व्यास उवाच
गङ्गाद्वारस्य माहात्म्यं त्वत्प्रसादाच्छ्रुतं मया । प्रयागस्य च माहात्म्यमिदानीं श्रोतुमिष्यते ॥
गङ्गाब्धिसङ्गमस्यापि माहात्म्यं कथ्यतां मुने । न सम्यक्कथितुं कोऽपि शक्नोति त्वदृते क्षितौ ॥
प्रयागस्य फलं वत्स गङ्गाब्धिसङ्गमस्य च । सम्यग्वक्तुं न शक्नोमि सङ्क्षेपाच्छ्रूयतां द्विज ॥
कोटिब्रह्माण्डमध्येषु यानि तीर्थानि वै मुने । प्रयान्ति तानि सर्वाणि प्रयागं प्रतिमां तु किम् ॥
गङ्गाया यमुनायाश्च सरस्वत्याश्च सङ्गमम् । प्रशंसन्ति सुराः सर्वे ब्रह्मविष्णुशिवादयः ॥
मकरस्थे रवौ माघे स्नानं ये तत्र कुर्वते । तेषामागमनं नास्ति विष्णुलोकात्कदाचन ॥
गवां कोटिसहस्राणि वाजिमेधमुखाध्वराः । मेरुतुल्यसुवर्णानि दानान्यन्यानि च द्विज ॥
gaṅgādvārasya māhātmyaṃ tvatprasādācchrutaṃ mayā | prayāgasya ca māhātmyamidānīṃ śrotumiṣyate ||
gaṅgābdhisaṅgamasyāpi māhātmyaṃ kathyatāṃ mune | na samyakkathituṃ ko'pi śaknoti tvadṛte kṣitau ||
prayāgasya phalaṃ vatsa gaṅgābdhisaṅgamasya ca | samyagvaktuṃ na śaknomi saṅkṣepācchrūyatāṃ dvija ||
koṭibrahmāṇḍamadhyeṣu yāni tīrthāni vai mune | prayānti tāni sarvāṇi prayāgaṃ pratimāṃ tu kim ||
gaṅgāyā yamunāyāśca sarasvatyāśca saṅgamam | praśaṃsanti surāḥ sarve brahmaviṣṇuśivādayaḥ ||
makarasthe ravau māghe snānaṃ ye tatra kurvate | teṣāmāgamanaṃ nāsti viṣṇulokātkadācana ||
gavāṃ koṭisahasrāṇi vājimedhamukhādhvarāḥ | merutulyasuvarṇāni dānānyanyāni ca dvija ||
«Величие Врат Ганги услышано мною твоею милостью; ныне желается услышать величие Праяги. И величие слияния Ганги с морем да будет поведано, о молчальник: кроме тебя, никто на земле не способен поведать как должно». — «Плод Праяги, о дитя, и слияния Ганги с морем изречь как должно я не могу; вкратце да слушается, о дваждырождённый. Какие тиртхи есть среди миллиона мировых яиц, о молчальник, — все они идут в Праягу; к чему тут сравнение? Слияние Ганги, Ямуны и Сарасвати восхваляют все боги — Брахма, Вишну, Шива и прочие. Которые в магху, когда солнце в Макаре, совершают там омовение, — у них не бывает возвращения из мира Вишну. Тысячи миллионов коров, жертвы во главе с ашвамедхой, золото весом с Меру и иные дары, о дваждырождённый...»
da9b3e0d1f2e · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:08 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Тиртхи не сравнивают с Праягой, а говорят, что они туда приходят. Первенство описано не оценкой, а движением: остальные места сами оказываются в пути.