Падма-пурана
Величие Калинди: Дилипа и корова Нандини6.204.21-30
4864 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 6.204.21-30

वसिष्ठ उवाच

Деванагари

अभ्यागच्छद्भिरभितो मण्डपं स मृगीगणैः । वासवृक्षमिलत्पक्षिकुलकोलाहलाकुलम्
परस्परविनिर्मुक्तवैरव्याघ्रमृगादिकम् । जपध्यानपरर्षीणां क्षणश्रान्तश्रुतिध्वनिम्
अनध्ययनकालोत्थक्रीडासक्तकुमारकम् । तस्मिन्वसिष्ठमद्राष्टां दम्पती तौ कृतक्रियम्
वृस्यां निषण्णमव्यग्रमरुन्धत्योपसेवितम् । स ववन्दे गुरोः पादौ महिषी सा च तत्स्त्रियः
आशिषा गुरुरप्येनं युयोजारुन्धती च ताम् । अतिथिं तमथाभ्यर्च्य मधुपर्कादिभिर्गुरुः । अर्हणैरर्हतां श्रेष्ठो वसिष्ठ इति पृष्टवान्
भो भो भूमिभृतां श्रेष्ठ राज्ये कुशलमस्ति ते । कुले च कच्चिल्लोके च निजधर्मानुवर्तिनि
धर्मेण पालिता कच्चित्त्वया वीर वसुन्धरा । सम्बर्धयति ते कोशं धर्मधीरिव सात्त्विकी
तव जानपदा राजन्पौराश्च स्थितिमात्मनः । सारवन्तो विमुञ्चन्ति कच्चिन्नाम्बुधयो यथा
स्नेहेन साहचर्येण सहवासतया प्रभो । लक्ष्मीनारायणायेते कच्चित्ते पुरदम्पती
काम्यव्रतानि राजेन्द्र प्रजानां नगरे तव । फलन्ति वाञ्छितं कच्चिद्धरिचन्दनवद्दिवि

Транслитерация (IAST)

abhyāgacchadbhirabhito maṇḍapaṃ sa mṛgīgaṇaiḥ | vāsavṛkṣamilatpakṣikulakolāhalākulam
parasparavinirmuktavairavyāghramṛgādikam | japadhyānapararṣīṇāṃ kṣaṇaśrāntaśrutidhvanim
anadhyayanakālotthakrīḍāsaktakumārakam | tasminvasiṣṭhamadrāṣṭāṃ dampatī tau kṛtakriyam
vṛsyāṃ niṣaṇṇamavyagramarundhatyopasevitam | sa vavande guroḥ pādau mahiṣī sā ca tatstriyaḥ
āśiṣā gururapyenaṃ yuyojārundhatī ca tām | atithiṃ tamathābhyarcya madhuparkādibhirguruḥ | arhaṇairarhatāṃ śreṣṭho vasiṣṭha iti pṛṣṭavān
bho bho bhūmibhṛtāṃ śreṣṭha rājye kuśalamasti te | kule ca kaccilloke ca nijadharmānuvartini
dharmeṇa pālitā kaccittvayā vīra vasundharā | sambardhayati te kośaṃ dharmadhīriva sāttvikī
tava jānapadā rājanpaurāśca sthitimātmanaḥ | sāravanto vimuñcanti kaccinnāmbudhayo yathā
snehena sāhacaryeṇa sahavāsatayā prabho | lakṣmīnārāyaṇāyete kaccitte puradampatī
kāmyavratāni rājendra prajānāṃ nagare tava | phalanti vāñchitaṃ kacciddharicandanavaddivi

