धनवान्वित्तशाठ्येन यः करोति प्रजागरम् । तेनात्मा हारितो नूनं कितवेन दुरात्मना
विष्णुजागरणे प्राप्त उपहासं करोति यः । षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः
वेदविद्ब्राह्मणो यस्तु नर्तनेन विशेषतः । उपहासपरः प्राप्तः स वै चाण्डाल उच्यते
निमिषं निमिषार्धं वा यः करोति प्रजागरम् । धर्मार्थकाममोक्षाणां प्राप्नोति पदमव्ययम्
वेदशास्त्ररतो नित्यं नित्यं वै यज्ञयाजकः । रात्रौ जागरणे प्राप्ते निन्दां कुर्वन्व्रजत्यधः
मम पूजां प्रकुर्वाणो विष्णुनिन्दासु तत्परः । एकविंशत्कुलेनैव नरकं प्रतिपद्यते
विष्णुः शिवः शिवो विष्णुरेकमूर्तिर्द्विधा स्थितः । तस्मात्सर्वप्रकारेण नैव निन्दां प्रकारयेत्
दष्टाः कलिभुजङ्गेन स्वपन्ति मधुहुर्दिने । कुर्वन्ति जागरं नैव मायया तु च मोहिताः
प्राप्ता ह्येकादशी येषां कलौ जागरणं विना । ते विनष्टा न सन्देहो यस्माज्जीवितमन्यथा
उद्धृतं नेत्रयुग्मं तु दत्त्वा वै वैष्णवं पदम् । कृतं ये नैव पश्यन्ति पापिनो हरिजागरम्
dhanavānvittaśāṭhyena yaḥ karoti prajāgaram | tenātmā hārito nūnaṃ kitavena durātmanā
viṣṇujāgaraṇe prāpta upahāsaṃ karoti yaḥ | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ
vedavidbrāhmaṇo yastu nartanena viśeṣataḥ | upahāsaparaḥ prāptaḥ sa vai cāṇḍāla ucyate
nimiṣaṃ nimiṣārdhaṃ vā yaḥ karoti prajāgaram | dharmārthakāmamokṣāṇāṃ prāpnoti padamavyayam
vedaśāstrarato nityaṃ nityaṃ vai yajñayājakaḥ | rātrau jāgaraṇe prāpte nindāṃ kurvanvrajatyadhaḥ
mama pūjāṃ prakurvāṇo viṣṇunindāsu tatparaḥ | ekaviṃśatkulenaiva narakaṃ pratipadyate
viṣṇuḥ śivaḥ śivo viṣṇurekamūrtirdvidhā sthitaḥ | tasmātsarvaprakāreṇa naiva nindāṃ prakārayet
daṣṭāḥ kalibhujaṅgena svapanti madhuhurdine | kurvanti jāgaraṃ naiva māyayā tu ca mohitāḥ
prāptā hyekādaśī yeṣāṃ kalau jāgaraṇaṃ vinā | te vinaṣṭā na sandeho yasmājjīvitamanyathā
uddhṛtaṃ netrayugmaṃ tu dattvā vai vaiṣṇavaṃ padam | kṛtaṃ ye naiva paśyanti pāpino harijāgaram
«Богатый, кто совершает бдение со скупостью на средства, — тем воистину проигран он сам, как злым душою игроком. Кто при наступившем бдении Вишну насмехается, тот шестьдесят тысяч лет рождается червём в нечистотах. И тот знаток Вед, брахман, что предался насмешке — особенно над танцем, — зовётся чандалой. А кто совершает бдение хоть на мгновение или полмгновения, тот обретает нетленную обитель дхармы, артхи, камы и мокши. Кто постоянно предан Ведам и шастрам и постоянно совершает жертвы, но ночью при бдении творит хулу, — идёт вниз. Тот, кто совершает моё почитание, но усерден в хуле на Вишну, попадает в ад с двадцатью одним коленом своего рода. Вишну — Шива, Шива — Вишну: единый образ, стоящий надвое; потому никоим образом да не творит человек хулы. Ужаленные змеем Кали, они спят в день Сокрушителя Мадху и вовсе не совершают бдения, обольщённые майей. У кого одиннадцатый день пришёл в Кали без бдения — те погибли, нет сомнения, ибо жизнь их прошла впустую. Словно вырваны оба глаза у тех грешников, кто, хотя им и дано вайшнавское положение, даже не смотрит на совершаемое бдение Хари».
9c7b0c15800a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:54 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Насмешка над танцующим названа хуже неучастия: учёный брахман, посмеявшийся над чужой пляской, здесь прямо назван чандалой. Разница между ним и танцующим не в знании, а в том, кто из них способен радоваться не своему. Отсюда и следующий довод: почитающий Шиву и хулящий Вишну губит не одного себя. Строка «Вишну — Шива, Шива — Вишну» сказана в устах самого Шивы, и это делает её не примирительной формулой, а отказом принимать почести за счёт другого. Стих 30 в скане тёмен; передан по смыслу.