Падма-пурана
Величие истины и житие Туладхары1.53.49-64
824 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.53.49-64

शूद्र उवाच

Деванагари

न मे वित्ते स्पृहा चास्ति धनं संसारवागुरा । तद्विधौ पतितो मर्त्यो न पुनर्मोक्षकं व्रजेत्
शृणु वित्तस्य यद्दोषमिह लोके परत्र च । भयं चोराच्च ज्ञातिभ्यो राजभ्यस्तत्करादपि
सर्वे जिघांसवो मर्त्याः पशुमांसविविष्किराः । तथा धनवतां नित्यं कथमर्थास्सुखावहाः
प्राणस्यांतकरो ह्यर्थस्साधको दुरितस्य च । कालादीनां प्रियं गेहं निदानं दुर्गतेः परम्
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बांधवाः । कुलं शीलं च पांडित्यं रूपं भोग्यं यशः सुखम्
धनेन तु विहीनस्य पुत्रदारोज्झितस्य च । कथं मित्रं कथं धर्मो दीनानां जन्मनः कथम्
सत्रादि क्रतुकार्यं च पुष्करिण्युपकारकम् । दानं नाकस्य सोपानं निःस्वस्य च न सिध्यति
व्रतकार्यस्य रक्षा च धर्मादिश्रवणं भृशम् । पितृयज्ञादितीर्थं च निर्वित्तस्य न सिध्यति
तथा रोगप्रतीकारः पथ्यमौषधसंचयम् । रक्षणं विग्रह श्चैव शत्रूणां विजयो ध्रुवम्
स्त्रीणां च जन्मना वार्ता वसुयोगेन लभ्यते । भूतभव्यप्रवृत्तानां सुकृतं दुष्कृतं च यत्
तस्माद्बहुधनं यस्य तस्य भोग्यं यदृच्छया । स्वर्गं वितरणादेव लप्स्यसे ह्यचिरादितः
अकामाच्च व्रतं सर्वमक्रोधात्तीर्थसेवनम् । दया जप्यसमा शुद्धं संतोषो धनमेव च
अहिंसा परमा सिद्धिः शिलोञ्छवृत्तिरुत्तमा । शाकाहारः सुधातुल्य उपवासः परंतप
संतोषो मे महाभोग्यं महादानं वराटकम् । मातृवत्परदाराश्च परद्रव्याणि लोष्टवत्
परदारा भुजंगाभाः सर्वयज्ञ इदं मम । तस्मादेनं न गृह्णामि सत्यं सत्यं गुणाकर
प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम् । श्रीभगवानुवाच इत्युक्ते तु नरश्रेष्ठ पुष्पवर्षं पपात ह

Транслитерация (IAST)

na me vitte spṛhā cāsti dhanaṃ saṃsāravāgurā | tadvidhau patito martyo na punarmokṣakaṃ vrajet
śṛṇu vittasya yaddoṣamiha loke paratra ca | bhayaṃ corācca jñātibhyo rājabhyastatkarādapi
sarve jighāṃsavo martyāḥ paśumāṃsaviviṣkirāḥ | tathā dhanavatāṃ nityaṃ kathamarthāssukhāvahāḥ
prāṇasyāṃtakaro hyarthassādhako duritasya ca | kālādīnāṃ priyaṃ gehaṃ nidānaṃ durgateḥ param
yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāṃdhavāḥ | kulaṃ śīlaṃ ca pāṃḍityaṃ rūpaṃ bhogyaṃ yaśaḥ sukham
dhanena tu vihīnasya putradārojjhitasya ca | kathaṃ mitraṃ kathaṃ dharmo dīnānāṃ janmanaḥ katham
satrādi kratukāryaṃ ca puṣkariṇyupakārakam | dānaṃ nākasya sopānaṃ niḥsvasya ca na sidhyati
vratakāryasya rakṣā ca dharmādiśravaṇaṃ bhṛśam | pitṛyajñāditīrthaṃ ca nirvittasya na sidhyati
tathā rogapratīkāraḥ pathyamauṣadhasaṃcayam | rakṣaṇaṃ vigraha ścaiva śatrūṇāṃ vijayo dhruvam
strīṇāṃ ca janmanā vārtā vasuyogena labhyate | bhūtabhavyapravṛttānāṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca yat
tasmādbahudhanaṃ yasya tasya bhogyaṃ yadṛcchayā | svargaṃ vitaraṇādeva lapsyase hyacirāditaḥ
akāmācca vrataṃ sarvamakrodhāttīrthasevanam | dayā japyasamā śuddhaṃ saṃtoṣo dhanameva ca
ahiṃsā paramā siddhiḥ śiloñchavṛttiruttamā | śākāhāraḥ sudhātulya upavāsaḥ paraṃtapa
saṃtoṣo me mahābhogyaṃ mahādānaṃ varāṭakam | mātṛvatparadārāśca paradravyāṇi loṣṭavat
paradārā bhujaṃgābhāḥ sarvayajña idaṃ mama | tasmādenaṃ na gṛhṇāmi satyaṃ satyaṃ guṇākara
prakṣālanāddhi paṃkasya dūrādasparśanaṃ varam | śrībhagavānuvāca ityukte tu naraśreṣṭha puṣpavarṣaṃ papāta ha