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अभ्यागच्छद्भिर्abhyāgacchadbhirподходящими
अभितोabhitoсо всех сторон
मण्डपंmaṇḍapaṃк навесу
saон
मृगीगणैःmṛgīgaṇaiḥстадами ланей
वासवृक्षvāsavṛkṣaна деревьях жилья
मिलत्milatслетающихся
पक्षिकुलpakṣikulaстай птиц
कोलाहलाकुलम्kolāhalākulamполный гомона
परस्परविनिर्मुक्तवैरparasparavinirmuktavairaс оставленной взаимной враждой
व्याघ्रमृगादिकम्vyāghramṛgādikamтигры, олени и прочие
जपध्यानपरjapadhyānaparaзанятых джапой и созерцанием
ऋषीणांṛṣīṇāṃмудрецов
क्षणश्रान्तkṣaṇaśrāntaна миг стихающий
श्रुतिध्वनिम्śrutidhvanimзвук ведийского чтения
अनध्ययनकालोत्थanadhyayanakālotthaвозникшую в час без учения
क्रीडासक्तkrīḍāsaktaувлечённых игрой
कुमारकम्kumārakamс мальчиками
तस्मिन्tasminв той
वसिष्ठम्vasiṣṭhamВасиштху
अद्राष्टांadrāṣṭāṃувидели
दम्पतीdampatīсупруги
तौtauте
कृतक्रियम्kṛtakriyamисполнившего обряды
वृस्यांvṛsyāṃна сиденье
निषण्णम्niṣaṇṇamсидящего
अव्यग्रम्avyagramнеспешного
अरुन्धत्योपसेवितम्arundhatyopasevitamсопровождаемого Арундхати
ववन्देvavandeпоклонился
गुरोःguroḥнаставника
पादौpādauстопам
महिषीmahiṣīцарица
साта
caи
तत्स्त्रियःtatstriyaḥего жене
आशिषाāśiṣāблагословением
गुरुर्gururнаставник
अप्य्apyже
एनंenaṃего
युयोजyuyojaсоединил
अरुन्धतीarundhatīАрундхати
ताम्tāmеё
अतिथिंatithiṃгостя
तम्tamтого
अथाभ्यर्च्यathābhyarcyaзатем почтив
मधुपर्कादिभिर्madhuparkādibhirмадхупаркой и прочим
अर्हणैर्arhaṇairпочестями
अर्हतांarhatāṃиз достойных
श्रेष्ठोśreṣṭhoлучший
वसिष्ठvasiṣṭhaВасиштха
इतिitiтак
पृष्टवान्pṛṣṭavānспросил
भो भोbho bhoо, о
भूमिभृतांbhūmibhṛtāṃиз царей
श्रेष्ठśreṣṭhaлучший
राज्येrājyeв царстве
कुशलम्kuśalamблагополучие
अस्तिastiесть
तेteу тебя
कुलेkuleв роду
कच्चिल्kaccilли
लोकेlokeв народе
निजधर्मानुवर्तिनिnijadharmānuvartiniследующем своей дхарме
धर्मेणdharmeṇaдхармой
पालिताpālitāохраняема
त्वयाtvayāтобою
वीरvīraо герой
वसुन्धराvasundharāземля
सम्बर्धयतिsambardhayatiумножает
कोशंkośaṃказну
धर्मधीर्dharmadhīrправедный разум
इवivaкак
सात्त्विकीsāttvikīсаттвический
तवtavaтвои
जानपदाjānapadāсельские жители
राजन्rājanо царь
पौराश्paurāśи горожане
स्थितिम्sthitimустоя
आत्मनःātmanaḥсвоего
सारवन्तोsāravantoдостойные
विमुञ्चन्तिvimuñcantiпокидают
कच्चिन्kaccinли
नाम्बुधयोnāmbudhayoне океаны
यथाyathāкак
स्नेहेनsnehenaлюбовью
साहचर्येणsāhacaryeṇaдружбою
सहवासतयाsahavāsatayāсожительством
प्रभोprabhoо владыка
लक्ष्मीनारायणायेतेlakṣmīnārāyaṇāyeteуподобляются Лакшми и Нараяне
पुरदम्पतीpuradampatīсупруги города
काम्यव्रतानिkāmyavratāniобеты ради желаний
राजेन्द्रrājendraо владыка царей
प्रजानांprajānāṃу подданных
नगरेnagareв городе
फलन्तिphalantiприносят
वाञ्छितंvāñchitaṃжелаемое
हरिचन्दनवद्haricandanavadкак древо харичандана
दिविdiviна небе
Литературный перевод

— среди ланей, подходивших со всех сторон к навесу; полную гомона птичьих стай, слетающихся на деревья жилья; где тигры и олени оставили взаимную вражду; где на миг стихал звук ведийского чтения мудрецов, занятых джапой и созерцанием, и мальчики, в час без учения, увлеклись игрой. В той обители супруги увидели Васиштху, исполнившего обряды, сидящего на сиденье, неспешного, сопровождаемого Арундхати. Он поклонился стопам наставника, а царица — его жене; наставник же соединил его с благословением, а Арундхати — её. Затем, почтив того гостя мадхупаркой и прочими почестями, Васиштха, лучший из достойных, спросил: «О лучший из царей, благополучно ли в твоём царстве? Всё ли ладно в роду и в народе, следующем своей дхарме? Охраняема ли тобою земля по дхарме, о герой, и умножает ли она твою казну, как саттвический праведный разум? Не покидают ли, о царь, твои сельские жители и горожане — люди достойные — своего устоя, как океаны своих берегов? Уподобляются ли супруги в городе твоём Лакшми и Нараяне — любовью, дружбою и совместной жизнью, о владыка? И приносят ли обеты, творимые подданными ради желаний, желаемое, как древо харичандана на небе?»

Версия

ec58460cf499 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:04 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами