नारद उवाच
इत्युक्ते तेन विप्रेण प्रादुरासीच्चतुर्भुजः । विहाय प्राकृतं रूपं दिव्यरूपधरो हरिः । उवाच च महाभागं तं द्विजं मोक्षकामुकम्
इन्द्रप्रस्थमिदं विप्र सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम् । ब्रह्मज्ञेष्विव सर्वेषु शम्भुर्गङ्गा नदीष्विव
हिमवानिव शैलेषु पक्षिराडिव पक्षिषु । त्रिदशेषु यथा शक्रो वैष्णवेष्विव नारदः
तेजस्विषु यथा सूर्यः क्षीराब्धिरिव चाब्धिषु । यथा वर्णेषु भूदेवः सृष्टिष्विव पितामहः
विष्णोर्यथावतारेषु कौशल्याजनितो वरः । तथा समस्ततीर्थेषु शक्रप्रस्थमिदं वरम्
निष्कामो वा सकामो वा याति तीर्थे क्वचिन्नरः । तत्र तत्र समस्तात्मा फलदाता हरेव वै
इन्द्रप्रस्थान्तरगतां त्यक्त्वा यो याति कोशलाम् । स नो फलमवाप्नोति भ्रष्टः सर्ववरादपि
एवं निशम्य तद्वाक्यं दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् । प्रणिपत्य रमाकान्तं तस्यामेवागमद्द्विजः
भगवानपि विश्वात्मा सपद्यन्तर्दधे विभुः । तत्त्वमुद्दिश्य तं विप्रं तेन भावेन पूजितः
तत्रागत्य स विप्रोऽसौ कोशलायां नराधिप । कथयामास तद्वृत्तं सर्वं सर्वान्स्वसङ्गिनः
ityukte tena vipreṇa prādurāsīccaturbhujaḥ | vihāya prākṛtaṃ rūpaṃ divyarūpadharo hariḥ | uvāca ca mahābhāgaṃ taṃ dvijaṃ mokṣakāmukam
indraprasthamidaṃ vipra sarvatīrthottamottamam | brahmajñeṣviva sarveṣu śambhurgaṅgā nadīṣviva
himavāniva śaileṣu pakṣirāḍiva pakṣiṣu | tridaśeṣu yathā śakro vaiṣṇaveṣviva nāradaḥ
tejasviṣu yathā sūryaḥ kṣīrābdhiriva cābdhiṣu | yathā varṇeṣu bhūdevaḥ sṛṣṭiṣviva pitāmahaḥ
viṣṇoryathāvatāreṣu kauśalyājanito varaḥ | tathā samastatīrtheṣu śakraprasthamidaṃ varam
niṣkāmo vā sakāmo vā yāti tīrthe kvacinnaraḥ | tatra tatra samastātmā phaladātā hareva vai
indraprasthāntaragatāṃ tyaktvā yo yāti kośalām | sa no phalamavāpnoti bhraṣṭaḥ sarvavarādapi
evaṃ niśamya tadvākyaṃ dṛṣṭvā tadrūpamuttamam | praṇipatya ramākāntaṃ tasyāmevāgamaddvijaḥ
bhagavānapi viśvātmā sapadyantardadhe vibhuḥ | tattvamuddiśya taṃ vipraṃ tena bhāvena pūjitaḥ
tatrāgatya sa vipro'sau kośalāyāṃ narādhipa | kathayāmāsa tadvṛttaṃ sarvaṃ sarvānsvasaṅginaḥ
Когда так сказал тот брахман, явился четырёхрукий: Хари, оставив обыденный облик, принял дивный и сказал тому великому долею брахману, желающему освобождения: «Эта Индрапрастха, о брахман, превосходнейшая из всех тиртх — как Шамбху среди всех знающих Брахман, как Ганга среди рек, как Химават среди гор, как царь птиц среди птиц, как Шакра среди богов, как Нарада среди вайшнавов, как Солнце среди сияющих, как молочный океан среди океанов, как земной бог среди сословий, как Прародитель среди творений, как рождённый Каушальей — лучший среди нисхождений Вишну; так и Шакрапрастха — лучшая среди всех тиртх. Бескорыстный или корыстный, в какую бы тиртху ни шёл человек, везде подателем плода бывает именно Хари, душа всего. А кто, оставив Кошалу, что внутри Индрапрастхи, уходит, тот не обретает плода и лишается всякого дара». Услышав это слово и увидев тот превосходный облик, брахман поклонился возлюбленному Рамы и остался в ней. А Господь, душа вселенной, всеобъемлющий, указав ему суть и почтённый им с чувством, тотчас исчез. Придя в Кошалу, тот брахман, о владыка людей, поведал всё случившееся всем своим спутникам.
e369dad7a427 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:05 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Условие юноши исполнено буквально: он просил слова самого Вишну — и получает его вместе с обликом. Длинный ряд сравнений кончается на Раме, рождённом Каушальей, — и этим само имя Кошалы связывается с высшим из нисхождений.