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
naне
मेmeу меня
वित्तेvitteк богатству
स्पृहाspṛhāвлечения
caи
अस्तिastiесть
धनंdhanaṃбогатство
संसार-वागुराsaṃsāra-vāgurāсилок сансары
तत्-विधौtat-vidhauв такую сеть
पतितःpatitaḥупавший
मर्त्यःmartyaḥсмертный
naне
पुनःpunaḥснова
मोक्षकंmokṣakaṃк освобождению
व्रजेत्vrajetидёт
शृणुśṛṇuслушай
वित्तस्यvittasyaбогатства
यत्yatкакой
दोषम्doṣamпорок
इह लोकेiha lokeв этом мире
परत्रparatraв ином
caи
भयंbhayaṃстрах
चोरात्corātот вора
ज्ञातिभ्यःjñātibhyaḥот сородичей
राजभ्यःrājabhyaḥот царей
तत्-करात्tat-karātот их поборов
अपिapiже
सर्वेsarveвсе
जिघांसवःjighāṃsavaḥжелающие убить
मर्त्याःmartyāḥсмертные
पशु-मांस-विविष्किराःpaśu-māṃsa-viviṣkirāḥрвущие мясо, как звери
तथाtathāтак
धनवतांdhanavatāṃу богатых
नित्यंnityaṃвсегда
कथंkathaṃкак
अर्थाःarthāḥбогатства
सुख-आवहाःsukha-āvahāḥприносящие счастье
प्राणस्यprāṇasyaжизни
अंत-करःaṃta-karaḥгубитель
हिhiже
अर्थःarthaḥбогатство
साधकःsādhakaḥпособник
दुरितस्यduritasyaзлодеяния
काल-आदीनांkāla-ādīnāṃвремени и прочих
प्रियंpriyaṃмилый
गेहंgehaṃдом
निदानंnidānaṃпричина
दुर्गतेःdurgateḥдурной участи
परम्paramвысшая
यस्यyasyaу кого
अर्थाःarthāḥбогатства
तस्यtasyaу того
मित्राणिmitrāṇiдрузья
बांधवाःbāṃdhavāḥродичи
कुलंkulaṃрод
शीलंśīlaṃнрав
पांडित्यंpāṃḍityaṃучёность
रूपंrūpaṃкрасота
भोग्यंbhogyaṃнаслаждение
यशःyaśaḥслава
सुखम्sukhamсчастье
धनेनdhanenaбогатства
तुtuже
विहीनस्यvihīnasyaлишённого
पुत्र-दार-उज्झितस्यputra-dāra-ujjhitasyaоставленного сыном и женою
कथंkathaṃкак
मित्रंmitraṃдруг
कथंkathaṃкак
धर्मःdharmaḥдхарма
दीनानांdīnānāṃу убогих
जन्मनःjanmanaḥот рождения
कथम्kathamкак
सत्र-आदिsatra-ādiсаттра и прочее
क्रतु-कार्यंkratu-kāryaṃжертвенное дело
पुष्करिणी-उपकारकम्puṣkariṇī-upakārakamустройство пруда
दानंdānaṃдаяние
नाकस्यnākasyaнеба
सोपानंsopānaṃлестница
निःस्वस्यniḥsvasyaу неимущего
न सिध्यतिna sidhyatiне удаётся
व्रत-कार्यस्यvrata-kāryasyaобетного дела
रक्षाrakṣāохрана
धर्म-आदि-श्रवणंdharma-ādi-śravaṇaṃслушание дхармы и прочего
भृशम्bhṛśamусердное
पितृ-यज्ञ-आदि-तीर्थंpitṛ-yajña-ādi-tīrthaṃжертва предкам и тиртхи
निर्वित्तस्यnirvittasyaу безденежного
न सिध्यतिna sidhyatiне удаётся
तथाtathāи
रोग-प्रतीकारःroga-pratīkāraḥлечение болезни
पथ्यम्pathyamполезная пища
औषध-संचयम्auṣadha-saṃcayamзапас лекарств
रक्षणंrakṣaṇaṃзащита
विग्रहःvigrahaḥвойна
चैवcaivaи
शत्रूणांśatrūṇāṃврагов
विजयःvijayaḥпобеда
ध्रुवम्dhruvamнепреложно
स्त्रीणांstrīṇāṃу женщин
जन्मनाjanmanāот рождения
वार्ताvārtāмолва
वसु-योगेनvasu-yogenaсоединением с добром
लभ्यतेlabhyateобретается
भूत-भव्य-प्रवृत्तानांbhūta-bhavya-pravṛttānāṃбывшего и будущего
सुकृतंsukṛtaṃдоброе
दुष्कृतंduṣkṛtaṃзлое
यत्yatчто
तस्मात्tasmātпотому
बहु-धनंbahu-dhanaṃмного богатства
यस्यyasyaу кого
तस्यtasyaу того
भोग्यंbhogyaṃнаслаждение
यदृच्छयाyadṛcchayāпо желанию
स्वर्गंsvargaṃнебо
वितरणात्vitaraṇātраздачею
एवevaже
लप्स्यसेlapsyaseобретёшь
हिhiже
अचिरात्acirātвскоре
इतःitaḥотсюда
अकामात्akāmātот бесстрастия
व्रतंvrataṃобет
सर्वम्sarvamвесь
अक्रोधात्akrodhātот негневливости
तीर्थ-सेवनम्tīrtha-sevanamслужение тиртхам
दयाdayāсострадание
जप्य-समाjapya-samāравно джапе
शुद्धंśuddhaṃчисто
संतोषःsaṃtoṣaḥдовольство
धनम्dhanamбогатство
एवevaже
अहिंसाahiṃsāневреждение
परमाparamāвысшее
सिद्धिःsiddhiḥсовершенство
शिलोञ्छ-वृत्तिःśiloñcha-vṛttiḥсбор колосьев
उत्तमाuttamāнаилучшее
शाक-आहारःśāka-āhāraḥпитание зеленью
सुधा-तुल्यःsudhā-tulyaḥравно амрите
उपवासःupavāsaḥпост
परं-तपparaṃ-tapaо карающий врагов
संतोषःsaṃtoṣaḥдовольство
मेmeмоё
महा-भोग्यंmahā-bhogyaṃвеликое наслаждение
महा-दानंmahā-dānaṃвеликий дар
वराटकम्varāṭakamраковина
मातृ-वत्mātṛ-vatкак мать
पर-दाराःpara-dārāḥчужие жёны
पर-द्रव्याणिpara-dravyāṇiчужое добро
लोष्ट-वत्loṣṭa-vatкак ком земли
पर-दाराःpara-dārāḥчужие жёны
भुजंग-आभाःbhujaṃga-ābhāḥподобны змеям
सर्व-यज्ञःsarva-yajñaḥвсе жертвы
इदंidaṃэто
ममmamaмоё
तस्मात्tasmātпотому
एनंenaṃэтого
न गृह्णामिna gṛhṇāmiне беру
सत्यं सत्यंsatyaṃ satyaṃистинно, истинно
गुण-आकरguṇa-ākaraо рудник достоинств
प्रक्षालनात्prakṣālanātчем отмывание
हिhiже
पंकस्यpaṃkasyaгрязи
दूरात्dūrātиздали
अस्पर्शनंasparśanaṃнеприкосновение
वरम्varamлучше
Литературный перевод

