Рамаяна
Бхагиратха просит Брахму о нисхождении Ганги1.41.20-24
181 / 2464
Рамаяна · 1.41.20-24
Деванагари

उक्तवाक्यं तु राजानं सर्वलोकपितामहः । प्रत्युवाच शुभां वाणीं मधुरां मधुराक्षराम् ॥
मनोरथो महान् एष भगीरथ महारथ । एवं भवतु भद्रं ते इक्ष्वाकुकुलवर्धन ॥
इयं हैमवती गङ्गा ज्येष्ठा हिमवतः सुता । तां वै धारयितुं राजन् हरस् तत्र नियुज्यताम् ॥
गङ्गायाः पतनं राजन् पृथिवी न सहिष्यते । तौ वै धारयितुं वीर नान्यं पश्यामि शूलिनः ॥
तम् एवम् उक्त्वा राजानं गङ्गां चाभाष्य लोककृत् । जगाम त्रिदिवं देवः सह सर्वैर् मरुद्गणैः ॥

Транслитерация (IAST)

uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ | pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām ||
manoratho mahān eṣa bhagīratha mahāratha | evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavataḥ sutā | tāṃ vai dhārayituṃ rājan haras tatra niyujyatām ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyate | tau vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ ||
tam evam uktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt | jagāma tridivaṃ devaḥ saha sarvair marudgaṇaiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
उक्तवाक्यम् तुuktavākyam tuсказавшего речь же; после сказанных слов
राजानम्rājānamцарю; к царю
सर्वलोकपितामहःsarvalokapitāmahaḥПрародитель всех миров; Брахма
प्रत्युवाचpratyuvācaответил; сказал в ответ
शुभाम्śubhāmблагую; прекрасную
वाणीम्vāṇīmречь; слово
मधुराम्madhurāmсладкую; приятную
मधुराक्षराम्madhurākṣarāmсо сладкими слогами; приятную словами
मनोरथःmanorathaḥжелание; замысел
महान्mahānвеликий; большой
एषःeṣaḥэтот; данный
भगीरथbhagīrathaо Бхагиратха; Бхагиратха
महारथmahārathaо великий колесничий; могучий воин
एवम्evamтак; таким образом
भवतुbhavatuпусть будет; да станет
भद्रम् तेbhadram teблаго тебе; пусть будет тебе благо
इक्ष्वाकुकुलवर्धनikṣvākukulavardhanaумножающий род Икшваку; продолжатель линии Икшваку
इयम्iyamэта; нынешняя
हैमवतीhaimavatīгималайская; дочь Химавана
गङ्गाgaṅgāГанга; река Ганга
ज्येष्ठाjyeṣṭhāстаршая; первая
हिमवतःhimavataḥХимавана; царя гор
सुताsutāдочь; дитя
ताम्tāmеё; ту
वैvaiже; поистине
धारयितुम्dhārayitumудержать; понести
राजन्rājanо царь; государь
हरःharaḥХара; Шива
तत्रtatraв этом; для этого
नियुज्यताम्niyujyatāmпусть будет назначен; должен быть привлечён
गङ्गायाःgaṅgāyāḥГанги; реки Ганги
पतनम्patanamпадение; нисхождение
राजन्rājanо царь; государь
पृथिवीpṛthivīземля; планета
naне; ни
सहिष्यतेsahiṣyateвыдержит; стерпит
तौ वैtau vaiто именно; это же
धारयितुम्dhārayitumудержать; понести
वीरvīraо герой; доблестный
न अन्यम्na anyamникого другого; не иного
पश्यामिpaśyāmiя вижу; замечаю
शूलिनःśūlinaḥкроме носителя трезубца; кроме Шивы
तम्tamему; тому
एवम्evamтак; таким образом
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
राजानम्rājānamцарю; к царю
गङ्गाम् चgaṅgām caи Ганге; Гангу же
अभाष्यabhāṣyaобратившись; сказав
लोककृत्lokakṛtсоздатель мира; творец миров
जगामjagāmaушёл; отправился
त्रिदिवम्tridivamв третье небо; на небеса
देवःdevaḥбог; владыка
सहsahaвместе; совместно
सर्वैःsarvaiḥсо всеми; всеми
मरुद्गणैःmarudgaṇaiḥсонмами Марутов; группами Марутов
Литературный перевод

Прародитель всех миров ответил царю, сказавшему эти слова, благой, сладкой речью с приятными слогами: «О Бхагиратха, о великий колесничий, это великое желание. Да будет так; благо тебе, умножающий род Икшваку. Эта гималайская Ганга — старшая дочь Химавана. О царь, чтобы удержать её, должен быть привлечён Хара. О царь, земля не выдержит падения Ганги. О герой, я не вижу никого другого, кроме носителя трезубца, кто мог бы удержать её». Сказав это царю и обратившись к Ганге, творец миров, бог Брахма, ушёл на небеса вместе со всеми сонмами Марутов.

Версия

b76f631e65d1 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами