulim
mādhvīpūrṇakapālāḍhyaṃ vighnarājaṃ digaṃbaram || puṣkare vigaladratnasphuraccaṣakadhāriṇam
siṃdūrasadṛśākārāmuddāmamadavibhramām || dhṛtaraktotpalāmanyapāṇinā tu dhvajaspṛśām
āśliṣṭakāṃtāmaruṇāṃ puṣṭimarceddigaṃbarām || karṇikāyāṃ nidhī pūjyau ṣaṭkoṇasyātha pārśvayoḥ
aṃgāni kesareṣvetāḥ paścātpatreṣu pūjayet || anaṃgakusumā paścāddvitīyānaṃgamekhalā
anaṃgagamanā tadvadanaṃgamadanāturā || bhuvanapālā gaganavegā ṣaṣṭhī caiva tataḥ param
śaśilekhā gaganalekhā cetyaṣṭau yatra śaktayaḥ || khaṅgakheṭakadhāriṇyaḥ śyāmāḥ pūjyāśca mātaraḥ
padmādbahiḥ samabhyarcyāḥ śaktayaḥ paricārikāḥ || prathamānaṃgadvayāsyādanaṃgamadanā tataḥ
madanāturā bhavanavegā tato bhuvanapālikā || syātsarvaśiśirānaṃgavedanānaṃgamekhalā
caṣakaṃ tālavṛṃtaṃ ca tāṃbūlaṃ chatramujjvalam || cāmare cāṃśukaṃ puṣpaṃ bibhrāṇāḥ karapaṃkajaiḥ
sarvābharaṇasaṃdīptān lokapālānbahiryajet || vajrādīnyapi tadbāhye devīmitthaṃ prapūjayet
«...обняв правою рукою, в левой держащую тамбулу, сидящую на колене Подателя богатств Махалакшми да почтит. На западе — Мадану, держащего стрелу, петлю, стрекало и лук, красного, как джапа, в красных уборах, да чтит; и Рати, правою рукою обнявшую супруга, левою держащую кувшинку, сидящую на колене возлюбленного, да почтит как должно. В углу Ишаны да чтит как должно владыку препятствий с милою: держащего стрекало и петлю, прекрасного, с прекрасным телом и перстами, богатого черепом, полным мёда, одетого сторонами света, в водоёме держащего чашу, сверкающую струящимися самоцветами; и Пушти — обликом подобную синдуру, с необузданным хмельным томлением, держащую красную кувшинку, другою рукою касающуюся знамени, обнимающую милого, алую, одетую сторонами света, — да чтит. В околоплоднике должны быть чтимы два сокровища, затем по бокам шестиугольника. Члены — на тычинках; их после на лепестках да чтит: Анангакусума, после вторая Анангамекхала, Анангагамана, так же Анангамаданатура, Бхуванапала, Гаганавега — шестая, и затем далее Шашилекха и Гаганалекха, — и так восемь сил, держащих меч и щит, тёмных; и матери должны быть чтимы. Вне лотоса должны быть чтимы силы-прислужницы: первая — Анангадвая, Анангамадана, затем Маданатура, Бхаванавега, затем Бхуванапалика, да будет Сарвашишира, Анангаведана, Анангамекхала, — держащие руками-лотосами чашу, пальмовое опахало, тамбулу, сияющий зонт, опахала, ткань и цветок. Сияющих всеми уборами хранителей миров вовне да чтит, и вне того ваджру с прочими; так да почтит богиню.
0b08ba1661ce · опубликовано 5 сент. 2026 г., 16:14:22 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Все, кого ставят вокруг, стоят парами и обнимаются: Кубера с Махалакшми, Мадана с Рати, Ганапати с Пушти, — и в каждой паре сказано, кто кого обнял и какою рукою. Такой точности в описании объятий нет ни в одной из прежних глав.
Восемь сил на лепестках названы по частям одного слова: Ананга-кусума, Ананга-мекхала, Ананга-гамана. Ананга — «Бестелесный», прозвище Камы, сожжённого Шивою. Влечение здесь разобрано на цветок, пояс и походку.
А прислужницы вне лотоса держат не оружие, а утварь: чашу, опахало, бетель, зонт, ткань, цветок. Круги вокруг богини устроены как двор: внутри — силы, снаружи — те, кто подаёт.