«Нет у меня влечения к богатству: богатство — силок сансары; смертный, упавший в такую сеть, снова к освобождению не идёт. Слушай, какой у богатства порок — и в этом мире, и в ином.

Страх от вора, от сородичей, от царей и от их поборов; все смертные — желающие убить, рвущие мясо, как звери. Так у богатых всегда: как же богатства приносят счастье? Богатство — губитель жизни и пособник злодеяния, милый дом времени и прочих, высшая причина дурной участи.

У кого богатства, у того и друзья, у того и родичи, род, нрав, учёность, красота, наслаждение, слава и счастье. А у лишённого богатства, оставленного сыном и женою, — какой друг, какая дхарма? И у убогих — что от рождения? Саттра и прочее жертвенное дело, устройство пруда, даяние — лестница неба — у неимущего не удаются; охрана обетного дела, усердное слушание дхармы, жертва предкам и тиртхи у безденежного не удаются; и лечение болезни, полезная пища и запас лекарств, защита, война и непреложная победа над врагами; и у женщин молва от рождения обретается соединением с добром; и всё доброе и злое из бывшего и будущего.

Потому у кого много богатства, у того и наслаждение по желанию; и небо раздачею ты вскоре обретёшь отсюда».

«От бесстрастия — весь обет; от негневливости — служение тиртхам; сострадание равно джапе и чисто; довольство и есть богатство. Невреждение — высшее совершенство, сбор колосьев — наилучшее занятие; питание зеленью равно амрите, о карающий врагов, и пост.

Довольство — моё великое наслаждение, а великий дар — раковина. Чужие жёны мне как мать, чужое добро — как ком земли; чужие жёны подобны змеям — вот все мои жертвы. Потому этого я не беру: истинно, истинно, о рудник достоинств. Ибо лучше не прикоснуться издали, чем потом отмывать грязь».

Версия

7e494e2fdbd7 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:29 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами