Падма-пурана
Величие урдхва-пундры и устав её ношения6.227.41-49
5019 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 6.227.41-49
Деванагари

श्रीकरं पीतमित्याहुः श्वेतं मोक्षकरं शुभम् । वर्तुलं तिर्यगच्छिद्रं ह्रस्वं दीर्घं ततं तनुम्
वक्रं विरूपं बद्धाग्रं छिन्नमूलं पदच्युतम् । अशुभं रूक्षमासक्तं तथानङ्गुलिकल्पितम्
विगन्धमपसव्यं च पुण्ड्रमाहुरनर्थकम् । आरभ्य नासिकामूलं ललाटान्तं लिखेन्मृदा
समारभ्य भ्रुवोर्मध्यमन्तरालं प्रकल्पयेत् । अन्तरालं द्व्यङ्गुलं स्यात्पार्श्वावङ्गुलिमात्रकौ । मृदा शुभ्रेण विलिखेत्पुण्ड्रं त्वृजुतरं शुभम् । ललाटे केशवं ध्यायेन्नारायणमथोदरे
वक्षःस्थले माधवं च गोविन्दं कण्ठकूबरे । विष्णुं च दक्षिणे कुक्षौ बाहौ च मधुसूदनम्
त्रिविक्रमं कन्धरे तु वामनं वामपार्श्वके । श्रीधरं बाहुके वामे हृषीकेशं तु कन्धरे
पृष्ठे वै पद्मनाभं तु त्रिके दामोदरं न्यसेत् । तत्प्रक्षालनतोयेन वासुदेवं तु मूर्धनि
ललाटे भुजयुग्मे तु पृष्ठयोः कण्ठकूबरे । धारयेदूर्ध्वपुण्ड्रं तु चतुरङ्गुलमात्रतः
कुक्षौ तत्पार्श्वयोः प्रोक्तमायतं तु दशाङ्गुलम् । बाह्वोर्वक्षःस्थले पुण्ड्रमष्टाङ्गुलमुदाहृतम्

Транслитерация (IAST)

śrīkaraṃ pītamityāhuḥ śvetaṃ mokṣakaraṃ śubham | vartulaṃ tiryagacchidraṃ hrasvaṃ dīrghaṃ tataṃ tanum
vakraṃ virūpaṃ baddhāgraṃ chinnamūlaṃ padacyutam | aśubhaṃ rūkṣamāsaktaṃ tathānaṅgulikalpitam
vigandhamapasavyaṃ ca puṇḍramāhuranarthakam | ārabhya nāsikāmūlaṃ lalāṭāntaṃ likhenmṛdā
samārabhya bhruvormadhyamantarālaṃ prakalpayet | antarālaṃ dvyaṅgulaṃ syātpārśvāvaṅgulimātrakau | mṛdā śubhreṇa vilikhetpuṇḍraṃ tvṛjutaraṃ śubham | lalāṭe keśavaṃ dhyāyennārāyaṇamathodare
vakṣaḥsthale mādhavaṃ ca govindaṃ kaṇṭhakūbare | viṣṇuṃ ca dakṣiṇe kukṣau bāhau ca madhusūdanam
trivikramaṃ kandhare tu vāmanaṃ vāmapārśvake | śrīdharaṃ bāhuke vāme hṛṣīkeśaṃ tu kandhare
pṛṣṭhe vai padmanābhaṃ tu trike dāmodaraṃ nyaset | tatprakṣālanatoyena vāsudevaṃ tu mūrdhani
lalāṭe bhujayugme tu pṛṣṭhayoḥ kaṇṭhakūbare | dhārayedūrdhvapuṇḍraṃ tu caturaṅgulamātrataḥ
kukṣau tatpārśvayoḥ proktamāyataṃ tu daśāṅgulam | bāhvorvakṣaḥsthale puṇḍramaṣṭāṅgulamudāhṛtam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
श्री-करंśrī-karaṃдающим благо
पीतम्pītamжёлтый
इत्याहुःityāhuḥтак называют
श्वेतंśvetaṃбелый
मोक्ष-करंmokṣa-karaṃдающим освобождение
शुभम्śubhamблагим
वर्तुलंvartulaṃкруглую
तिर्यग्tiryagпоперечную
अच्छिद्रंacchidraṃбез просвета
ह्रस्वंhrasvaṃкороткую
दीर्घंdīrghaṃдлинную
ततंtataṃрастянутую
तनुम्tanumтонкую
वक्रंvakraṃкривую
विरूपंvirūpaṃбезобразную
बद्धाग्रंbaddhāgraṃсо сомкнутым концом
छिन्न-मूलंchinna-mūlaṃс обрубленным основанием
पद-च्युतम्pada-cyutamсдвинутую с места
अशुभंaśubhaṃнеблагую
रूक्षम्rūkṣamсухую
आसक्तंāsaktaṃслипшуюся
तथानङ्गुलि-कल्पितम्tathānaṅguli-kalpitamи наложенную не пальцем
विगन्धम्vigandhamдурно пахнущую
अपसव्यंapasavyaṃналоженную не по правилу
caи
पुण्ड्रम्puṇḍramпундру
आहुर्āhurназывают
अनर्थकम्anarthakamбесплодной
आरभ्यārabhyaначав
नासिका-मूलंnāsikā-mūlaṃот основания носа
ललाटान्तंlalāṭāntaṃдо края чела
लिखेन्likhenда начертает
मृदाmṛdāглиною
समारभ्यsamārabhyaначав
भ्रुवोर्bhruvorбровей
मध्यम्madhyamс середины
अन्तरालंantarālaṃпросвет
प्रकल्पयेत्prakalpayetда устроит
द्व्यङ्गुलंdvyaṅgulaṃв два пальца
स्यात्syātда будет
पार्श्वाव्pārśvāvкрая
अङ्गुलि-मात्रकौaṅguli-mātrakauмерою в палец
शुभ्रेणśubhreṇaбелою
विलिखेत्vilikhetда начертает
पुण्ड्रंpuṇḍraṃпундру
त्व्tvже
ऋजुतरंṛjutaraṃвесьма прямую
शुभम्śubhamблагую
ललाटेlalāṭeна челе
केशवंkeśavaṃКешаву
ध्यायेन्dhyāyenда созерцает
नारायणम्nārāyaṇamНараяну
अथोदरेathodareзатем на животе
वक्षः-स्थलेvakṣaḥ-sthaleна груди
माधवंmādhavaṃМадхаву
गोविन्दंgovindaṃГовинду
कण्ठ-कूबरेkaṇṭha-kūbareна впадине горла
विष्णुंviṣṇuṃВишну
दक्षिणेdakṣiṇeна правом
कुक्षौkukṣauбоку
बाहौbāhauна руке
मधुसूदनम्madhusūdanamМадхусудану
त्रिविक्रमंtrivikramaṃТривикраму
कन्धरेkandhareна плече
तुtuже
वामनंvāmanaṃВаману
वाम-पार्श्वकेvāma-pārśvakeна левом боку
श्रीधरंśrīdharaṃШридхару
बाहुकेbāhukeна руке
वामेvāmeлевой
हृषीकेशंhṛṣīkeśaṃХришикешу
पृष्ठेpṛṣṭheна спине
वैvaiже
पद्मनाभंpadmanābhaṃПадманабху
त्रिकेtrikeна крестце
दामोदरंdāmodaraṃДамодару
न्यसेत्nyasetда поместит
तत्-प्रक्षालन-तोयेनtat-prakṣālana-toyenaводою от их омовения
वासुदेवंvāsudevaṃВасудеву
मूर्धनिmūrdhaniна голове
भुज-युग्मेbhuja-yugmeна обеих руках
पृष्ठयोःpṛṣṭhayoḥна спине
धारयेद्dhārayedда носит
ऊर्ध्व-पुण्ड्रंūrdhva-puṇḍraṃурдхва-пундру
चतुर्-अङ्गुल-मात्रतःcatur-aṅgula-mātrataḥмерою в четыре пальца
कुक्षौkukṣauна боку
तत्-पार्श्वयोःtat-pārśvayoḥпо обе его стороны
प्रोक्तम्proktamназвана
आयतंāyataṃдлиною
दशाङ्गुलम्daśāṅgulamв десять пальцев
बाह्वोर्bāhvorна руках
वक्षः-स्थलेvakṣaḥ-sthaleна груди
अष्टाङ्गुलम्aṣṭāṅgulamв восемь пальцев
उदाहृतम्udāhṛtamназвана
Литературный перевод

«Жёлтый называют дающим благо, а белый — благим и дающим освобождение. Пундру круглую, поперечную, без просвета, короткую, длинную, растянутую, тонкую, кривую, безобразную, со сомкнутым концом, с обрубленным основанием, сдвинутую с места, неблагую, сухую, слипшуюся, наложенную не пальцем, дурно пахнущую и наложенную не по правилу — такую называют бесплодной. Начав от основания носа, да начертает он глиною до края чела; начав же от середины бровей, да устроит просвет. Просвет да будет в два пальца, а края — мерою в палец. Белою глиною да начертает он пундру весьма прямую и благую. На челе да созерцает он Кешаву, на животе Нараяну, на груди Мадхаву, на впадине горла Говинду, на правом боку Вишну, на руке Мадхусудану, на плече Тривикраму, на левом боку Ваману, на левой руке Шридхару, на плече Хришикешу, на спине Падманабху, а на крестце да поместит Дамодару; водою же от их омовения — Васудеву на голове. На челе, на обеих руках, на спине и на впадине горла да носит он урдхва-пундру мерою в четыре пальца. На боку и по обе его стороны названа длина в десять пальцев, а на руках и на груди пундра названа в восемь пальцев.

Версия

669e27ab63e5 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:06 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами